Kolombiya Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda güvenlikleştirme vaatleriyle öne çıkan sağcı aday Abelardo De La Espriella zaferini ilan etti
Kolombiya’da pazar günü yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda sağcı aday Abelardo De La Espriella, ilk sonuçlara göre rakibi Senatör Ivan Cepeda’yı çok az farkla geride bırakarak zafere ulaştı. Seçmenler, ABD Başkanı Donald Trump’ın destek verdiği De La Espriella’nın suçla mücadelede sert önlemler alma ve ekonomiyi güçlendirme vaatlerine yöneldi.
Ulusal Sivil Sicil Kayıt Başkanlığı’nın resmi olmayan sonuçlarına göre sandıkların yüzde 99.91’i açıldı, Trump’ın “tam ve koşulsuz” destek verdiği Espriella seçimi kazandı.
Kesin olmayan bu sonuçlara göre Vatan Savunucuları Hareketi adayı sağcı Espriella yüzde 49.65, iktidar partisi Tarihsel Pakt İttifakı’nın solcu adayı Ivan Cepeda yüzde 48.70 oy aldı. Resmi olmayan sonuçlara göre iki aday arasındaki fark yüzde 0.95 seviyesinde gerçekleşirken, oy farkı 246 bin 355 olarak kaydedildi. Seçime katılımın yüzde 61.5 olduğu bilgisi paylaşıldı.
63 yaşındaki Cepeda, ülkenin ilk solcu devlet başkanı olan eski gerilla Gustavo Petro’nun politikalarını sürdürme sözü vermişti. Bu politikalar arasında yoksullara yönelik devlet emeklilik ödemeleri, sendikaların desteklediği iş gücü reformları, yeni petrol projelerine moratoryum uygulanması ve silahlı gruplarla yürütülen barış görüşmelerinin devam ettirilmesi yer alıyordu.
De La Espriella ise Petro’yu ülkenin ekonomik ve güvenlik sorunlarından sorumlu tuttu. Silahlı grupların güçlenmesinden mevcut yönetimi sorumlu tutan sağcı aday, isyancı ve suç örgütleriyle yürütülen görüşmeleri sona erdirme, petrol ve doğal gaz sektörünü büyütme, vergileri düşürme ve devletin büyüklüğünü yüzde 40’a kadar azaltma vaadinde bulundu. Bununla birlikte Petro döneminde uygulanan yüzde 23’lük asgari ücret artışını ve bazı popüler sosyal programları koruyacağını açıkladı.
Trump’tan tebrik telefonu
Destekçilerine Barranquilla kentinde seslenen De La Espriella, “Bana oy verenler ve diğer adayı tercih edenler dahil tüm Kolombiyalılar için yöneteceğim” diyerek tüm vatandaşların haklarına saygı göstereceğini söyledi.
De La Espriella ayrıca daha önce kendisini destekleyen ABD Başkanı Donald Trump’tan tebrik telefonu aldığını duyurdu. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Trump “O, harika bir şekilde kazandı.” ifadelerini kullandı. ABD ve İtalya vatandaşlığı da bulunan De La Espriella’nın birden fazla ülkede evi bulunuyor.
Petro sonucu tanımadı
Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro ise sosyal medyadan yaptığı açıklamada, oy sayımında bazı düzensizlikler olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi:
“Hiçbir aday kendini cumhurbaşkanı ilan edemez. Cumhurbaşkanının kim olduğunu belirleyecek olan, resmi hukuki sayım sürecidir. Ben yargıçların kararına itaat ederim. Vatandaşlarımızdan lütfen sakin olmalarını rica ediyorum. Karşımızdaki gerçeklik, bize tam ortadan ikiye bölünmüş bir ülke ve özgürlüğümüzü elimizden alan yabancı müdahaleleri gösteriyor.
Önümüzdeki yıllarda vatanı ve barışı korumak istiyorsak, bir ‘Ulusal Mutabakat’ kaçınılmazdır.”
Kongre’den destek bulması gerekecek
Seçimin son derece başa baş geçmesi nedeniyle De La Espriella’nın, parçalı yapıya sahip Kongre’den destek alabilmek için bazı vaatlerini yumuşatmak zorunda kalabileceği değerlendiriliyor. Cepeda’nın Tarihi Pakt Partisi, Senato ve Temsilciler Meclisi’nde en fazla sandalyeye sahip parti konumunda olsa da hiçbir parti çoğunluğu elinde bulundurmuyor.
Siyasette daha önce görev almamış bir avukat olan De La Espriella’yı yüksek kamu borcu da bekleyen önemli sorunlardan biri olarak öne çıkıyor. Kendisini iş insanı olarak tanıtan yeni cumhurbaşkanının şirketlerinin önemli bölümünün kapatıldığı, borçlu olduğu ve 2024 yılında genel olarak zarar ettiği yönündeki bir yerel medya araştırması da seçim kampanyası sırasında gündeme gelmişti. Araştırmaya göre en kârlı girişimi hukuk bürosu oldu.
Kolombiya-Amerika Ticaret Odası, madencilik ve bankacılık birlikleri dahil birçok iş dünyası kuruluşu seçim zaferi nedeniyle De La Espriella’yı kutladı. Bogota ve Medellin’deki orta ve üst gelirli mahallelerde destekçiler bayraklarla kutlama yaparken havai fişekler atıldı ve araç konvoyları düzenlendi.
Resmi verilere göre 41,4 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede 26,3 milyondan fazla kişi sandığa gitti. Yaklaşık 427 bin seçmen ise protesto amacıyla boş oy kullandı.
Cepeda ise Bogota’daki destekçilerine yaptığı konuşmada, ilk sayım sonuçlarının kesinleşmesi için oyların tek tek doğrulanacağı nihai sayımı bekleyeceğini söyledi. Kampanyasının 122 bin sandığın yaklaşık 33 binine ilişkin sonuçlara itiraz ettiğini belirten Cepeda, destekçilerinin ülke siyasetinde önemli bir güç olmaya devam edeceğini vurguladı.
“Diyaloğa açığız. Saygılı, samimi ve ülkenin yararına olacak siyasi adımlara dönüşen anlaşmalara varmaya hazırız” diyen Cepeda, bugüne kadar elde edilen toplumsal kazanımların korunması gerektiğini ifade etti.
Kolombiya yasalarına göre noterler ve hâkimlerin gözetiminde yapılan nihai doğrulama sayımı pazar gecesi itibarıyla büyük ölçüde tamamlanmıştı. Ancak sonuçların ilk sayımla tamamen örtüşüp örtüşmeyeceği henüz netlik kazanmadı.
Güvenlik konusu, özellikle son dönemde haraç ve uyuşturucu kaçakçılığının arttığı bölgelerde yaşayan De La Espriella seçmenleri için en önemli başlıklardan biri oldu. Buna karşılık Cepeda destekçileri, rakibinin silahlı gruplara karşı daha sert bir mücadele yürütme söyleminin, ülkede 60 yılı aşkın süredir devam eden çatışmaları yeniden tırmandırabileceğinden endişe ediyor.
Güney Amerika’da sağ yükseliyor
Son yıllarda Şili, Arjantin, Kosta Rika, Bolivya ve Ekvador’da da sağcı adayların seçim kazanmasıyla Latin Amerika’da belirgin bir siyasi yön değişimi yaşanıyor. Peru’da ise oy sayımı devam eden seçimlerde muhafazakâr aday Keiko Fujimori’nin cumhurbaşkanlığına ulaşmaya yakın olduğu değerlendiriliyor.
Seçim kampanyası boyunca De La Espriella, öldürülen bir komünist liderin oğlu olan Cepeda ile Petro’yu suç örgütlerine yakın olmakla suçladı. Petro yönetimi ise görev süresince önceki hükümetlerden daha fazla kokain ele geçirdiğini savunuyor. Cepeda ise hakkındaki suçlamaların kanıtsız olduğunu belirterek reddetti.
Trump yönetimi son dönemde Latin Amerika’daki etkisini artırmaya çalışırken, Trump’ın De La Espriella’ya açık destek vermesi ABD Kongresi’ndeki Demokratlar tarafından eleştirilmişti.
Trump bu ay yaptığı açıklamada Kolombiya’daki seçimlerin “ülkenin geleceği ve ABD ile ilişkileri açısından son derece önemli” olduğunu söylemişti.