İran lideri Ali Hamaney ekonomik nedenlerle sokağa çıkan protestocuları hedef aldı: “Kuran yaktılar. Darbe girişimine benzer bir durumdu.”
İran’da 28 Aralık 2025’te para biriminin yüksek değer kaybı ve enflasyon nedeniyle esnafın başlattığı protestolar ülke geneline yayıldı.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı (HRANA) 31 Ocak’ta protestolar sırasında çıkan olaylarda ölenlerin sayısının 6 bin 563’e yükseldiğini duyurmuştu. Ajansa göre 49 bin kişi de gözaltına alındı.
Hamaney, devrimin 47’nci yılı münasebetiyle Tahran’daki konutundan halka hitap etti. “Amerikalılar şunu bilsin ki, eğer bir savaş başlatırlarsa bu kez savaş bölgesel olacaktır” diyen 86 yaşındaki İran lideri savaş başlatan taraf olmak istemediklerini belirtti.
İran’daki protestoları da darbe girişimine benzeten Hamaney şöyle konuştu:
“Yaşanan fitne, bir darbeye benziyordu. Bu darbe bastırıldı. Amaçları, ülkenin yönetiminde etkili ve kritik merkezleri tahrip etmekti.
Bu nedenle polise, devlet kurumlarına, Devrim Muhafızları merkezlerine, bankalara ve camilere saldırdılar, Kuran yaktılar.
Ülkeyi yöneten merkezleri hedef aldılar. Bu, darbe girişimine benzer bir durumdu.”
İran’da neler oluyor?
İran’da 28 Aralık 2025’te para biriminin yüksek değer kaybı ve enflasyon nedeniyle esnafın başlattığı protestolar ülke geneline yayıldı.
Göstericilere başından itibaren açıktan destek veren Trump, 13 Ocak’ta “İranlı vatanseverler protestolarınıza devam edin, yardım yolda” dedi.
14 Ocak’ta Reuters’a konuşan İranlı üst düzey bir yetkiliyse, ABD saldırısı durumunda Tahran yönetiminin Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) veya Türkiye’deki ABD üslerini hedef alabileceğini söyledi.
Öte yandan ABD ve Britanya 14 Ocak’ta Katar’daki ABD üssü El-Udeyd’deki askerlerini geri çekmeye başladı. Devam eden protestolar ve gerilimin tırmanışı, ABD’nin İran’a askeri müdahalede bulunacağı yorumlarını beraberinde getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, 14 Ocak’taki açıklamasında da “Bize, İran’da infazların durdurulduğu bildirildi. Şu anda bir infaz planı ya da idam yok” demiş, ardından ‘800’den fazla idamı iptal ettiği’ için İran’a teşekkür etmişti.
Amerikan haber sitesi Axios, 18 Ocak’ta Trump’ın İran’a olası bir saldırıdan diplomatik temaslar, bölgesel müttefiklerin tepkisi ve lojistik engeller nedeniyle vazgeçtiğini yazdı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) 26 Ocak’ta bir uçak gemisinin ‘bölgesel güvenlik ve istikrarı sağlamak amacıyla Ortadoğu’ya konuşlandırıldığını’ duyurdu. USS Abraham Lincoln uçak gemisine üç savaş gemisi de eşlik ediyor. Bu gemiler, daha önce Asya-Pasifik bölgesindeydi.
Trump 28 Ocak’ta bir filonun daha İran’a doğru hareket ettiğini söyleyip “Zaman daralıyor. Bu gerçekten önemli. İran’a daha önce dediğim gibi, anlaşma yapın” dedi.