Trump’ın, İran’dan yeni bir saldırı gelmemesi halinde saldırı kararından vazgeçebileceği öne sürüldü. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman’ın diplomatik girişimleri ve ABD’nin azalan mühimmat stokları, Washington’un askeri seçeneğini yeniden değerlendirmesinde etkili oldu
ABD Başkanı Donald Trump, konuya yakın üç kişinin verdiği bilgiye göre, Tahran’dan veya Yemen’deki İran destekli Husilerden yeni bir provokasyon gelmemesi halinde İran’a saldırmaktan vazgeçebileceğini son günlerde üst düzey danışmanlarına söyledi.
Reuters‘ın haberine göre söz konusu kişiler, Trump’ın ulusal güvenlik danışmanlarıyla yaptığı toplantılarda ve bir dizi istihbarat brifinginin ardından saldırıları ertelemeyi düşündüğünü söyledi. Bu habere konuşan diğer kişiler gibi söz konusu kaynaklar da isimlerinin açıklanmaması koşuluyla bilgi verdi.
Trump, bölgedeki müttefiklerinin de tam kapsamlı bir savaşın yeniden başlamamasını istediğini belirterek bu taleplere anlayış gösterdiğini ifade etti.
Beyaz Saray’dan bir yetkili yaptığı açıklamada, “Başkomutan sıfatıyla Başkan Trump, tüm kartları elinde tutan mimar ve tek karar vericidir. Amerika’nın çıkarlarının korunmasını her zaman sağlayacaktır” dedi.
Yetkili, “ABD, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve İran ekonomisinin çöküşüyle çok güçlü bir konumda. Ne yapacağını ve ne zaman yapacağını yalnızca Başkan Trump biliyor” ifadelerini kullandı.
Erdoğan ve Selman temasları
Üst düzey bir ABD’li yetkili ve konuya yakın başka bir kişinin verdiği bilgiye göre Trump, son iki hafta içinde yaptığı telefon görüşmelerinde Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın görüşlerini aldı.
Her iki lider de Trump’a İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatmaması yönünde tavsiyede bulundu. Kaynaklar, Trump’ın bu konuda herhangi bir taahhütte bulunmadığını söyledi.
Görüşmelere yakın iki kişinin verdiği bilgiye göre Trump, 31 Ekim’de Bin Selman’a seçimlerin ardından İran’a saldırmayı planladığını söyledi. Ancak Veliaht Prens, İran’a yönelik ekonomik yaptırımların işe yaradığını savunarak Trump’tan saldırıları ertelemesini istedi.
Türkiye Cumhurbaşkanlığına göre Trump, 28 Ekim’den bu yana Erdoğan ile üç kez görüştü. 7 Kasım’daki telefon görüşmesine ilişkin resmi açıklamada, İran ile ABD arasındaki gerilimin sona ermesi gerektiği vurgulandı.
İstihbarat brifingleri hakkında bilgilendirilen iki ABD’li yetkili, ABD istihbarat kurumlarının deniz ablukası ve ekonomik yaptırımların İran ekonomisine zarar verdiği ve Tahran üzerindeki baskıyı sürdürmeye devam edeceği değerlendirmesinde bulunduğunu söyledi.
ABD ordusu, aylardır devam eden İran deniz trafiğine yönelik ablukayı genişleterek silahların ve yaptırım kapsamındaki diğer malzemelerin ülkeye kara yoluyla veya Hazar Denizi üzerinden girişini de engellemeye çalışıyor.
Askeri seçenekler
ABD ordusu, gerekmesi halinde savaşı tırmandırmaya hazır. ABD’nin askeri planlaması hakkında bilgi sahibi üç kişi bu değerlendirmeyi yaptı.
Kaynaklara göre, bölgede halihazırda görev yapan iki uçak gemisinden birinin yerini almak üzere önümüzdeki günlerde üçüncü bir uçak gemisi Orta Doğu’ya hareket edecek, gerek duyulması halinde üç uçak gemisinin de bölgede kalması mümkün.
Trump, İran’ın yer altındaki nükleer tesislerini bombalamayı tercih edebilir. Suudi Arabistan ve Türkiye liderleriyle Trump’ın yaptığı telefon görüşmelerine yakın kişilerden biri bu ihtimali dile getirdi.
ABD bu tesisleri daha önce de vurmuştu ve yeni saldırıların başarılı olup olmayacağı belirsizliğini koruyor.
İstihbarat brifingleri hakkında bilgilendirilen iki ABD’li yetkili, ABD istihbarat kurumlarının yeniden düzenlenecek saldırıların İran’ın müzakerelerdeki taleplerini önemli ölçüde değiştirmeyeceği değerlendirmesinde bulunduğunu söyledi.
İstihbarat brifingleri hakkında bilgi sahibi iki kişinin aktardığına göre Trump’a ABD’nin silah stokları hakkında da bilgi verildi.
Bu stokların bir kısmı endişe verici seviyelere kadar azaldı. Reuters, ağustos ayında ABD’nin uzun menzilli hassas mühimmatının “neredeyse tamamını” kullandığını bildirmişti. Konu hakkında bilgilendirilen başka bir kişi ise bu mühimmatların henüz yenilenmediğini söyledi.
