Enerji şirketi Vitol’un Bahreyn’den sorumlu genel müdürü Tom Baker, salı günü yaptığı açıklamada petrol piyasasının İran savaşı kaynaklı bazı riskleri yeterince fiyatlamadığını söyledi
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması ve petrol sahaları ile rafineriler dahil enerji altyapısına yönelik saldırılar, Orta Doğu’da günlük yaklaşık 14 milyon varillik arzın devre dışı kalmasına yol açtı. Bu durum tarihin en büyük petrol arz krizine neden oldu.
Reuters‘ın haberine göre Baker, Londra’da düzenlenen S&P Global Energy Middle East Petroleum and Gas Conference’da yaptığı konuşmada, “Ham petrol yeniden devreye alınabilir ancak rafine ürünler açısından sistemin yılın geri kalanında açığı kapatması çok zor olabilir” dedi.
“Birilerinin gerçekten fiziksel varillere ihtiyaç duyduğu ve satın alacak fiziksel arzın ortada olmadığı an dönüm noktası olabilir” diyen Baker, şu ana kadar rafinerilerin krize bir çözüm bulunacağı umuduyla alımlarını ertelediğini belirtti.
“Stok çekişleri sonsuza kadar süremez”
Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması petrol fiyatlarını varil başına 126 dolara kadar taşımıştı. Fiyatlar daha sonra gerilese de salı günü yaklaşık 95 dolar seviyesinde bulunuyordu.
Buna rağmen fiyatlar, çatışmaların başladığı 28 Şubat öncesine göre hâlâ yüzde 30’dan fazla yüksek seyrediyor.
Baker, “Stoklardan sonsuza kadar çekiş yapamayız. Çin de günlük 5 milyon varil ithalat yapmamaya sonsuza kadar devam etmeyecek. Bir noktada bu varillere ihtiyaç duyduklarında fiyatların daha da yükselmesi gerekecek” dedi.
Baker, böyle bir durumda yüksek fiyatların tek çözümünün “talep yıkımı” olacağını ifade etti.
Talep yıkımı, arz yetersizliği veya diğer faktörler nedeniyle fiyatların çok yüksek seviyelere çıkması sonucunda tüketicilerin alımlarını kısmak zorunda kalması ve talebin yeniden arz seviyesine uyum sağlayarak fiyatların dengelenmesi sürecini ifade ediyor.
Vitol yöneticisi, petrol fiyatlarının 90 dolar seviyelerine doğru gerilediği bir ortamda talep yıkımının gerçekleşmesinin ise pek olası görünmediğini söyledi.
“Talep kaybı her bölgede aynı değil”
Baker, petrol fiyatlarının 110 dolar civarında seyrettiği dönemde kriz nedeniyle günlük yaklaşık 4 ila 5 milyon varillik talep kaybı yaşandığını ve bunun ağırlıklı olarak Asya ile Afrika’da görüldüğünü belirtti.
Avrupa ve ABD’de ise etkinin daha gecikmeli hissedildiğini ifade eden Baker, ABD’de talebin düştüğünü ancak bu gerilemenin oldukça sınırlı kaldığını söyledi.
Baker ayrıca ABD’nin ham petrol veya akaryakıt ihracatına yasak getirme ihtimalinin son derece düşük olduğunu belirterek, böyle bir adımın fiyat etkilerinin hızla yeniden ABD iç piyasasına yansıyacağını dile getirdi.