Reuters’a konuşan iki ABD’li yetkili, Başkan Donald Trump’ın talimat vermesi halinde İran’a yönelik haftalar sürebilecek askeri operasyon ihtimaline karşı hazırlık yapıldığını bildirdi. Planlamanın, geçmişteki sınırlı saldırılardan daha kapsamlı bir çatışmaya işaret ettiği belirtiliyor
ABD ordusunun, İran’a yönelik olası bir askeri harekatın haftalar sürebileceği bir senaryoya göre hazırlık yaptığı bildirildi. Reuters’a konuşan ve planlamanın hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen iki ABD’li yetkili, söz konusu seçeneğin daha önce iki ülke arasında yaşanan çatışmalardan çok daha ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Bu açıklama, ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde gerilimi artıran bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Reuters’ın haberine göreABD ve İranlı diplomatlar, geçen hafta Umman’da İran’ın nükleer programına ilişkin diplomasiyi yeniden canlandırmak amacıyla görüşmeler gerçekleştirdi. Bu temaslar, Trump’ın bölgede askeri yığınak yapmasının ardından geldi.
ABD’li yetkililer, Cuma günü Pentagon’un Orta Doğu’ya ilave bir uçak gemisi göndereceğini açıkladı. Bölgeye ayrıca binlerce asker, savaş uçakları, güdümlü füze destroyerleri ve hem saldırı hem savunma kapasitesine sahip diğer askeri unsurların sevk edildiği belirtildi.
Trump, Kuzey Carolina’daki bir askeri üste ABD askerlerine hitaben yaptığı konuşmada İran ile anlaşma sağlamanın zor olduğunu söyledi. Trump, “Bazen korku gerekir. Durumu çözmenin tek yolu budur” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray: Tüm seçenekler masada
Olası uzun süreli bir askeri operasyona ilişkin hazırlıklar hakkında soruları yanıtlayan Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, “Başkan Trump’ın İran konusunda tüm seçenekleri masada” dedi. Kelly, Trump’ın farklı görüşleri dinlediğini ancak nihai kararı ülkenin çıkarları ve ulusal güvenlik doğrultusunda verdiğini belirtti.
Önceki saldırılar ve planlama
ABD, geçen yıl İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırılar düzenlediği dönemde bölgeye iki uçak gemisi göndermişti. Haziran ayında gerçekleştirilen “Midnight Hammer” operasyonu ise esas olarak tek seferlik bir saldırı olarak kayda geçmişti. Bu operasyonda ABD’den kalkan hayalet bombardıman uçakları İran’daki nükleer tesisleri vurmuştu. İran da Katar’daki bir ABD üssüne sınırlı bir misilleme saldırısı düzenlemişti.
Yetkililer, bu kez yürütülen planlamanın daha karmaşık olduğunu ifade etti. Süreklilik arz eden bir harekatta ABD ordusunun yalnızca nükleer altyapıyı değil, İran devletine ve güvenlik kurumlarına ait hedefleri de vurabileceği belirtildi, hedeflere ilişkin ayrıntı verilmedi.
Misilleme ve bölgesel savaş riski
Uzmanlar, İran’ın güçlü bir füze cephaneliğine sahip olması nedeniyle ABD güçlerinin böyle bir operasyonda çok daha büyük risk altında olacağını değerlendiriyor. İran’ın olası misilleme saldırılarının bölgesel bir çatışma riskini artırabileceği ifade ediliyor.
Reuters’a konuşan yetkililerden biri, ABD’nin İran’dan misilleme beklediğini ve bunun belirli bir süre karşılıklı saldırı ve karşı saldırılara yol açabileceğini söyledi.
Beyaz Saray ve Pentagon, misilleme riskine ve olası bölgesel çatışma senaryolarına ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.
Trump, İran’ın nükleer ve balistik füze programları ile iç muhalefete yönelik baskıları nedeniyle ülkeyi defalarca bombalamakla tehdit etmişti. Perşembe günü yaptığı açıklamada diplomatik çözümün alternatifi için “çok travmatik” ifadesini kullandı.
İran Devrim Muhafızları, İran topraklarına yönelik bir saldırı durumunda ABD’ye ait herhangi bir askeri üssün hedef alınabileceği uyarısında bulundu.
ABD’nin Orta Doğu genelinde Ürdün, Kuveyt, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye’de askeri üsleri bulunuyor.
Öte yandan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Çarşamba günü Washington’da Trump ile bir araya geldi. Netanyahu, İran ile bir anlaşma sağlanması halinde bunun İsrail açısından hayati unsurları içermesi gerektiğini söyledi.
İran ise nükleer programına yönelik kısıtlamaları yaptırımların kaldırılması karşılığında görüşmeye hazır olduğunu, ancak füze programının müzakere konusu yapılmasını kabul etmeyeceğini açıkladı.