Politico | Avrupa Birliği’ni ikiye bölen soru: Putin ile kim görüşecek?

IMG_1739

AB’nin bugünkü liderler zirvesinin ana gündem maddesi Rusya’yla yürütülecek olası bir Ukrayna müzakerelerinde Avrupa’yı kimin temsil edeceği. Fransa ve Almanya söz hakkını Brüksel’e devretmek istemiyor, diğer birçok ülkeyse müzakerelerin AB kurumları üzerinde yürütülmesinden yana

Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin liderleri bugün İrlanda’nın başkanti Dublin’deki liderler zirvesinde bir araya geldi. Görüşmelerin merkezindeyse, Rusya’yla olası barış görüşmelerine kimin liderlik edeceği konusu yer alıyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Abu Dabi’de ABD’nin girişimleriyle kurulan barış masasına Avrupalı devletleri de kabul etmesinin ardından AB’nin önünde zorlu bir göre var: Tüm Avrupa’yı kapsayan bütünlüklü bir pozisyon oluşturmak.

Ancak Politico ve Kathimerini’nin diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberlere göre, Moskova’yla olası bir doğrudan müzakereyi kimin yürüteceği konusu AB ülkelerini farklı kamplara böldü.

Fransa ve Almanya, görüşmelere doğrudan katılmak isteyen ülkeler. Bunun için önerileriyse Ukrayna’ya destek sağlamak için oluşturulan Gönüllüler Koalisyonu’nun temsilcileri olarak masada yer almak.

İtalya, Baltık ülkeleri ve diğer küçük ülkeler ise Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa’nın merkezi bir rolde olduğu, Avrupa kurumları aracılığıyla yürütülen müzakareleri tercih ediyor.

Ayrıca konuyla ilgili özel bir elçi veya küçük bir hayat atama fikri de masadaki seçeneklerden biri.

Resmi karar beklenmiyor

Bir AB yetkilisinin açıklamasına göre amaç, liderler arasında en azından ortak bir anlayış oluşturmak. Yetkili, Costa’nın 2025’in başından itibaren 27 üye ülkeyle görüşerek AB adına özel bir temsilci atanması olasılığını değerlendirdiğini ancak bu konuda uzlaşma sağlanamadığını hatırlattı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, kısa süre önce Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa’ya gönderdiği mektupla konuyu gündeme taşıyan isim olmuştu. Meloni, mektubunda müzakerelerde Avrupa’yı kimin temsil edeceğinin ve bu temsilcinin hangi yetkilere sahip olacağının açıklığa kavuşturulmasını istedi. Costa, konunun bugünkü zirvede gündeme alınmasını kabul etti ancak resmi bir karar çıkması beklenmiyor.

Politico‘ya göre Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’ya verilen destek giderek artıyor. Costa, yürüttüğü görev nedeniyle AB’yi temsil etmek için en doğal aday olarak görülüyor.

İkinci grupta ise müzakere masasındaki yerlerini Brüksel’e bırakmak istemeyen Fransa ve Almanya bulunuyor.

Üçüncü ve en yalnız grubu ise Kaja Kallas’ı destekleyenler oluşturuyor.

AB’nin dış politika şefi, normal koşullarda bu görev için en bariz tercih olabilirdi. Ancak Rusya’ya karşı sert tutumu, bazı diplomatlara göre Kremlin’in tepkisini çekebilir ve Kallas’ı müzakerelerde avantajdan çok dezavantaja dönüştürebilir.

Paris ve Berlin belirleyici olabilir

Müzakereci belirlenmesinin önündeki en büyük engel Putin değil, AB’nin en büyük iki ülkesi olabilir.

Politico’ya konuşan iki Avrupalı diplomat ve bir AB yetkilisine göre Fransa ve Almanya, müzakerelerde Avrupa’yı temsil etme yetkisinin yalnızca Brüksel’e verilmesini öngören bir düzenlemeye sıcak bakmıyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, perşembe günü yaptığı açıklamada bu konudaki karşıtlığını açıkça ortaya koydu. Ukrayna müzakerelerine E3 ülkelerinin katılımını “köklü bir format” olarak nitelendiren Merz, “Bu konuda Almanya, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya ve Polonya’dan beş temsilciyle birlikte çalışıyoruz. Bunun bu şekilde devam etmesinde kesinlikle bir sorun görmüyorum” dedi.

Paris’in de müzakere masasındaki yerini bırakmak için pek bir nedeni yok. Fransa, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olmasının yanı sıra Avrupa Birliği’nin nükleer silaha sahip tek ülkesi. Bu da Paris’e hiçbir AB kurumunun sağlayamayacağı diplomatik ve askeri bir ağırlık kazandırıyor. Aşırı sağcı Ulusal Birlik partisinden Fransız Avrupa Parlamentosu üyesi Fabrice Leggeri, POLITICO’ya yaptığı açıklamada Costa veya Kallas’ın Fransa adına konuşmasını “hayal bile edemediğini” söyledi.

Estonya Başbakanı Kristen Michal ise E3 ülkeleri olarak bilinen Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ın kendi diplomatik ağırlıklarını koruyacağını belirterek bu ülkelerin Moskova ile ikili görüşmeler yürütmesinin önünde hiçbir engel bulunmadığını savundu. Ancak Michal’a göre bütün Avrupa’yı ilgilendiren kararlarda ortak bir tutum benimsenmesi gerekiyor.

Michal, “Avrupa Birliği’nin özü budur.

Uzlaşıya dayalı siyasetin ve Rusya karşısında herkesin aynı çizgide kalmasının temeli de budur” dedi.

AB liderlerinin cuma günkü zirvede resmen bir müzakere temsilcisi ataması beklenmiyor. Ancak üst düzey bir AB yetkilisine göre görüşmeler, Avrupa’nın müzakerelerde nasıl temsil edileceği konusunda daha geniş bir ortak anlayışın oluşmasını sağlayabilir.

Exit mobile version