Almanya Başbakanı Friedrich Merz, görevde bir yılı yeni geride bırakmasına rağmen kendi partisi CDU içinde liderlik tartışmalarının odağına yerleşti
Almanya’da Başbakan Friedrich Merz’in siyasi geleceği, iktidara gelişinin üzerinden henüz bir yıldan biraz fazla zaman geçmiş olmasına rağmen tartışma konusu haline geldi. İktidar partisi Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) içinde, Eylül ayında yapılacak kritik eyalet seçimlerinin ardından lider değişikliğine gidilebileceği yönündeki değerlendirmeler giderek güç kazanıyor.
Merz, geçen hafta kabinede yaptığı değişikliklerin parti içinde yarattığı rahatsızlığın yaz tatilinin ardından dineceğini düşündüğünü söyledi. Ancak Politico’ya konuşan CDU’lu siyasetçilere göre parti içinde başbakanın görevden ayrılması ihtimali artık kapalı kapılar ardında daha açık biçimde tartışılıyor.
Tartışmaların merkezinde, 6 ve 20 Eylül’de düzenlenecek eyalet seçimleri bulunuyor.
Kamuoyu yoklamaları, aşırı sağcı Almanya için Alternatif’in (AfD) özellikle doğu eyaletlerinde tarihi başarılar elde edebileceğine işaret ediyor. Parti, Saksonya-Anhalt’ta tek başına çoğunluğa ulaşabilecek, Mecklenburg-Vorpommern’de seçimi kazanabilecek ve Berlin’de de güçlü bir sonuç alabilecek konumda görülüyor.
CDU içinde dile getirilen görüşe göre, seçimlerde yaşanacak olası bir başarısızlığın ardından Merz’in yerine daha güçlü bir isim getirilmesi, partinin siyasi ivme kazanmasını sağlayabilir. Bu kapsamda en çok adı geçen isim ise Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst oldu. Alman basınında da “Kanzlertausch” (başbakan değişimi) senaryosu son haftalarda geniş yer buluyor.
AfD’nin yükselişi baskıyı artırıyor
CDU’luların en büyük endişelerinden biri, AfD’nin eyalet seçimlerinde elde edeceği olası başarıların parti üzerindeki baskıyı artırması. Bazı partililer, doğudaki CDU siyasetçilerinin seçim sonrasında AfD öncülüğündeki eyalet yönetimlerine destek verme ihtimalinden de kaygı duyuyor. Böyle bir gelişmenin Merz’in aşırı sağ ile iş birliği yapılmayacağı yönündeki taahhüdünü zedeleyebileceği değerlendiriliyor.
Görevden ayrılması siyasi sistemi sarsabilir
Uzmanlara göre Merz’in görevden ayrılması, Almanya’nın geleneksel siyasi istikrar anlayışını ciddi biçimde sarsabilir.
Siyaset bilimci Kai Arzheimer, Almanya’da parti sisteminin parçalı hale gelmesiyle birlikte siyasi istikrarın geçmişe kıyasla zayıfladığını, ancak yine de başbakanın görev süresi dolmadan aynı siyasi blok içinde değiştirilmesinin oldukça sıra dışı bir gelişme olacağını belirtiyor.
Merz’in gönüllü olarak çekilmesi durumunda yerine yeni bir başbakanın Meclis’te çoğunluk oyuyla seçilmesi mümkün. Ancak bunu reddetmesi halinde ancak “yapıcı güvensizlik oyu” mekanizmasıyla görevden alınabileceği belirtiliyor. Böyle bir senaryonun ise CDU, CSU ve Sosyal Demokrat Parti’den oluşan koalisyonda ciddi kriz yaratabileceği ifade ediliyor.
Desteği sürüyor ancak anketler alarm veriyor
Tüm tartışmalara rağmen CSU lideri ve Bavyera Eyalet Başbakanı Markus Söder, Merz’e desteğini sürdürüyor. Söder, olası bir lider değişiminin muhafazakârları kaosa sürükleyebileceğini ve erken seçim riskini artırarak aşırı sağın işine yarayacağını savundu.
Öte yandan kamuoyu araştırmaları Merz açısından olumsuz bir tablo ortaya koyuyor. Politico‘nun anket ortalamasına göre AfD yüzde 28 ile ülkenin en popüler partisi konumuna yükselirken CDU’nun desteği yüzde 21 seviyesinde bulunuyor.
ARD-DeutschlandTrend araştırmasına göre ise Almanların yalnızca yüzde 13’ü Merz’in performansından memnun. Bu oran, araştırmanın yaklaşık 30 yıllık tarihinde görevdeki bir başbakan için kaydedilen en düşük memnuniyet düzeyi olarak öne çıkıyor.