Portekiz’de 13-18 yaş arasındaki öğrenciler arasında alkol ve uyuşturucu kullanımı ile riskli davranışlar 2019’a göre geriledi. Araştırma, ağır risklerin giderek daha küçük ve daha kırılgan bir genç grubunda yoğunlaştığını; sosyal medya kullanımının ise başlıca endişe kaynağı olduğunu ortaya koydu.
Risk daha küçük bir grupta yoğunlaşıyor
Olumlu genel tabloya rağmen araştırma, ağır risklerin giderek daha sınırlı bir genç grubunda toplandığına dikkat çekiyor.
ICAD’a göre bireysel, ailevi ve sosyal açıdan birden fazla kırılganlık taşıyan gençler, sorunlu davranışlara daha açık hale geliyor.
Raporda, “Toplam kullanıcı sayısındaki düşüş, belirli gruplara yönelik müdahale ihtiyacını ortadan kaldırmıyor” değerlendirmesine yer veriliyor. Özellikle yakın dönemde alkol ve yasa dışı uyuşturucu kullanan gençlerde risk daha yüksek.
Bu gruptaki öğrencilerde riskli cinsel davranışlar, polisle sorun yaşama, kişiler arası şiddet, kazalar ve başka ciddi olaylar çok daha sık görülüyor.
Alkol ve uyuşturucuyu birlikte kullananlarda risk artıyor
Araştırma yalnızca alkol tüketenlerle, alkol ve yasa dışı uyuşturucuyu birlikte kullanan gençler arasında da belirgin farklar olduğunu gösteriyor.
Her iki maddeyi de kullanan gençlerde kazalar, polisle sorunlar, siber zorbalık ve riskli cinsel davranışlara karışma oranlarının daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Bununla birlikte ICAD, sorunlu durumların büyük bölümünün doğrudan bir madde kullanımının hemen ardından yaşanmadığını da vurguluyor.
“Sorunları unutmak için” içenler dikkat çekiyor
Alkol tüketiminde temel motivasyonlar hâlâ eğlenmek, haz almak ve sosyalleşmek.
Ancak araştırmada bir grup gencin alkolü “sorunlarını unutmak” amacıyla kullandığı görülüyor.
ICAD, bu motivasyonun zararlı kullanım ve bağımlılık geliştirme riskiyle sık ilişkilendirildiğine dikkat çekiyor.
Esrar kullanımında ise kullanıcıların çoğunda bağımlılık riski görülmese de, yüksek risk grubundaki kullanıcıların oranının arttığı belirtildi.
Sosyal medya en büyük endişe
Madde içermeyen bağımlılık davranışlarında sosyal medya başlıca sorun olarak öne çıkıyor. Araştırmaya göre önemli sayıda genç, sosyal medya platformlarında aşırı zaman geçirdiğini kabul ediyor.
Video oyunlarında problemli kullanım göstergeleri 2019’a kıyasla genel olarak sabit kalırken, para karşılığı oynanan oyunlara katılım arttı.
Bununla birlikte bu tür kumar davranışlarında, örneğin giderek daha fazla para yatırma ihtiyacı gibi problemli kullanım göstergelerinde hafif bir azalma görüldü.
Kızlar ve erkekler arasında fark var
Araştırma cinsiyetler arasında da belirgin farklılıklar ortaya koydu. Erkeklerde polisle sorun yaşama, elektronik oyunlarda riskli kullanım ve para karşılığı oyun oynama daha yaygın. Kızlarda ise sosyal medyanın problemli kullanımı ve duygusal zorluklarla baş etmek için alkole yönelme daha sık görülüyor.
Aile ve okul koruyucu rol oynuyor
Düşük okul başarısı, zayıf ebeveyn denetimi, sık gece dışarı çıkma ve düşük fiziksel veya duygusal iyilik hali, sorunlu davranışlarla en fazla ilişkilendirilen faktörler arasında.
Buna karşılık iyi okul performansı, daha güçlü ebeveyn denetimi ve yüksek yaşam memnuniyeti koruyucu unsurlar olarak öne çıkıyor.
Bölgesel dağılımda ise Alentejo en fazla olumsuz göstergenin görüldüğü bölge olurken, Azor Adaları ikinci sırada yer aldı. 2019 araştırmasında daha kırılgan görülen Lizbon ise bu kez en riskli bölge konumunda değil.