Trump’ın ABD-Güney Kore ortak tatbikatını küçültme kararı, bölgede askeri hazırlık ve caydırıcılık tartışması başlattı. Eski komutanlar, kararın Kuzey Kore ve Çin’e karşı ABD’nin elini zayıflatabileceği uyarısında bulundu
Eric Schmitt, Helene Cooper / New York Times
ABD ve Güney Kore orduları, yıllardır dünyanın en büyük askeri tatbikatlarından birine katılıyor ve iki ülkeden binlerce asker, Kuzey Kore’den gelebilecek olası bir saldırıya karşı hazırlık yapıyor.
Başkan Donald Trump’ın talimatıyla Pentagon, bu yılki tatbikatları sınırlandırdı ve halihazırda başlamış olan tatbikatın bazı gerçek mühimmatlı atış bölümlerini küçülttü.
Görevdeki ve eski askeri yetkililer, bu adımın, müttefiklerin Trump yönetiminin uzun süredir devam eden ortaklıklara ve Çin’e karşı koyma konusundaki bağlılığını sorguladığı bir dönemde ABD’nin bölgedeki askeri hazırlık seviyesini zayıflatabileceğini söylüyor.
Başkanın kararının, etkilemeyi umduğu kişi üzerinde de muhtemelen bir etkisi olmayacak: Kuzey Kore lideri Kim Jong Un.
Ulchi Freedom Shield adı verilen tatbikatlar genellikle 11 gün sürüyor ve bazı yıllarda 17 bin veya daha fazla ABD askeri ile 50 bin Güney Kore askerini kapsıyor. Geçmiş yıllardaki tatbikatlarda, müttefiklerin Kuzey Kore saldırısını püskürtmeye ne kadar hazır olduğunu test etmek amacıyla başkent Seul’ün güneyindeki büyük bir sığınakta gerçekleştirilen bilgisayar simülasyonlarına da yer verildi.
Bu yıl Ulchi Freedom Shield tatbikatına yaklaşık 18 bin Güney Kore askerinin katılması planlanıyordu. Pentagon, kaç ABD askerinin tatbikata katılmasının beklendiğini açıklamadı.
Her iki ülke de tatbikatların savunma amaçlı olduğunu ısrarla belirtirken Kim, uzun süredir bu tatbikatları provokatif olarak nitelendiriyor. Kuzey Kore Dışişleri Bakanlığı ise tatbikatları “saldırgan bir savaşın provası” olarak kınadı.
Kuzey Kore bu ay doğu kıyısı açıklarında iki balistik füze denemesi gerçekleştirdi ve “yeni düzeydeki bir tehdide yeni düzeyde bir caydırıcılıkla karşılık verme” sözü verdi.
Trump ise Kuzey Kore ile aynı görüşteymiş gibi göründü. Pazar günü yaptığı paylaşımda, Kim yönetimindeki ülkenin kendisinin başkanlığı döneminde “tehditkar olmayan ve saygılı” bir tutum sergilediğini söyledi.
ABD askerleri daha önce de benzer bir durum yaşamıştı. Trump, ilk başkanlık döneminde 2018 yılında, Savunma Bakanı Jim Mattis’e haber vermeden tatbikatı aniden iptal etmişti.
Trump yönetimi yetkilileri o dönemde, Kuzey Kore’nin nükleer hedeflerini dizginlemeyi amaçlayan müzakerelere başarı şansı vermek istediklerini söylemişti. Trump, Kim ile üç kez görüştü ancak sonuçta bu hedefine ulaşamadı.
Yetkililer o dönemde ordunun tatbikat takvimindeki büyük çaplı kısıtlama kararını kaldırabileceğini, ancak tatbikatların birkaç yıl boyunca aksaması halinde askeri hazırlık seviyesinin zarar göreceğini belirtmişti.
Trump’ın pazar günkü açıklamasının ardından Pentagon, hangi eğitim faaliyetlerinin iptal edileceğini, değiştirileceğini veya bilgisayar simülasyonları aracılığıyla gerçekleştirileceğini açıklamayı reddetti. Ancak eski komutanlar, iki temel unsurun etkileneceğini söyledi: üst düzey komuta sorunlarının ve diğer meselelerin test edilmesi ile geniş çaplı, sahada gerçekleştirilen gerçek mühimmatlı atış ve birlik manevraları.
Komutanlara göre her iki unsur da askeri hazırlık açısından büyük önem taşıyor.
Operasyonel konuları görüşmek için isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir Pentagon yetkilisi, ABD ve Güney Kore ordularının tatbikatın 21 Ağustos’ta sona ermesinden önce kendi başlarına eğitimlerini sürdüreceğini, ancak daha önce planlandığı gibi birlikte eğitim yapmayacaklarını söyledi.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin Kore Kürsüsü Başkanı Victor Cha, “Elbette bu hazırlık seviyesine zarar veriyor” dedi. Cha, “Hazırlık seviyesi caydırıcılıkla bağlantılıdır. Çinliler veya Kuzey Koreliler ABD’nin caydırıcılığının eskisi kadar güçlü olmadığını hissederse, önlerinde bazı fırsatlar olduğunu düşünebilirler” ifadelerini kullandı.
Cha ayrıca, tatbikatların iptal edilmesinin Trump’ın Kuzey Kore ile nükleer anlaşmaya varmasına yardımcı olacağı düşüncesine de karşı çıktı. Cha, 2018’de başlayan ancak ABD’nin ekonomik yaptırımlarının hafifletilmesi ve Kuzey Kore’nin nükleer silahsızlanmasının kapsamı konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle 2019’da Vietnam’ın başkenti Hanoi’de sonuçsuz kalan görüşmelere işaret etti.
Güney Kore’deki ABD kuvvetlerinin eski üst düzey komutanlarından emekli General Curtis M. Scaparrotti, gerçek mühimmatlı atış eğitimlerinin azaltılmasının askerlerin muharebe becerilerini geliştirme kabiliyetine zarar verdiğini söyledi.
Scaparrotti e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, “Bir ekip olarak, bir düşmanla nasıl savaşacaksanız o şekilde eğitim yapmak, sizi geliştirir” dedi.
Scaparrotti, “Eğitimlerde gerçek mühimmat kullanılması ve sıkı eğitim standartlarının uygulanması, birliklerin hazırlık seviyesinin en gerçekçi sınavıdır” ifadelerini kullandı.
Trump, pazar günü sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, Güney Kore’nin Trump yönetiminin İran’a karşı yürüttüğü savaşta ABD’yi desteklemediğinden şikayet etti. Trump ayrıca askeri tatbikatların pahalı olduğunu belirterek, “bu maliyetlerin büyük bölümünün ABD tarafından ödendiğini ” söyledi.
Pentagon yetkilisine göre bu yılki tatbikatın tahmini maliyeti 6,9 milyon dolardı. Yetkili, yapılan değişiklikler sonucunda ne kadar tasarruf sağlanacağının henüz belirlenmediğini söyledi. Ancak eski komutanlara göre bu maliyetlerin büyük bölümü, ABD askerlerinin Güney Kore’ye sevk edilmesi ve ülkeden ayrılması gibi harcamalar nedeniyle zaten yapılmış durumda.
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı ise Trump’ın açıklamasına hazırlıksız yakalanmış gibi görünse de askeri tatbikatlar konusunda ABD ile koordinasyonu sürdürme sözü verdi.