ABD-İsrail-İran savaşı, yıllardır güvenli ve gösterişli bir sığınak olarak pazarlanan Dubai’yi de sarstı. Turizmin durması, sevkiyatların aksaması ve ziyaretçi sayısındaki sert düşüş, kentin lüks perakende sektörünü derinden sarsmaya başladı.
Dünyanın en yüksek binasının altında yer alan Dubai Mall, normalde varlıklı kesimin Rolex saatler, Hermès çantalar ve Ferragamo ayakkabılar satın alabildiği hareketli bir cazibe merkezi. Hatta burada 80 bin dolar verip bir Fabergé yumurtası bile satın almak mümkün.
Morgan Stanley tahminlerine göre Dubai, bölgede perakende sektörünün en güçlü büyüme motoru haline geldi. Orta Doğu’daki tüm lüks ürün satışlarının yarısı Birleşik Arap Emirlikleri’nden geliyor ve bu işlemlerin büyük kısmı Dubai’de gerçekleşiyor.
Ancak ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın üçüncü haftasına yaklaşılırken, Burj Khalifa’nın içindeki dev alışveriş merkezinin içinde neredeyse hiç müşteri yoktu. Gün ortasında, az sayıda bölge sakini yeni alışverişleriyle Louis Vuitton poşetleri taşıyor, vitrinlerden elbiselere ve yüksek topuklu ayakkabılara bakıyordu. Mağazaların çoğu açıktı ancak boştu.
İran’dan gelen saldırılar, onlarca yıldır dünyanın seçkinleri için çalkantılı bir bölgede güvenli, lüks ve vergi dostu bir kent olarak tanıtılan Dubai’nin koruyucu özelliğini de ortadan kaldırdı. İHA saldırıları Dubai Uluslararası Havalimanı’na zarar verdi ve geceliği 20 bin doların üzerine çıkabilen süitleriyle bilinen lüks Burj Al Arab otelinde yangın çıkardı. Turizm durdu, mahsur kalan yolcular ise tahliye yolları aramaya başladı.
Savaş, Dubai’deki lüks markalar için bir krize dönüştü. Bernstein Research’ün hazırladığı bir rapor, yabancı ziyaretçilerdeki sert düşüş nedeniyle Orta Doğu’daki lüks ürün satışlarının mart ayında yarı yarıya azalacağını tahmin etti.
Savaş uzarsa Dubai ağır yara alır
Cenevre merkezli Bernstein analisti Luca Solca, “Eğer süresi sınırlı kalırsa, Dubai eski ihtişamına geri dönebilir ve bu sadece bir darbe olarak kalır. Savaş sürerse, o zaman durum böyle olmaz” şeklinde konuştu.
Dubai’nin alışveriş sahnesine iki gösterişli merkez hakim: Dubai Mall ve Mall of the Emirates. Chanel, Gucci ve Saint Laurent gibi önde gelen birçok Avrupalı moda evine ev sahipliği yapan bu iki merkez, birlikte her yıl 140 milyondan fazla ziyaretçi ağırlıyor.
Avrupa ve ABD’deki sektör yöneticileri, savaşın uzaması halinde milyarlarca dolarlık lüks ürün satışının tehlikeye girebileceğinden endişe ediyor. Konuya yakın kişilere göre bu kaygı, sektörün üst kademelerinde ciddi biçimde dile getiriliyor.
Dubai’de dört moda butiği bulunan Prada’nın CEO’su Andrea Guerra, İran’ın Bahreyn, Kuveyt ve BAE dahil Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını tırmandırdığı bu ay yatırımcılarla yaptığı konferans görüşmesinde, “Ne olacağını bilmiyoruz ama kısa sürmesini umuyoruz” dedi.
Orta Doğu, küresel lüks satışlar içinde küçük bir paya sahip olsa da, son birkaç yılda Asya ve Avrupa’da satışların durgunlaşmasıyla birlikte bölgedeki güçlü harcamalar küresel lüks pazarını ayakta tuttu. Dubai merkezli distribütör Chalhoub Group, geçen yıl sektörün “durdurulamaz” olduğunu ilan etmiş, Körfez bölgesindeki satışların 2024’te yüzde 6 artarak yaklaşık 13 milyar dolara ulaştığını açıklamıştı.
LVMH Moët Hennessy Louis Vuitton gibi lüks holdingler, Dubai’de ilişkiler geliştirmek için yıllar harcadı. Şirketin yönetim kurulu başkanı ve dünyanın en zengin insanlarından biri olan Bernard Arnault, 2014’te Dubai Emiri Muhammed bin Raşid El Mektum ile bir resepsiyona katılmak üzere BAE’ye uçtu. O tarihten bu yana LVMH, Dubai’nin alışveriş merkezlerinde ve havalimanında daha fazla mağaza açtı; ayrıca yakınlardaki özel bir adada Cheval Blanc tatil köyü açmaya hazırlanıyor.
Dubai, lüks alışverişte New York ve Paris’i geride bıraktı
Markalar, üst segment ürünlere büyük harcamalar yapmaya istekli zengin sakinler nedeniyle Dubai’ye çekildi. Visa’nın 2025 tarihli bir raporuna göre Dubai sakinlerinin yaklaşık her 9 kişisinden 1’i, her üç ayda en az bir kez lüks perakende alışverişi yaptı. Bu oran New York, Londra, Paris ya da Singapur’da yaşayanlardan daha yüksek.
Turistler de önemli harcama kalemlerinden biri. BAE, son yıllarda turizmde rekor büyüme gördü ve hükümet daha fazla ziyaretçi çekmek için altyapı yatırımları ile pazarlama hamleleri yaptı. Dubai’de geçen yıl uluslararası gecelik ziyaretçi sayısı yüzde 5 arttı ve toplam sayı neredeyse 20 milyona ulaştı.
Gayrimenkul geliştiricileri, önümüzdeki yıllarda Dubai’de en az üç yeni alışveriş merkezi inşa etmeyi planlıyor. Bunlar arasında, yaklaşık 50 milyar dolarlık maliyetle 2028’de açılması hedeflenen devasa kapalı şehir Dubai Square de bulunuyor. Fütüristik planlarda entegre bir ulaşım ağı ve elektrikli araçlar için iç şeritler yer alıyor.
İran saldırıları bu ay bölgeye yayılırken, BAE liderleri de ortamı yatışmak adına mesajı vermek için Dubai Mall’u ziyaret etti. Bölge sakinleri evlerinden füze önleme görüntülerini izlerken, Dubai’nin resmi medya ofisinin paylaştığı bir videoda BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed El Nahyan ile Dubai Veliaht Prensi Şeyh Hamdan bin Muhammed El Mektum’un mağazaların önünden yürüdüğü ve çalışanlara el salladığı görüldü.
Bu hafta alışveriş merkezindeki az sayıdaki müşteri için, yaşanan karmaşaya rağmen bir normallik hissi vardı. Etkinlik şirketi işleten Pakistanlı gurbetçi Rachel Duzan, Dior marka bir plaj şapkası almak istemişti ancak ülkeye yapılan sevkiyatlar durduğu için ürünün mevcut olmadığı söylenmişti. Bunun üzerine Jacquemus marka bir çanta almaya karar verdi.
36 yaşındaki Duzan, “Alışveriş yapmamam gerektiğini biliyorum. Ama kendime engel olamıyorum” şeklinde konuştu.
Kim Bhasin, Omnia Al Desoukie / New York Times