ABD Başkanı Donald Trump, Genelkurmay Başkanları Komitesi Başkanı Dan Caine’in İran’a karşı verilecek olası bir askeri emrin “kolayca kazanılacak bir şey” olacağına inandığını söyledi. New York Times ise perde arkasında Caine’nin hiç de öyle düşünmediğini ortaya çıkardı.
Trump pazartesi günü yaptığı açıklamada, Genelkurmay Başkanları Komitesi Başkanı Orgeneral Dan Caine’in, İran’a karşı verilecek olası bir askeri harekatın “kolayca kazanılacak bir şey” olacağı görüşünde olduğunu söyledi.
Yönetim içindeki üst düzey Beyaz Saray toplantılarına dair bilgi sahibi kişiler, Caine’in Trump’a ve diğer kıdemli danışmanlara bu şekilde konuşmadığını ifade etti.
Bu yetkililere göre Caine, ABD’nin Orta Doğu’da küçük ya da orta ölçekli bir saldırı gerçekleştirebilecek güçleri konuşlandırdığını söyledi. Caine, böyle bir operasyonun Amerikan kayıpları açısından potansiyel olarak yüksek risk taşıyacağını ve ABD’nin silah stokları üzerinde olumsuz bir etkisi olacağını belirtti.
Caine ayrıca İran’a yönelik değerlendirilen operasyonların, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun başarılı şekilde yakalanmasından çok daha zor olacağını vurguladı.
Ortaya çıkan bu görüş ayrılığı, başkanın en üst düzey askeri danışmanı olan Caine’in yürüttüğü denge politikasını gözler önüne serdi.
Caine, başkomutana (Trump’a) çeşitli askeri seçenekleri, bunların muhtemel riskleri ve sonuçlarıyla birlikte sunuyor ancak kendi tercihine ilişkin bir görüş bildirmiyor.
Askeri kanadın Ortak Kurmay Başkanlığı sözcüsü ise Trump’ın açıklamalarına ilişkin yorum yapmayı reddetti.
Masada sonuç alınmazsa Washington sahaya inecek
Trump’ın sosyal medya paylaşımının, The New York Times ve diğer yayın organlarında yer alan ve İran nükleer programından vazgeçmezse değerlendirdiği askeri seçeneklere dair haberlere yanıt niteliğinde olduğu değerlendirildi.
The New York Times pazar günü yayımladığı haberde, iç yönetim görüşmelerine dair bilgi sahibi kişilere dayanarak Trump’ın danışmanlarına şu ifadeleri kullandığını aktardı:
İç yönetim görüşmelerine dair bilgilendirilen kişilere göre Trump, danışmanlarına, diplomasi ya da ABD’nin ilk aşamada gerçekleştireceği bir saldırının İran’ı nükleer programını terk etme yönündeki taleplerine boyun eğmeye zorlamaması halinde, önümüzdeki aylarda o ülkenin liderlerini iktidardan uzaklaştırmayı amaçlayan çok daha büyük bir saldırıyı değerlendireceğini söyledi.
Kesin karar hala alınmadı
Henüz kesin bir karar alınmadı fakat Trump, önümüzdeki günlerde İran liderlerine nükleer silah üretme kapasitesinden vazgeçmeleri gerektiğini göstermek amacıyla ilk aşamada bir saldırı düzenleme eğiliminde bulunuyor.
Vurulması beklenen hedefler arasında İran Devrim Muhafızları’nın karargahı, ülkenin nükleer tesisleri ve balistik füze programına ait unsurlar yer alıyor.
Trump, bu adımların Tahran’ı taleplerini kabul etmeye ikna etmemesi halinde, yılın ilerleyen dönemlerinde İran’ın dini lideri Hamaney’i devirmeye yardımcı olmayı amaçlayan bir askeri saldırı ihtimalini açık bırakacağını danışmanlarına söyledi.
‘Kararı ben veririm’
Trump sosyal medya paylaşımında gelişmelerle ilgili şu ifadeleri kullandı:
“General Caine, hepimiz gibi, savaş görmek istemez ancak İran’a karşı askeri düzeyde bir karar alınırsa bunun kolayca kazanılacak bir şey olacağı görüşündedir.”
Trump ayrıca, Caine’in geçen haziran ayında üç İran nükleer tesisine yönelik Amerikan B-2 bombardıman uçaklarının düzenlediği saldırıyı kastederek “Midnight Hammer” operasyonundan sorumlu olduğunu belirtti.
“Razin Caine büyük bir savaşçıdır ve dünyanın en güçlü ordusunu temsil etmektedir” diyen Trump, Caine’in lakabını kullanarak şu ifadeleri ekledi:
“İran’a yönelik harekattan vazgeçilmesi ya da medyada okuduğum sahte sınırlı saldırılar hakkında konuşmadı. O yalnızca tek bir şeyi bilir, kazanmayı ve eğer kendisine söylenirse grubun başında yer alacaktır.”
Trump’ın bu açıklamasına rağmen Beyaz Saray’da Caine ordunun operasyonel açıdan neler yapabileceğini anlattı ancak her zamanki gibi belirli bir politika pozisyonunu savunmayı reddetti.
Cenevre’de son şans…
ABD ve İran müzakerecilerinin, askeri bir çatışmayı önlemek amacıyla son şans olarak görülen görüşmeler için perşembe günü Cenevre’de bir araya gelmesi planlanıyor.
Trump pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Kararı veren benim. Anlaşma yapmayı yapmamaya tercih ederim ancak bir anlaşma yapmazsak o ülke için çok kötü bir gün olur” sözlerini kullandı.
Eric Schmitt / New York Times