Patagonya Çölü’nde inşa edilen 26 metrelik Messi heykeli, sanatçı Aldo Beroisa’nın bir yılı aşkın emeğinin ürünü oldu. Dünyanın en büyük Messi heykellerinden biri olan eser, ülkenin futbol tutkusunun sembolü olarak görülüyor
Emma Bubola/The New York Times
Sanatçı Aldo Beroisa, Arjantin’in futbol ikonunu tasvir eden devasa ama henüz tamamlanmamış heykeline bakarken şunları anlatıyordu:
“Lionel Messi’nin parmağının düzeltilmesi gerekiyor. Bacak kasları hala şekillendirilmeyi, ardından Arjantin Milli Takımı’nın şortu giydirilmesi bekleniyor. Ayrıca güvercinlerin içine yuva yapmasını önlemek için Messi’nin ağzına bir tel örgü yerleştirilmeli”
Arjantin Milli Takımı’nın kaptanı Messi, ülkesine üst üste ikinci Dünya Kupası şampiyonluğunu kazandırma hedefinin peşindeyken, Beroisa da kendisine başka bir devasa görev edindi: Patagonya Çölü’nün ortasında futbol efsanesinin dev bir heykelini inşa etmek.
“Bunu başaracağız. Messi bunu hak ediyor” diyen Beroisa, bu yılki turnuva öncesinde çalışmaları tamamlamak için Messi’nin ayakları arasında koştururken düşmesi sonucu ayak bilekleri şişmiş olmasına rağmen kararlılığını koruyordu.
Eski bir demiryolu işçisi ve yerel bir sanatçı olan Beroisa, bir yıldan uzun süredir çöl tozunun içinde, Messi’nin çelik iskeletini şekillendirmek için eski petrol borularını kesip kaynak yapıyor.
Çocuklar hayranlıkla bakıyor
Patagonya’nın dur durak bilmeyen rüzgarları Messi’nin sakalını parçalayıp dağıttı. Yerçekimi bir keresinde futbolcunun kolunun kopmasına neden oldu.
Kendisi de neredeyse boynunu kırıyordu. Ancak tüm bunlar, ülkesinin futbol efsanesine hak ettiği görkemli anıtı kazandırma isteğini durduramadı.
Bugün 26 metre yüksekliğe, 70 ton ağırlığa ulaşan ve parlak beyaz boyayla kaplanan heykel, uzak petrol kenti Cutral Có’nun üzerinde yükseliyor. Çocuklar hayranlıkla yukarı bakıyor, motosikletliler ise önünde durup selfie çekiyor.
Günümüzde futbolda sıkça görülen örneklerin aksine bu anıtın arkasında ne Körfez sermayesi ne de milyarderlerin finansmanı vardı. Heykel, kente yaklaşık 130 bin dolara mal oldu. Ancak ortaya çıkan eser, Arjantinli taraftarların futbola duyduğu inatçı ve sarsılmaz bağlılığın bir yansıması oldu.
Nasıl ki Arjantinli taraftarlar bir maçı izleyebilmek için evlerinin duvarlarına kendi yaptıkları antenleri kuruyor ya da Dünya Kupası’na gidebilmek adına 10 kişi tek bir otel odasına sığıyorsa, Beroisa da kurak bir araziye yerleşerek ülkesinin Messi sevgisini simgeleyen el emeği bir anıt inşa etti.
Beroisa, bu yılmaz ruhunu doğup büyüdüğü kentten aldığını söylüyor.
Bir kasabanın direnişi, bir sanatçının yolculuğu
Yaklaşık 40 bin nüfuslu Cutral Có, neredeyse bir asır önce devlet enerji şirketi YPF’nin yakınlardaki tesislerinde sağladığı istihdam sayesinde kuruldu.
Ancak hükümetin 1992 yılında YPF’yi özelleştirmesiyle binlerce aile kitlesel işten çıkarmalar sonucu geçim kaynağını kaybetti.
Kent sakinleri, yetkililerin kendilerine “Artık buradan gitmeniz daha iyi olur” dediğini anlatıyor. Çünkü kasaba, yaşamak için hiçbir sebep kalmamış gibi görünen, ulaşılması güç ve sert koşullara sahip bir çölün ortasında mahsur kalmıştı.
Beroisa da özelleştirilen devlet demiryollarındaki işini kaybetti.
Fakat kasaba teslim olmadı. Halk protestolar düzenledi, direndi ve yaşadığı yeri terk etmedi.
Demiryolu teknisyeni olarak yetişen ancak gönlü İtalyan Rönesansı’na ait olan Beroisa ise eline keskiyi aldı.
İlk olarak mağazalar için mankenler ve Noel figürleri yaptı. Ardından yerel müze için gerçek boyutlarda bir dinozor heykeli geldi. Sonra da kamu kurumlarından siparişler almaya başladı.
Eşinin uçak korkusu nedeniyle Sistine Şapeli’ni görme hayali gerçekleşemese de, Beroisa Michelangelo’nun Pietà heykelinin fotoğraflarını inceleyerek, çoğunlukla petrol kamyonlarının kullandığı güneş altında kavrulan otoyolun kenarına dikilen 15 metrelik Hz. İsa heykelinin giysisindeki kıvrımları şekillendirdi.
Yaklaşık bir yıl önce yerel bir spor yetkilisi Messi’nin gerçek boyutlarda bir heykelinin yapılmasını önerdiğinde ise Beroisa, yıldız futbolcunun dünya çapındaki büyüklüğüne yakışacak daha iddialı bir fikir sundu.
Hindistan’ın Kalküta kentinde zaten 21 metre yüksekliğinde bir Messi heykeli vardı. Beroisa ise kendi eserinin bundan yaklaşık 4,5 metre daha uzun olmasını önerdi.
Belediye Başkanı Ramón Rioseco bu fikri kabul etti.
“Burası bizim Sistine Şapelimiz olacak” dedi.
Messi’nin yüzünü kusursuz yapma mücadelesi
Rioseco, bu heykeli yapmanın kolay olmayacağını en başından beri bildiğini söyledi. Bin yıl önce yaşamış dini bir figürün yüz hatalarını insanlar belki fark etmeyebilirdi. Ancak Arjantin’in yaşayan tanrısının yüzünü yanlış yapmak affedilecek bir hata değildi.
“İsa’nın nasıl göründüğünü ya da Son Akşam Yemeği’ndeki havarilerin yüzlerini yorumlayabilirsiniz” diyen Rioseco sözlerini şöyle sürdürdü: “Ama bunda hata yapamazsınız. Messi, Messi’dir”
Beroisa ise üzerindeki beklentilerin tamamen farkında olduğunu söyledi.
Messi’nin yüzünü şekillendirmesi tam üç ay sürdü.
Beroisa, ağzının istediği gibi görünmediğini düşündüğü için üç gün boyunca hiç uyumadığını anlattı. Çalışmasını tamamladığında ise eşi bu kez futbolcunun gözlerinde bir terslik olduğunu söyledi.
Beroisa “Bana yardım eden kişiye ‘Gözleri kırın, yeniden yapın’ dedim” diye konuştu.
Arjantinliler Messi’nin yüzünü çok iyi tanıyor.
Onun portresini duvar resimlerine çizdiler, posterlere bastılar, vücutlarına dövme yaptırdılar, hatta ülkenin geleneksel pane et yemeği olan milanesaların üzerine bile işlediler.
Beroisa “Bütün kamuoyunun gözü yüzünde olacak. Eğer yüzü doğru yapamazsam, inşa ettiğim her şey çöker” dedi.
Beroisa, sonunda devasa baş tamamlanıp vinçlerle inşaat alanına getirildiğinde ise gözyaşlarını tutamadığını söyledi.
Heykelin geri kalan parçalarını birleştirmesi ise iki hafta daha sürdü.
Projede çalışan yaklaşık 12 işçi gece geç saatlere kadar mesailerini uzatırken, mahalle sakinleri onlara sıcak tortas fritas (Arjantin’e özgü kızarmış hamur işi) getirdi. Hatta bir komşu dört adet kızarmış tavukla çıkageldi.
Böylece dev Messi, Cutral Có’nun dışındaki yol kenarında henüz tamamlanmamış bacaklarının üzerinde diz çökmüş halde, Arjantin’in uçsuz bucaksız topraklarına hafif bir gülümsemeyle bakıyordu.
Dünyanın en büyük Messi heykeli
Bu ayın başlarında Hindistan’ın Kalküta kentindeki Messi heykeli, güvenlik endişeleri nedeniyle söküldü. Haberlerde, heykelin “rüzgarda sallandığının” görüldüğü belirtildi.
Beroisa da aynı durumun kendi eserinin başına gelmesinden endişe ediyordu. Bu yüzden Dünya Kupası kupasını Messi’nin elinden alarak dizlerinin arasına yerleştirdi.
İnternette bazı eleştirmenler, bu pozun kutlamadan çok yarım kalmış bir twerk dansını andırdığını yazdı. Ancak Cutral Có’yu ziyaret edenlerin büyük bölümü bunu ya fark etmedi ya da umursamadı.
Bölgeden gelen paleontolog Federico Poblete, heykeli görmek için özel olarak ziyaret ettiğini söyledi.
Poblete “Arjantin’de böyle bir eserin ortaya çıkması için inanılmaz emek ve büyük bir çalışma gerekiyor. Dünyada eşi benzeri yok ve gerçekten muhteşem” dedi.