TikTok’un Çinli ana şirketi ByteDance, popüler video uygulamasını ABD’de işletmek üzere Amerikan merkezli yeni bir girişim oluşturdu.
Perşembe günü duyurulan anlaşma, TikTok’un Pekin ile olan bağlarının ulusal güvenlik açısından risk oluşturduğu gerekçesiyle ByteDance’ten ayrılmasını hedefleyen 2024 tarihli federal yasaya uyum sağlama çabasının bir parçası.
Bu düzenlemeye göre, Çinli olmayan yatırımcılar Amerikan girişiminin yaklaşık yüzde 80’ine sahip olacak. ByteDance ise yüzde 19,9’luk payı elinde tutacak. Yeni girişim, uygulamanın güçlü tavsiye algoritmasını ByteDance’ten lisanslayacak ve uygulamadaki içerik moderasyonu üzerinde yetkiye sahip olacak.
Peki ABD TikTok’unun sahipleri kimler?
Oracle
Oracle, 1970’lerde kurulmuş bir bulut bilişim ve veritabanı yazılım şirketi.
Şirket, OpenAI dahil olmak üzere büyük firmalarla, teknolojilerinin tüketicilere sunulmasını sağlayan veri merkezleri konusunda yakın iş birlikleri yürütüyor.
Payı ne? Oracle, yeni Amerikan varlığında yüzde 15 paya sahip. Bu oran, yeni yatırımcılar arasındaki en büyük payla eşit seviyede.
Kim yönetiyor? Dünyanın en zengin insanlarından biri olan Larry Ellison, Oracle’ın kurucu ortaklarından ve şu anda şirketin icra kurulu başkanı ile baş teknoloji sorumlusu.
Ellison ailesi son dönemde sık sık gündeme geliyor. Ellison’ın oğlu David, geçen yıl Paramount film stüdyosunu ve ona bağlı şirketleri satın aldı.
Her iki Ellison’ın da ABD Başkanı Donald Trump ile bağlantıları bulunuyor. Larry Ellison, Beyaz Saray ve Mar-a-Lago’yu sık sık ziyaret ediyor. David Ellison ise kısa süre önce bir Ultimate Fighting Championship maçında başkanla birlikte oturdu ve ardından ligin yayın haklarını 7,7 milyar dolara satın aldı.
Öne çıkan nokta ne? Oracle, yıllardır TikTok ile iç içe. 2022 yılında Oracle, TikTok’un Amerikalı kullanıcılara ait verilerini kendi sunucularında barındırmaya başladı. Bu adım, TikTok’un ABD hükümetini verilerin Pekin’e aktarılmadığına ikna etme çabasının bir parçasıydı.
Yeni TikTok anlaşması kapsamında Oracle, Amerikalı kullanıcıların verilerinin güvenliğini denetleyecek ve TikTok’un güçlü öneri teknolojisindeki değişiklikleri ve güncellemeleri izleyecek. Oracle icra başkan yardımcısı Kenneth Glueck, yeni girişimin yönetim kurulunda yer alacak.
MGX
MGX, 2024 yılında kurulmuş Birleşik Arap Emirlikleri merkezli bir yatırım şirketi.
Teknoloji ve yapay zeka yatırımlarına odaklanıyor ve yarı iletken üretimi ile veri merkezlerinde önemli bir yatırımcı konumunda bulunuyor. Microsoft ve BlackRock ile ortaklıkları var. Ayrıca Elon Musk’ın yapay zeka şirketi xAI’a ve OpenAI’a yatırım yaptı.
Payı ne? MGX, Oracle gibi Amerikan TikTok girişiminde yüzde 15 paya sahip.
Kim yönetiyor? MGX, Abu Dabi’nin egemen varlık fonu Mubadala ile Birleşik Arap Emirlikleri merkezli yapay zeka şirketi G42 tarafından kuruldu. Şirketin baş strateji ve güvenlik sorumlusu David Scott, yeni girişimin yönetim kurulunda yer alacak.
G42’nin Çin ile çeşitli bağlantıları bulunuyor. Biden yönetimi döneminde CIA ve diğer ABD istihbarat kurumları, G42’nin ABD’li yetkililerin güvenlik tehdidi olarak gördüğü büyük Çinli şirketlerle çalışmaları konusunda uyarılarda bulundu.
Şirket, Microsoft ile çalışabilmek için ve Kongre üyelerinden gelen endişeler sonrası ByteDance dahil bazı büyük Çinli şirketlerdeki yatırımlarını elden çıkardığını açıkladı.
Öne çıkan nokta ne? MGX, Trump ile bağlantılı en az iki işlemde yer aldı. Geçen yıl Trump ailesinin kripto şirketi World Liberty Financial tarafından geliştirilen bir stabil kripto para, MGX ile dünyanın en büyük kripto borsası Binance arasındaki bir işlemi tamamlamak için kullanıldı.
MGX ayrıca Trump tarafından geçen ocak ayında duyurulan ve yapay zeka veri merkezleri inşasına odaklanan 100 milyar dolarlık bir girişimin finansmanına da katkı sağladı. Oracle da bu projede yer aldı.
Silver Lake
Silver Lake, Kaliforniya’nın Menlo Park kentinde bulunan bir yatırım şirketi. Teknoloji yatırımlarına odaklanıyor ve Dell ile Alphabet’in sahibi olduğu robotaksi şirketi Waymo dahil olmak üzere birçok teknoloji deviyle çalıştı.
Payı ne? Silver Lake de yüzde 15 paya sahip.
Kim yönetiyor? Şirketin eş CEO’ları Egon Durban ve Greg Mondre. Durban, Dell, G42 ve Waymo’nun yönetim kurullarında görev yapıyor. Durban, yeni girişimin yönetim kurulunda da yer alacak.
Öne çıkan nokta ne? Silver Lake daha önce MGX ile ortak yatırımlar yaptı. Bunlar arasında geçen yıl yazılım ve çip şirketi Altera’nın çoğunluk hissesinin satın alınması da bulunuyor. Ayrıca 2021’den bu yana G42’nin yatırımcıları arasında yer alıyor.
Silver Lake’in Oracle ile de bağlantıları var. Ortaklarından biri olan Vantage Data Centers, Oracle ve OpenAI arasındaki iş birliği kapsamında Wisconsin’deki bir veri merkezi kampüsüne 15 milyar dolar yatırım yaptı.
ByteDance
Çinli teknoloji şirketi ByteDance 2012 yılında kuruldu ve yapay zekaya büyük yatırımlar yapıyor. Birçok uygulamanın sahibi olan şirket, TikTok’u 2017 yılında Çin’deki yerel versiyonu Douyin’den ayırarak küresel pazara sundu. Douyin’in yaklaşık 700 milyon kullanıcısı bulunuyor.
ByteDance ayrıca haber uygulaması Toutiao’nun da sahibi. Şirketin özel piyasalardaki değeri yaklaşık 480 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
Payı ne? ByteDance, Amerikan TikTok uygulamasında yüzde 19,9 paya sahip olacak.
Kim yönetiyor? Şirketin CEO’su, 2021 yılında diğer kurucu ortak Zhang Yiming’in görevden ayrılmasının ardından bu görevi devralan Liang Rubo. Dünyanın en zengin isimlerinden biri olan Zhang Yiming ise halen şirkette stratejiye odaklanarak çalışıyor.
Öne çıkan nokta ne? Yüzde 19,9’luk pay, 2024 tarihli federal yasanın izin verdiği azami oran. ByteDance, küresel TikTok markasının sahipliğini sürdürmeye devam ediyor.
Diğerleri
Diğer yatırımcılar arasında Dell Technologies’in kurucusu teknoloji milyarderi Michael Dell’in kişisel yatırım şirketi de yer alıyor. Ayrıca daha önce ByteDance’e yatırım yapmış olan General Atlantic ve Susquehanna ile bağlantılı fonlar dahil olmak üzere çok sayıda yatırım firması bulunuyor.
TikTok ayrıca Alpha Wave Partners, Revolution, Virgo LI, NJJ Capital ve San Francisco merkezli Dragoneer ile bağlantılı Merritt Way’i de yatırımcılar arasında gösterdi.
Emmett Lindner / New York Times