2019’da Türkiye’ye yönelik silah ambargosu kapsamında İHA kameralarını kesen Kanada, aradan geçen yedi yılın ardından Türk savunma sanayiiyle iş birliğine yöneliyor. Ottawa’nın gözetleme amaçlı Türk insansız hava araçları satın almayı değerlendirdiği belirtiliyor
Kanada’nın 2019 yılında Ankara’nın Suriye’ye yönelik askeri harekâtı nedeniyle Türkiye’ye silah satışını yasaklamasının ardından, Türk insansız hava aracı üreticileri Baykar ve TAI en fazla etkilenen şirketler arasında yer almıştı.
Middle East Eye‘ın haberşne göreher iki şirket de Kanada merkezli Wescam tarafından üretilen elektro-optik (EO) ve kızılötesi (IR) kameraları kullanıyordu. Uygulanan ambargo, bu firmaları yerli üreticiler de dahil olmak üzere alternatif tedarikçiler aramaya zorladı.
Bugün Türkiye’de bu tür kameraları üreten birden fazla yerli şirket bulunuyor.
Yedi yıl sonra yön değişti
Aradan geçen yedi yılın ardından, Türk İHA’larında kullanılan kameraların ihracatını engelleyen aynı ülke, bu kez Türk askeri insansız hava araçlarını satın almayı değerlendiriyor.
Konuyla ilgili bir yetkili, “Kanada, gözetleme amaçlı orta irtifa uzun havada kalışlı insansız hava araçları satın almakla ilgileniyor” dedi.
Yetkili, görüşmelerin henüz erken aşamada olduğunu ve somut bir sonuca ulaşmayabileceğini belirtti.
Başbakan Mark Carney döneminde Kanada’daki yaklaşım değişiminin açık olduğunu ifade etti.
Savunma alanında iş birliği sinyali
Kanada Savunma Tedarikinden Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Fuhr, geçtiğimiz hafta İstanbul’da katıldığı bir panelde ülkesinin Türkiye ile savunma sanayiinde daha yakın çalışmaya hazır olduğunu söyledi.
Fuhr, ayrı bir röportajda mühimmat üretimi, insansız hava araçları ve İHA karşıtı sistemlerin potansiyel iş birliği alanları olduğunu belirtti.
Gelecekteki iş birliklerinin yalnızca hazır alım şeklinde değil, ortak geliştirme programlarını da içerebileceğini ifade eden Fuhr, Kanada’nın bazı alanlarda sıfırdan başlamak yerine daha hızlı kapasite kazanmak istediğini vurguladı.
ABD’ye güven azalıyor
Ankara’nın bu tür iş birliklerine genel olarak açık olduğu belirtiliyor. Türkiye daha önce Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Ukrayna ile İHA üretimi alanında benzer ortaklıklar kurmuştu.
Kanada’nın yaklaşımını bilen bir yetkiliye göre, Ottawa’daki bu değişimde ABD Başkanı Donald Trump’ın etkisi bulunuyor. Yetkili, Başbakan Carney’nin Washington’un sağladığı güvenlik şemsiyesine artık tam olarak güvenmediğini savundu.
“Kanadalılar artık Amerikan silahlarına bağımlı olmak istemiyor. Tedariklerini çeşitlendirmek istiyorlar” sözlerini kullandı.
Fuhr da panelde, Kanada’nın güney komşusunun artık geçmişte olduğu gibi iş yapmak istemediğini ve bunun Ottawa’yı kendi savunma kapasitesini güçlendirmeye ittiğini ifade etti.
Kanada savunma yatırımlarını artırıyor
Kanada, NATO’nun yüzde 2 savunma harcaması hedefini karşılamak için milyarlarca dolarlık yatırım yapıyor. Ayrıca Ulusal Araştırma Konseyi bünyesinde üç yıl içinde 105 milyon dolarlık yatırımla bir drone inovasyon merkezi kurmayı planlıyor.
Başbakan Mark Carney’nin temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesi kapsamında Türkiye’yi ziyaret etmesi bekleniyor.
Yetkililer, Carney’nin ekim ayında Türkiye’ye ayrı bir resmi ikili ziyaret daha planladığını ve bu ziyaret sırasında insansız hava araçları dahil çeşitli savunma iş birliği projelerinin başlatılmasının öngörüldüğünü belirtti.
“Daha hızlı hareket etmek zorundayız”
Stephen Fuhr, Kanada’nın Türkiye ile savunma alanında daha yakın ilişkiler kurma konusundaki kararlılığını vurguladı.
“Başbakanımızın yakın gelecekte buraya birkaç kez geldiğini göreceksiniz. Bu, Türkiye ile ikili iş birliğine ne kadar önem verdiğimizi gösterecek” dedi.
Fuhr, savunma sanayiindeki en büyük sorunlardan birinin yeni kabiliyetlerin geliştirilmesinin çok uzun sürmesi olduğunu ifade etti.
“Sonuçta ortaya yavaş ve güncelliğini yitirmiş sistemler çıkıyor” diyen Fuhr, şu değerlendirmede bulundu:
“Bu nedenle hızlı hareket etme konusunda son derece motiveyiz. Ortaklarımızın da hızlı çalıştığını görüyorum ve bunun somut sonuçlarını gözlemliyorum.”