Avrupa Birliği Copernicus Gezegen Gözlem Servisi, dünyanın iklim değişikliği için eşik kabul edilen 1,5 santigrat derece ısınma sınırına hızla yaklaştığı konusunda uyarıyor
İklim değişikliğinin etkilerini anlamayı ve gözlem kapasitesi oluşturmayı amaçlayan Avrupa Birliği’nin Copernicus Gezegen Gözlem Servisi, dünyanın tehlikeli iklim değişikliği için eşik görevi gören 1,5 santigrat derece ısınma sınırına hızla yaklaştığını söylüyor.
2025 yılının kayıtlara geçen en sıcak üçüncü yıl olduğunu tespit eden bilim insanları ısınma eğiliminin devam etmesi halinde sıcaklıkların gelecek 10 yılın sonunda 1,5 santigrat derece sınırını aşacağını doğruluyor. Daha yoğun sıcak hava dalgaları ve yükselen deniz seviyeleri gibi iklim değişikliğinden kaynaklanan tehditler, her onda bir derecelik ısınmayla birlikte artıyor. Bilim insanları 1,5 derecelik sıcaklığın aşılmasının, yağmur ormanlarının yok olmasından okyanus sirkülasyonunun çökmesine kadar geri dönüşü olmayan ve aşırı iklim değişikliklerine yol açan devrilme noktaları olarak adlandırılan riskleri tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.
Artan riskler kapıda
Teorik olarak, dünya atmosferden büyük miktarlarda karbondioksiti uzaklaştıracak teknolojiyi kullanarak bu sıcaklığı geçtikten sonra 1,5 santigrata dönebiliyor; bu senaryoya “aşma” adı veriliyor. Fakat bu teknolojinin henüz istenilen ölçekte mevcut olmadığı da belirtiliyor. Copernicus İklim Değişikliği Servisi Direktörü Carlo Buontempo, bir basın toplantısında gazetecilere yaptığı açıklamada “Paris Anlaşması şartlarında belirtilen 1,5 santigrat hedefine yaklaşırken artık bu eşiği aşmanın yönetimiyle ilgili bir aşamaya giriyoruz” diyor. Bu eşiği geçmenin kaçınılmaz olduğuna dikkat çeken Buontempo, “Bunun sonucunda karşı karşıya kalacağımız artan riskle nasıl başa çıkmak istediğimize karar vermek bize kalmış” diye konuşuyor.
2025 en sıcak üçüncü yıl
Tüm zamanların en sıcak yılı 1,6 santigratla 2024 yılı olmaya devam ediyor. Copernicus verileri, 2025 yılının sanayi öncesi seviyelerin 1,47 santigrat üzerinde, 2023’ten sadece biraz daha soğuk olan kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olduğunu gösteriyor.
Copernicus’un müdür yardımcısı Samantha Burgess “Özellikle son üç yıl, önceki yıllara kıyasla son derece sıcaktı” şeklinde yorumluyor. Birlikte ele alındığında, üç yıllık sürenin 1,5 dereceyi aştığını ve bunun daha önce gerçekleşmediğini de sözlerine ekliyor ve sürdürüyor: “Bu rekor sıcaklıkların temel nedeni, fosil yakıtların yakılmasının da etkisiyle atmosferde sera gazlarının birikmesidir. Sera gazları havada birikmeye devam ettikçe, okyanuslar da dahil olmak üzere sıcaklıklar artmaya devam ediyor; deniz seviyeleri yükselmeye devam ediyor ve buzullar, deniz buzu ve buz tabakaları erimeye devam ediyor”.
Burgess, karşı karşıya kalınan yaz mevsimlerinin ebeveynlerin ya da büyükannelerin yaşadığı yazlardan çok farklı olduğunu ileri sürerken “Bugünkü çocuklar, belki de bizlerin veya ebeveynlerimizin yaşadığından daha fazla ısı tehlikesine ve iklim tehlikesine maruz kalacaklar” değerlendirmesini paylaşıyor.