ABD’deki Yunan lobisi AHI, Başkan Trump’a mektup yazarak Türkiye’ye yapılması planlanan 700 milyon dolarlık F110 motor satışının durdurulmasını ve F-35 yollarının kapatılmasını istedi
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en güçlü Yunan-Rum lobi kuruluşlarından biri olan Amerikan Helen Enstitüsü (AHI), Ankara ile Washington arasındaki askeri yakınlaşmayı engellemek amacıyla Beyaz Saray’a yönelik baskılarını artırdı.
Kathimerini‘nin haberine göre AHI Başkanı Nick Larigakis imzasını taşıyan mektupta, GE Aerospace üretimi 700 milyon doları aşkın değerdeki F110 uçak motorlarının Türkiye’nin 5. nesil savaş uçağı projesi KAAN için satışına yönelik Kongre’ye yapılan resmi bildirim “derin endişe verici” olarak nitelendirildi.
Larigakis, Trump’a 2020 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alınması üzerine Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı’na (SSB) yönelik CAATSA yaptırımlarını bizzat kendi yönetiminin uyguladığını hatırlattı.
Mektupta, yaptırım kararının o dönem için son derece doğru bir adım olduğu vurgulanarak, Trump’tan kendi koyduğu dış politikayla tutarlı kalması ve yaptırımların arkasında durması talep edildi. Yunan lobisi, yaptırımları haklı çıkaran hukuki ve ulusal güvenlik gerekçelerinin hiçbirinin değişmediğini, S-400’lerin hala Türkiye’nin elinde olduğunu savundu.
Kongre bypass mı edildi?
Mektupta dikkat çeken bir diğer unsur ise Trump yönetiminin savunma sanayii satışlarında ABD Kongresi’nin rolünü göz ardı ettiği yönündeki iddialar oldu.
AHI, Beyaz Saray’ın söz konusu 700 milyon dolarlık motor satışı için Kongre’ye bildirimde bulunmasına rağmen, bazı kongre liderlerinin ve komitelerinin itirazlarını dikkate almadığını öne sürdü.
Lobi kuruluşu, ABD’nin büyük çaplı silah satışlarında geleneksel olarak uygulanan “Kongre danışma ve onay sürecine” tam olarak uyulmadan hareket edildiğini iddia etti.
Kongre’nin dış politika ve ulusal güvenlik üzerindeki anayasal denetim sorumluluğunun ABD sistemi için hayati bir güvence olduğu belirtilerek, bu mekanizmaya tamamen saygı gösterilmesi gerektiği ifade edildi.
F-35’e yönelik iddialar
Yunan lobisi, ABD yönetiminin Türkiye’yi F-35 programına yeniden dahil etmek veya uçak tedarikini sağlamak amacıyla yasal bir formül üzerinde çalıştığına dair basına yansıyan raporları da hedef aldı.
Türkiye’nin yıllardır sergilediği tutum nedeniyle “güvenilir bir NATO müttefiki” olarak kabul edilemeyeceğini iddia eden Larigakis, mektubunda şu suçlamalara yer verdi:
Kıbrıs’ın kuzeyindeki askeri varlığın devam etmesi,
Ege’de Yunanistan’ın egemenlik haklarının ihlal edildiği iddiası,
Rusya ile sürdürülen savunma ilişkileri ve Hamas ile olan bağlar,
Fener Rum Patrikhanesi’ne yönelik tutumlar da dahil olmak üzere uluslararası hukukun ve ABD yasalarının ihlal edildiği iddiaları.
‘Türkiye’yi ödüllendirmeyin’
Mektubun sonuç bölümünde, Ankara’nın bu politikalarına rağmen askeri iş birliğinin genişletilerek ödüllendirilmesinin hem ABD’nin müttefiklerine hem de düşmanlarına çok yanlış bir mesaj göndereceği savunuldu.
Washington’ın bunun yerine Doğu Akdeniz’de barış ve istikrara bağlı demokratik ortaklar olarak nitelendirdiği Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti (Güney Kıbrıs) ile stratejik ortaklıklarını güçlendirmeye devam etmesi gerektiği belirtildi.
AHI, Başkan Trump’a mevcut Türkiye politikasından geri dönme, hukukun üstünlüğünü koruma, F110 motor satışını durdurma ve Türkiye ABD yasalarının öngördüğü ulusal güvenlik şartlarını tamamen yerine getirene kadar F-35 savaş uçaklarını almasını engelleme çağrısında bulundu.