ABD Başkanı Trump’ın F110 motoru satışı kararı ve F-35 programına iade sinyali, Kongre’deki Rum Lobisi’nde (Hellenic Caucus) tarihi bir çatlak yarattı. Seçim öncesi Trump ile ters düşmekten çekinen Cumhuriyetçi vekiller lobi faaliyetlerinde isteksiz davranmaya başladı
ABD Başkanı Trump’ın Türkiye’ye F110 motoru satışına onay vermesi ve F-35 programına iade sinyali, Kongre’dek Yunan lobisinde krize yol açtı. Kongre’de 1996 yılındaki kuruluşundan bu yana en büyük koordinasyon testini veren Hellenic Caucus birkaç yıl öncesine kadar partiler üstü hareket edebilen en etkili koalisyonlardan biriydi.
Kathimerini‘nin haberine göre geçtiğimiz hafta Demokrat Milletvekili Dina Titus’un Türkiye’ye motor satışını engellemek amacıyla sunduğu ortak karar tasarısına, lobi üyesi Greek-American (Yunan kökenli) Cumhuriyetçi vekillerin açıkça destek vermekten kaçınması dikkat çekti.
Vekiller, Kasım ayındaki Kongre ara seçimleri öncesinde Trump ile ters düşmenin siyasi maliyetini “koltuğu kaybetmek” olarak görüyor ve açık bir pragmatizm sergiliyor.
Cumhuriyetçi Nicole Malliotakis ve Gus Bilirakis gibi bugüne kadar Güney Kıbrıs ve Yunanistan konularında öne çıkan isimler, bu kez Beyaz Saray’ın politikasını eleştiren metinlerden uzak durdu.
Siyasi kariyerlerini Trump’ın desteğine borçlu olan genç Cumhuriyetçi vekiller Mike Haridopolos ve Jimmy Patronis’in ise muhalefet etme ihtimali dahi masada yer almadı.
Tırmanan gerilim kamuoyuna da yansıdı; Dina Titus, sosyal medyada Erdoğan’ı eleştiren Malliotakis’e, “Madem bu kadar sertsin, Türkiye’ye F-35 satışını engelleme çabalarıma neden destek vermiyorsun?” dedi.
KAAN ve F-35 konusu
Yaşanan bu büyük fireler nedeniyle Türkiye’ye yönelik F110 motor satışını (KAAN programı için) engelleme tasarısı Kongre’ye ciddi bir gecikmeyle sunulabildi. Tasarı metnindeki Trump yönetimine yönelik tüm doğrudan eleştiriler çıkarıldı; yalnızca teknik ve hukuki argümanlar korunarak metin “Cumhuriyetçilerin imzalayabileceği” bir formata dönüştürüldü.
Kongre kulislerinde tartışılan iki ayrı tasarı bulunuyor:
Mevcut tasarı: Türkiye’nin KAAN projesinde kullanacağı F110 motorlarının satışına karşı sunulan tasarı.
F-35 tasarısı: Türkiye’nin F-35 programına dönmesi durumunda devreye sokulacak tasarı. F-35 süreci CAATSA yasasının 216. maddesine tabi olduğu için sıradan bir vekil tarafından sunulamıyor; sürecin Kongre’nin her iki kanadının (Senato ve Temsilciler Meclisi) liderliği tarafından başlatılması gerekiyor.
Tasarı sahibi Titus, Meclis Liderlerine şimdiden mektup yazarak hazırlıklı olmalarını istedi.
CAATSA konusu
Kathimerini gazetesinin kaynaklarına göre, Türkiye’nin F-35’e geri dönüşü hukuken karmaşık olsa da Trump bu adımı atmaya son derece kararlı.
Hatta Trump’ın, NATO Zirvesi marjında Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırıldığını ilan etmek istediği ve kurmaylarına NDAA (Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası) kısıtlamalarını aşacak “hukuki bir formül” bulunması talimatını verdiği öğrenildi.