ABD Kongresi’ndeki 18 Demokrat vekil, Trump yönetiminin Türkiye’yi F-35 programına dahil etme planına karşı resmen harekete geçti. Mektupta, S-400’ler ve mevcut CAATSA yasaları nedeniyle bu adımın yasadışı olduğu vurgulandı
ABD Başkanı Donald Trump geride kalan dakikalarda Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını açıkladı. Trump ayrıca F-35 satışına da olumlu yaklaştıklarını ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise 5 adet F-35 uçağının satın alımıyla ilgili Trump’tan söz alındığını söyledi.
Kathimerini gazetesinin haberinde, ABD’de 18 demokrat milletvekilinin hem CAATSA hem de F-35 satışlarına karşı harekete geçtiği yazıldı.
Kongre liderlerine mektup gönderen vekiller, S-400’ler nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının sürdüğünü belirterek, bu adımın yasalarca engellenmesi için tüm yasal yolların açılmasını istedi.
Prosedür hamlesi
Temsilciler Meclisi’ndeki 18 Demokrat milletvekili, Meclis Çoğunluk Lideri Steve Scalise ve Demokrat Lider Hakeem Jeffries’e hitaben yazdıkları mektupta, CAATSA’nın 216. maddesinde yer alan “hızlandırılmış prosedür” yetkisinin kullanılmasını talep etti. Bu hamle, geleneksel bir yasa tasarısından ziyade, doğrudan yaptırım kararlarını denetleyen özel bir mekanizmayı işletmeyi hedefliyor.
Vekiller, Trump yönetiminin herhangi bir girişimine karşı Kongre liderliğinin derhal devreye girmesini bekliyor.
S-400 ve CAATSA konusu
Mektupta, Trump yönetiminin Türkiye’ye bir “büyük hediye” vermeye hazırlandığı yönündeki haberlerden duyulan “derin endişe” vurgulandı. Demokrat vekiller şu gerekçeleri öne sürdü:
S-400 faktörü: Türkiye’nin 2019’da S-400 sistemlerini almasıyla programdan çıkarıldığı ve bu sistemlerin yarattığı güvenlik riskinin halen devam ettiği savunuluyor.
CAATSA yaptırımları: 2020’de uygulanan yaptırımların Türkiye’nin Rus sistemlerini elinde tutması nedeniyle yürürlükte olduğu hatırlatıldı.
Yasal sınır: 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA), Ankara S-400’lerden vazgeçmediği sürece F-35 transferini kesinlikle yasakladığı belirtildi.
Rubio’nun tutumu hatırlatıldı
Kongre üyeleri ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun 3 Haziran’da Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi’ndeki ifadelerine atıfta bulundu. Rubio’nun, mevcut yasaların yönetimi Türkiye’ye yönelik yaptırımları sürdürmeye zorladığını ve yasal kısıtlamalar kalkmadan Ankara’nın F-35 programına geri alınamayacağını kabul ettiğini iddia ettiler.
Mektubun sadece yasal boyutu değil, stratejik mesaj boyutu da dikkat çekiyor. Demokrat vekiller, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki duruşunun, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail ile olan ilişkilerinin bu süreci imkansız kılması gerektiğini iddia etti.