ABD’li Demokrat Vekil Dina Titus, yerli savaş uçağı KAAN’ın F110 motorları ve entegrasyon teknolojileri satışını engellemek için Kongre’ye ortak ret tasarısı sundu
ABD Temsilciler Meclisi Demokrat Üyesi Dina Titus, Türkiye’nin milli muharip uçak programı TF-X (KAAN) kapsamında talep ettiği F110-GE-129E/F motorlarının muhtemel Yabancı Askeri Satışını (FMS) engellemek amacıyla Temsilciler Meclisi’ne bir ortak onaylamama (ret) tasarısı sundu.
Kathimerini gazetesinin özel olarak ulaştığı yasa tasarısı metni, ABD yönetiminin Silah İhracat Kontrol Yasası’nın 36(c) maddesi uyarınca 24 Haziran’da Kongre’ye sunduğu 24-051 sayılı resmi bildirimi doğrudan hedef alıyor.
Söz konusu kanun maddesi, büyük ölçekli yabancı askeri satışların yürürlüğe girebilmesi için Kongre’ye resmi bildirim yapılmasını zorunlu kılıyor.
Motorlardan çok daha fazlası, teknik bilgi de pakette
Söz konusu tasarı, yalnızca motorların fiziki olarak Türkiye’ye teslimatını engellemekle kalmıyor; KAAN uçaklarının motor entegrasyonu, kurulumu, harici modifikasyonları, kalifikasyonu, sertifikasyonu, montajı ve test süreçlerini desteklemek için gerekli olan savunma malzemeleri, savunma hizmetleri ve teknik verilerin aktarımını da tamamen yasaklamayı amaçlıyor.
Diğer bir deyişle, ABD hükümetinin onayına sunulan paket, motor tedarikinin çok ötesine geçerek bu motorların yerli savaş uçağında operasyonel olarak kullanılabilmesi için gereken teknik destek, hizmet ve bilgi birikimi paketinin tamamını kapsıyor.
Tasarının yasalaşması düşük bir ihtimal
Ortak ret tasarısı, Beyaz Saray tarafından tarafından resmi bildirimi yapılmış bir silah satışını engellemek amacıyla Kongre’nin yasal olarak kullanabildiği bir denetim mekanizması işlevi görüyor.
Bu tasarının sunulmuş olması, satışı otomatik olarak durdurmuyor; sadece Silah İhracat Kontrol Yasası uyarınca Kongre inceleme sürecini başlatıyor.
Satışın hukuken tamamen yasaklanabilmesi için tasarının hem Temsilciler Meclisi hem de Senato tarafından onaylanması, ardından ABD Başkanı Trump’ın imzasıyla ya da Kongre’nin başkanlık vetosunu geçersiz kılacak üçte ikilik çoğunlukla karar almasıyla yasalaşması gerekiyor.
Kongre’deki mevcut siyasi dengeler ve bu satışa karşı geniş tabanlı, iki partili güçlü bir muhalefetin bulunmayışı göz önüne alındığında, tasarının yasalaşma ihtimali uzmanlarca oldukça düşükç.
Yine de tasarı yürürlüğe girerse transfer yasal olarak durdurulacak.