ABD Başkanı Donald Trump, reçeteli ilaç fiyatlarını düşürmeyi amaçlayan doğrudan tüketiciye yönelik TrumpRx platformunu tanıttı. Sistemin ABD’de sigortalı hastalar için ne ölçüde tasarruf sağlayacağı belirsizliğini koruyor.
ABD Başkanı Donald Trump reçeteli ilaç maliyetlerini düşürmeyi hedefleyen TrumpRx adlı doğrudan tüketiciye yönelik yeni bir internet platformunun kullanıma açıldığını duyurdu. Trump, platform sayesinde milyonlarca Amerikalının ilaç harcamalarında tasarruf sağlayacağını belirtti.
TrumpRx’in tüm hastalar için özellikle sigorta kapsamındaki bireyler açısından mevcut satın alma yöntemlerine kıyasla daha avantajlı olup olmayacağı henüz netlik kazanmış değil. Platform, sigorta kullanmadan nakit ödeme yapmayı tercih eden tüketicilere odaklanıyor. Bu durum, sigortasız ya da sınırlı kapsama sahip hastaların daha fazla fayda sağlayabileceğine işaret ediyor.
Trump, tanıtım etkinliğinde yaptığı konuşmada, “Büyük bir servet tasarrufu yapacaksınız ve bu aynı zamanda genel sağlık sistemi için de çok faydalı olacak,” ifadelerini kullandı.
40 ilaçtan oluşan satış listesinde Ozempic gibi zayıflama ilaçları da yer alıyor. Bin dolar liste fiyatına sahip olan Ozempic, Trump’ın kurduğu sitede 199 dolara satılıyor.
TrumpRx nasıl çalışıyor?
TrumpRx, ilaçları doğrudan satmıyor. Platform, kullanıcıları belirli ilaç firmalarının kendi doğrudan satış sitelerine yönlendiriyor ya da eczanelerde kullanılabilecek indirim kuponları sunuyor.
Örneğin, Eli Lilly ve Novo Nordisk, Trump’ın duyurduğu indirimlerden önce de bazı obezite ilaçlarını sigortasız hastalara önemli indirimlerle sunuyordu.
TrumpRx üzerinden Lilly’nin popüler kilo verme ilacı Zepbound’a tıklayan kullanıcılar, şirketin LillyDirect platformuna yönlendiriliyor ve reçete bilgilerini buradan ileterek sipariş verebiliyor.
İlaç şirketleriyle anlaşmalar
Son aylarda Eli Lilly, Novo Nordisk ve en az 14 ilaç üreticisi, Trump yönetimiyle anlaşarak platformda yer almayı ve belirli ilaçları Medicaid hastalarına indirimli olarak sunmayı kabul etti. Bu anlaşmalar, Trump’ın ABD ilaç fiyatlarını yurtdışındaki en düşük fiyatlara bağlamayı hedefleyen “en çok kayrılan ülke” politikası kapsamında hayata geçirildi.
Platformun lansmanında yalnızca AstraZeneca, Eli Lilly, EMD Serono, Novo Nordisk ve Pfizer’a ait ilaçlar yer aldı. Beyaz Saray, diğer şirketlerin ürünlerinin “önümüzdeki aylarda” ekleneceğini bildirdi.
Fiyatlarda fark ne kadar?
TrumpRx, ABD’de reçeteli ilaç fiyatlarını düşürmeye yönelik son girişim olarak öne çıkıyor. ABD’de ilaç fiyatlarının, diğer gelişmiş ülkelere kıyasla ortalama iki ila üç kat, bazı ülkelere kıyasla ise 10 kata kadar daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Sağlık politikası uzmanları, TrumpRx’in geniş kitleler için tek başına çözüm olmayabileceğini vurguluyor. KFF (Kaiser Family Foundation) bünyesindeki Medicare Politikası Programı’nın Başkan Yardımcısı Juliette Cubanski, sigortası olan hastaların çoğu için doğrudan satın alma seçeneğinin avantaj sağlamayabileceğini ifade etti.
Cubanski, “Eğer bir kişi ilacı sigortası kapsamında makul bir katkı payıyla alabiliyorsa, TrumpRx’i kullanmanın büyük bir avantajı olmayabilir,” değerlendirmesinde bulundu.
Uzmanlara göre, doğrudan tüketiciye yönelik platformlardan yapılan alımlar sigorta kapsamına dahil edilmediği için bu harcamalar, hastaların muafiyet ya da yıllık cepten ödeme sınırına da yansımıyor.
Liste fiyatları ve indirimler
Trump yönetimi tarafından açıklanan indirimler, genellikle ilaçların yüksek liste fiyatları üzerinden hesaplanıyor.
Örneğin, Novo Nordisk’in diyabet ilacı Ozempic’in bazı dozları TrumpRx kapsamında aylık 350 dolara sunuluyor. Bu fiyat, ilacın yaklaşık 1.000 dolarlık liste fiyatının oldukça altında.
Ancak araştırmacılar, sigorta şirketleri ve kamu programlarının zaten liste fiyatlarının çok altında bedeller ödediğini belirtiyor. Georgetown Üniversitesi Medicare Politikası Girişimi’ne göre, Medicare Part D kapsamındaki markalı ilaçlarda ortalama indirim oranı yüzde 40 seviyesinde bulunurken, Medicaid’te bu oran yüzde 75’i aşıyor.
Cubanski, “Çoğu markalı ilaç için sigorta kullanmak, doğrudan tüketici platformlarından satın almaya kıyasla daha avantajlı olabilir,” dedi.
TrumpRx’te sunulan bazı ilaçlar
Platformun lansmanında özellikle GLP-1 sınıfı ilaçlara dikkat çekildi:
Ozempic (Novo Nordisk, diyabet): Aylık 199 dolardan başlayan fiyatlarla
Wegovy enjeksiyon (Novo Nordisk, obezite): Aylık 199 dolar
Wegovy hap (Novo Nordisk): Başlangıç dozları için aylık 149 dolar
Zepbound (Eli Lilly, obezite): Aylık 299 dolardan başlayan fiyatlarla
Ayrıca EMD Serono’nun doğurganlık ilacı Gonal-F için de nakit ödeme indirimi uygulanıyor.