İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi protestolara ilişkin yaptığı açıklamada, “Ülkedeki durum şu anda tamamen kontrol altındadır. Savaşa da hazırız, diyaloğa da” dedi. Arakçi ayrıca ülke genelinde internet erişiminin yakında yeniden sağlanacağını da duyurdu.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın (HRANA) son açıklamasına göre, İran’da süren protestolarda 500’den fazla kişi hayatını kaybetti.
Tahran yönetimi ise ABD Başkanı Donald Trump’ın protestocular lehine yeniden gündeme getirdiği müdahale tehditlerini hayata geçirmesi halinde ABD askeri üslerini hedef alacağını duyurdu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu sabah yaptığı açıklamada, İran’daki durumun “tamamen kontrol altında” olduğunu söyledi.
Arakçi, Trump’ın protestoların kanlı bir hal alması durumunda Tahran’a yönelik askeri müdahale uyarısının, protestocuları ve güvenlik güçlerini hedef alan “teröristleri” ve yabancı müdahaleyi motive edeceğini söyledi.
Arakçi protestolara ilişkin yaptığı açıklamada, “Savaşa da hazırız, diyaloğa da” dedi.
Arakçi ayrıca ülke genelinde internet erişiminin yakında yeniden sağlanacağını da duyurdu.
Üç günlük ulusal yas ilan edildi
Protestolar, 28 Aralık’ta hızla yükselen fiyatlara tepki olarak başladı ve daha sonra 1979’daki İslam Devrimi’nden bu yana ülkeyi yöneten dini otoritelere karşı bir harekete dönüştü.
İranlı yetkililer, ABD ve İsrail’i olayları kışkırtmakla suçladı ve devlet medyasına göre pazartesi günü “ABD ve İsrail öncülüğündeki terörist eylemleri” kınamak için ülke genelinde miting çağrısı yaptı.
Perşembe gününden bu yana uygulanan internet kesintisi nedeniyle İran’dan bilgi akışı büyük ölçüde engellendi. Trump, pazar günü Elon Musk ile görüşerek Starlink uydu hizmeti aracılığıyla İran’da internet erişiminin yeniden sağlanmasını ele alacağını söyledi.
Cumartesi günü Tahran’dan sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, gece saatlerinde yürüyen, alkış tutan ve slogan atan kalabalıklar görüldü.
Bir videoda bir erkeğin, “Bu kalabalığın ne başı var ne sonu” dediği duyuluyordu.
Kuzeydoğudaki Meşhed kentinden paylaşılan başka görüntülerde ise sokaklardaki yangınlardan yükselen dumanlar, maskeli protestocular ve enkazla kaplı bir yol yer aldı; patlama sesleri duyuldu.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, İranlı yetkililerin uyguladığı şiddet haberlerinden “şoke olduğunu” söyledi ve azami itidal çağrısı yaptı.
Guterres, X’te yaptığı paylaşımda, “İfade özgürlüğü, örgütlenme ve barışçıl toplanma haklarına tam olarak saygı gösterilmeli ve bu haklar korunmalıdır” dedi.
Devlet medyasına göre yetkililer, pazar günü “ABD ve Siyonist rejime karşı direnişte hayatını kaybeden şehitlerin anısına” üç günlük ulusal yas ilan etti.
Hafta sonu yapılan güvenlik istişarelerine katılan üç İsrailli kaynak, ABD’nin olası bir müdahalesine karşı İsrail’in yüksek alarm durumuna geçtiğini söyledi.
İsrail ve İran, Haziran 2025’te 12 gün süren bir savaş yaşamış, ABD de nükleer tesislere saldırarak kısa süreliğine çatışmaya dahil olmuştu.
İran ise buna karşılık İsrail’e ve Katar’daki bir ABD hava üssüne füze saldırıları düzenlemişti.
Pezeşkiyan: Protestoların arkasında İsrail ve ABD var
İran yönetimi daha önceki protestoları bastırmayı başarmış olsa da, son olaylar Tahran’ın geçen yılki savaştan toparlanmaya çalıştığı ve 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e düzenlediği saldırıların ardından Lübnan’daki Hizbullah gibi müttefiklerinin aldığı darbelerle bölgesel konumunun zayıfladığı bir dönemde yaşanıyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, istikrarsızlığın arkasında İsrail ve ABD’nin olduğunu savunarak, ülke düşmanlarının “camileri ateşe veren, bankalara ve kamu mallarına saldıran teröristleri” devreye soktuğunu söyledi.
Bir televizyon röportajında konuşan Pezeşkiyan, “Ailelere sesleniyorum: Genç çocuklarınızın insanların kafasını kesen, başkalarını öldüren yağmacı ve teröristlere katılmasına izin vermeyin” dedi. Hükümetin halkı dinlemeye ve ekonomik sorunları çözmeye hazır olduğunu da ekledi.
“ABD yardıma hazır”
Trump, cumartesi günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “İran belki de hiç olmadığı kadar ÖZGÜRLÜĞE bakıyor. ABD yardıma hazır!!!” ifadelerini kullandı.
Bir İsrailli kaynağa göre, cumartesi günü İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında yapılan telefon görüşmesinde, İran’a olası bir ABD müdahalesi ele alındı.