Hak-İş, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısıyla ilgili talep açıkladı: “Sadece işçi ve işveren olsun. Hükümet düzenleyici rol üstlensin ama komisyonda olmasın.”
Üye sayısı nedeniyle işçileri temsilen sadece Türk-İş’in komisyonda yer aldığını hatırlatan Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan, “İşçi konfederasyonları, üye sayısı oranında orada yer almalı” önerisini getirdi.
Asgari ücret şu an net 22 bin 104, brütse 26 bin 5 lira olarak uygulanıyor.
Komisyon yeni yılda uygulanacak asgari ücreti belirlemek için 12 Aralık’ta toplanacak. İlk toplantıda sürecin takvimi oluşturulacak.
Komisyonun ‘nihai kararı belirleyene kadar’ dört toplantı yapması öngörülüyor.
Yeni ücretin 31 Aralık’a kadar belirlenip açıklanması gerekiyor.
İşçi tarafı Türk-İş, komisyonun yapısına tepkili: Değişmezse katılmayız
Masada işçileri temsil eden Türk-İş, komisyonun işleyiş ve yapısına tepkili.
Türk-İş’in genel başkanı Ergün Atalay, 25 Aralık 2024’te şöyle demişti: “Adil olmayan bir komisyonda maalesef 50 sene durduk. Bu saatten sonra adil bir düzenleme yapılmadığı müddetçe bir daha Türk-İş olarak Asgari Ücret Tespit Komisyonu’na katılmayacağız.”
Atalay, 2 Aralık’ta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’la görüştüğünü, bakanın kendisine “Komisyonunun yapısıyla ilgili bir kararname, bir yazı yazacağız” dediğini öne sürmüştü.
Hak-İş: Hükümet olmasın, sadece işçi ve işveren olsun
Tartışmalar sürerken üye sayısı nedeniyle komisyonda yer almayan Hak-İş, komisyonun yapısıyla ilgili talebini açıkladı. Sendikanın başkanı Mahmut Arslan şöyle dedi:
“Hükümetin Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda yer almaması gerekiyor. Kim yer almalı? İşçi temsilcileri, işveren. Hükümet düzenleyici rol üstlensin ama asla komisyonda yer almasın.
Komisyon 12 Aralık’ta ilk toplantısını yapacak. Türk-İş de ‘Yeni bir düzenleme olmazsa katılmayacağız’ diyor. Hak-İş zaten istese de katılamaz. O zaman işverenlerle asgari ücretin belirlenmesi adaletsiz ve haksız olur. Bir an evvel düzenlemeler yapılmalı.
Bu düzenleme istikametinde komisyonun yapısı, kriterler, komisyon üyeleri değişmeli. O zaman Türkiye’ye uygun, sağlıklı bir asgari ücreti belirlemiş oluruz.
Şimdi bu yapı uygun değil. Komisyon yapısı antidemokratik, kriterler subjektif. Peki buradan nasıl bir asgari ücret çıkar? Bu Asgari Ücret Tespit Komisyonundan sağlıklı bir asgari ücret çıkmaz, çıkaramazsınız.”
‘Hükümet yer aldığı sürece bir şey değişmiyor, kriterler koyalım’
Arslan şöyle devam etti:
“Kriterler koyalım, sadece TÜİK’in kriterleri değil. TÜİK’in sepetiyle bizim sepet uymuyor. TÜİK’in sepetindeki oranlar, asgari ücretle çalışanların ihtiyaçlarıyla orantılı değil. Bizim tüketim ağırlığımızın yüzde 50’si kira, gıdadır. Bu ve benzeri temel tüketim mallarındaki fiyatlara göre asgari ücretin belirlenmesi gerekiyor.
Almanya’da asgari ücret işçi ve işverenlerce belirleniyor. Bizim de temel talebimiz, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun iki aktörü olmalı. Biri işveren, özel sektör, buraya kamu da dahil olabilir. İkincisi de işçiler. Bu ikisinin ortak belirlediği bir hakem de başkan olabilir.
Belirleyemezlerse kura usulü olabilir. Bu olmadığı, hükümet yer aldığı sürece ve sayıları da böyle kaldığı sürece maalesef bir şey değişmiyor.
Bir de temsil konusunda işçi konfederasyonları, üye sayısı oranında orada yer almalı. Şu anda en büyük konfederasyon yer alıyor, diğerleri yer alamıyor. İşçi konfederasyonları üye sayılarınca komisyonda yer almalı.
Talep ettiğimiz yasal düzenlemeler istenirse 12 Aralık’a kadar yetiştirilebilir. Bu konuda umudumuzu kaybetmedik.”
Asgari ücret nasıl belirleniyor, komisyonun yapısı nasıl?
Asgari ücreti, işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilciyle 15 kişiden oluşan bir komisyon belirliyor.
Çalışma Bakanlığı’nın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği komisyon, en az 10 üyenin katılımıyla toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor.
Yani hükümet ve işveren anlaştığında, işçi tarafı da karara katılmasa asgari ücret belirlenebiliyor.
Oyların eşitliği halindeyse başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.