İsrail’den Haaretz‘e konuşan Pakistanlı bir kaynak Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da yer aldığı ateşkes zirvesinde ABD-İran ateşkesinin “sözlü” sağlandığını ortaya koydu. Kaynağa göre iki ülke arasında yazılı bir belge bulunmuyor.
Haaretz gazetesine konuşan ve Pakistan’ın arabuluculuk ettiği ateşkes görüşmelerine yakın bir kaynak, İran’ın, ABD ile varılan geçici ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığı izlenimine kapıldığını fakat daha sonra böyle bir durumun olmadığını açıkladı. Kaynağa göre, arabulucu Pakistan da aynı izlenime sahipti.
Görüşmelerin, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ile Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında gerçekleştiği belirtildi.
Gece boyunca süren pazarlıklar, Trump’ın sosyal medyadan ateşkesi duyurmasından sadece 15-20 dakika önce sona erdi.
Trump ve Netanyahu’dan yalanlama
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Salı gecesi yaptığı paylaşımda ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını müjdelemişti.
Ancak birkaç saat sonra Binyamin Netanyahu’nun ofisi İngilizce bir açıklama yayınlayarak bu iddiayı yalanladı.
Çarşamba günü ise Trump, PBS’e verdiği mülakatta İsrail’in açıklamasını destekleyerek “Hizbullah nedeniyle” Lübnan’ın anlaşmaya dahil edilmediğini doğruladı.
İran medyası ise İsrail’in Lübnan saldırılarını durdurmaması üzerine, misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı sivil geçişlere tekrar kapattığını duyurdu.
Yazılı belge yok sözlü anlaşma var
Haaretz’e konuşan kaynak, geçtiğimiz ekim ayında İsrail ile Hamas arasında yapılan anlaşmanın aksine, ABD ve İran arasında imzalanmış bir belge bulunmadığını vurguladı.
Mevcut durumun, saldırıların geçici olarak durdurulmasına yönelik sadece “sözlü bir mutabakat” olduğu belirtildi.
Hürmüz Boğazı üzerinden alınan geçiş ücretleri konusunun ise henüz görüşülmediği, bu konunun Cumartesi günü İslamabad’da yapılacak resmi müzakerelerde ele alınacağı öğrenildi.
Kaynak, “ABD’nin Hürmüz üzerinde egemenlik tartışma yetkisi yok; uluslararası hukuk burayı kimsenin mülkiyet iddia edemeyeceği uluslararası su yolu olarak tanımlıyor” değerlendirmesinde bulundu.
‘İranlı müzakereciler hayaletlerle mi görüşecek?’
İslamabad’daki kritik zirvede ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance liderlik edecek. İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Dışişleri Bakanı Arakçi masada olacak.
Uzmanlar, İranlı heyetin “çifte müzakere” yapmak zorunda kalacağına dikkat çekiyor.
Kaynak “Anlaşma İran’ın istediklerinin yüzde 80’ini karşılasa bile, heyet bunu orada imzalayabilir mi yoksa Tahran’a dönüp ‘hayaletlerle’ konuşmak zorunda mı kalacak?” sorusunu sordu.
Öte yandan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ateşkes kapsamında sosyal medya üzerinden harekete geçti. Şerif, Salı öğleden sonra X üzerinden yaptığı paylaşımda, Trump’ın kendine has üslubunu benimseyerek diplomasinin “istikrarlı, güçlü ve kudretli bir şekilde ilerlediğini” belirtti ve Trump’tan mühleti iki hafta uzatmasını talep etti. Ardından Trump’ı ve üst düzey danışmanlarını paylaşıma etiketledi.
New York Times‘ın haberine göreBeyaz Saray bu açıklamayı Şerif paylaşmadan önce görmüş ve onaylamıştı. Bu durum, diplomatik kanalların sosyal medyadaki mesajların ötesinde, çok daha aktif olduğunu gösteriyor.
Taslak hatası
Şerif paylaşımı ilk yaptığında, metnin başında “Taslak – Pakistan Başbakanı’nın X Mesajı” ibaresinin unutulmuş olması, sosyal medyada metnin bizzat Trump tarafından yazıldığı iddialarına yol açtı.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump’ın bu açıklamayı yazdığı yönündeki spekülasyonları reddetti.