Financial Times’ın (FT) üst düzey askerî yetkililere ve istihbarat raporlarına dayandırdığı özel haberine göre; İran, ABD ile yaşanan gerilimin tırmanması halinde misilleme sahasını Avrupa ve Doğu Akdeniz’e taşımayı değerlendiriyor.
ABD ile İran arasında tırmanan askeri gerilim, bölgesel bir kriz olmaktan çıkarak Avrupa kıtasının güvenliğini tehdit eden geniş çaplı bir boyuta ulaşıyor.
Financial Times’ın askeri yetkililere ve istihbarat kaynaklarına dayandırdığı habere göre Tahran, Washington’ın olası saldırılarına karşılık olarak Avrupa’daki ABD askerî varlıklarını doğrudan hedef almayı değerlendiriyor.
Misilleme haritası: Doğu Avrupa ve Doğu Akdeniz masada
İran Devrim Muhafızları Ordusu (SEPAH) ve üst düzey askeri kurmaylar, ABD’nin altyapı tesislerine yönelik olası bir operasyonuna karşı çatışmayı bölge dışına yaymaya hazırlanıyor.
İran güçlerinin olası misilleme planlarında öne çıkan stratejik hedefler şunlar:
Bulgaristan (Bezmer Hava Üssü): Geçtiğimiz ay ABD yakıt ikmal uçaklarının kullanımına açılan üssün, Güneydoğu Avrupa’daki olası hedefler arasında yer aldığı belirtiliyor.
Kıbrıs (Akrotiri İngiliz Hava Üssü): Mart ayında insansız hava araçlarının (İHA) hedefi olan üs, İngiltere’nin ABD operasyonlarına destek vermesi nedeniyle Tahran’ın radarında kalmaya devam ediyor.
Denizaltı Altyapısı: Çatışmanın daha da şiddetlenmesi durumunda, Hürmüz Boğazı’ndan geçen küresel iletişim ve internet hatlarını taşıyan denizaltı fiber optik kablolarının hedef alınması seçeneği inceleniyor.
Füzeler ve kapasite sınırları
Royal United Services Institute (RUSI) uzmanlarından Sidharth Kaushal, İran’ın elindeki Shahab serisi orta menzilli balistik füzelerle Güney ve Güneydoğu Avrupa’daki ABD hedeflerini vurabilecek menzile sahip olduğunu belirtiyor.
Ancak uzmanlar, mesafenin uzamasıyla birlikte füze taşıma kapasitesinin ve vuruş hassasiyetinin düşeceğine, NATO hava savunma sistemlerinin engelleme ihtimalinin ise artacağına dikkat çekiyor.
Tahran’ın uzun menzilli operasyon geçmişi ve bölgesel tırmanış tablosu ise şu adımlarla şekillendi:
Diego Garcia: Şubat ayında Hint Okyanusu’ndaki ABD-İngiltere ortak üssüne 4 bin kilometre mesafeden fırlatılan füzeler hedefe ulaşamadı.
Türkiye Sınırı: Mart ayında İran’dan fırlatılan balistik füzeler, Türkiye üzerinde NATO hava savunma unsurları tarafından etkisiz hale getirildi.
Ürdün Saldırısı: İran’ın geçen ay Ürdün’deki ABD üssüne düzenlediği ve 3 Amerikan askerinin hayatını kaybettiği saldırı, uzun mesafeli hassas vuruş kabiliyetinin arttığını gösterdi.
Diplomasi çöktü, şahinler yönetimde
Hürmüz Boğazı’nın ticarete yeniden açılmasına yönelik yürütülen müzakerelerin tıkanması, askeri senaryoları öne çıkardı.
ABD Başkanı Donald Trump, “İran’ın boğazda hedef aldığı her gemiye karşılık bir santral veya köprünün imha edileceğini” belirterek Tahran ile planlanmış bir görüşme bulunmadığını doğruladı. Haziran ayında sağlanan geçici mutabakat tarafların karşılıklı ihlal suçlamalarıyla tamamen çöktü.
İran cephesinde ise iç siyasette sertlik yanlısı isimler kontrolü ele geçirdi. Dini lider Ayetullah Mücteba Hamaney, güvenlik mimarisinin başına eski Devrim Muhafızları Komutanı Mohsen Rezaei’yi getirdi.
Tahran yönetimindeki şahin kanat, Washington’a geri adım attırmanın tek yolunun “savaşın maliyetini yükseltmek” olduğunu savunurken, pragmatik isimler gerilimin kontrolden çıkmasından endişe duyuyor.