Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomi Forumu’nda CNBC-e’den Berfu Güven’e konuşan Martin Wolf, ABD ile Avrupa arasında derinleşen güven krizinin geçici değil, kalıcı bir kopuşa işaret ettiğini söyledi. Wolf’a göre bu tabloda Türkiye, her iki tarafla ilişki kurabilen “faydalı bir güç” olarak öne çıkıyor
Financial Times’ın başyazarı Martin Wolf, Davos’ta CNBC-e’den Berfu Güven’e yaptığı değerlendirmede transatlantik ilişkilerde yaşananları sıradan bir dalgalanma olarak görmediğini vurguladı.
Wolf, “Şu anda hissettiğim şey, Avrupa ile Amerika’nın birbirine olan güvenini kaybetmiş olması. Bunun bir geçiş süreci değil, bir kopuş olduğunu düşünüyorum” dedi.
Wolf’a göre ABD, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurduğu liberal ekonomik ve siyasi düzene artık eskisi kadar bağlı değil. Bu dönüşümün yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik ve güvenlik boyutları da bulunduğunu belirtti.
Türkiye vurgusu: ‘Faydalı bir güç’
Wolf, bu yeni dönemde Türkiye’nin jeopolitik ağırlığının arttığına dikkat çekti. Ankara’nın hem Avrupa hem de ABD ile “makul ilişkiler” kurabilme kapasitesinin stratejik bir avantaj olduğunu söyledi.
“Türkiye’nin her iki tarafla da makul ilişkiler kurma konusunda oldukça şanslı olduğunu düşünüyorum” diyen Wolf, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Türkiye faydalı bir güç, önemli bir aktör ve bir müttefik. İki taraf da Türkiye’yi karşısına almak istemeyecektir. Türkiye bir NATO üyesi. Sayın Donald Trump’ın Orta Doğu politikalarında Türkiye’yi yanında görmeyi çok isteyeceğini düşünüyorum. Bu nedenle Türkiye’nin bu çatışmalı süreci yönetmek için iyi bir konumda olduğunu söyleyebilirim.”
Köprü ülke rolü güçleniyor
Wolf’a göre Batı ittifakının kendi içinde daha çatışmalı bir döneme girmesi, Türkiye gibi “köprü ülkelerin” önemini artırıyor.
Ankara’nın yalnızca coğrafi değil, diplomatik ve güvenlik mimarisi açısından da dengeleyici bir rol oynadığını vurgulayan Wolf, bu konumun önümüzdeki dönemde daha görünür hale geleceğini ifade etti.
Trump’ın Davos konuşması: Klasik bir Trump konuşması değildi
Wolf, Trump’ın Davos’taki konuşmasını da değerlendirdi. Konuşmayı “klasik bir Trump konuşması” olarak görmediğini söyleyen Wolf, “Çok uzundu ve özellikle son bölümlerde oldukça fazla doğaçlama vardı.
Yine de ana hatlarıyla Trump’ın alışıldık söylemiyle uyumluydu” dedi.
Avrupa’ya sert eleştiri ve göç mesajı
Trump’ın Avrupa’ya yönelik tonunun oldukça sert olduğunu belirten Wolf, özellikle göç meselesinin öne çıkarıldığını söyledi.
Trump’ın, “Bu kadar çok göçmeni içeri alarak her şeyi çöpe attık” ifadesini kullandığını aktaran Wolf, bu söylemin üstü kapalı biçimde Müslüman göçmenleri hedef aldığını dile getirdi.
Grönland çıkışı: Şimdilik zorla alma niyeti yok
Wolf, Trump’ın Grönland’a ilişkin sözlerinde piyasalar açısından kısmen rahatlatıcı bir unsur bulunduğunu da belirtti:
“En azından şu an için Grönland’ı zorla alma niyetinde olmadığını söyledi. Bence bu önemli bir detay.”
AB’nin tutumu: Görüşürler ama taviz vermezler
Wolf’a göre Avrupa Birliği liderleri Trump’la masaya oturabilir, ancak ciddi tavizler vermeleri olası değil. Bunun temel nedeninin emsal kaygısı olduğunu vurgulayan Wolf, Grönland meselesinin Avrupa’da sınır ve egemenlik tartışmalarını tetikleyebileceği uyarısında bulundu.
“Avrupa’da tartışmalı olmayan tek bir sınır bile yok” diyen Wolf, geçmişe dönük toprak iddialarının zincirleme risk yaratabileceğini söyledi.
Piyasalar ve risk uyarısı
Piyasalara ilişkin doğrudan tahminde bulunmaktan kaçınan Wolf, yine de değerleme açısından net bir uyarı yaptı:
“Bana göre borsalar, temel analiz bazında aşırı değerli görünüyor.”
Olası bir şokun şaşırtıcı olmayacağını belirten Wolf, bunun tetikleyicisinin ABD’nin artık “öngörülebilir ve mantıklı bir güç” olarak algılanmaması olabileceğini söyledi.
Davos’un ruh hali: Moral bozucu
Yaklaşık 27 yıldır Davos’u takip ettiğini belirten Wolf, bu yılki atmosferi “moral bozucu” olarak tanımladı. Yapay zeka gibi başlıklarda önceki yıllardeki heyecanın bu kez hissedilmediğini söyleyen Wolf, “Henüz gerçekten yeni ve heyecan verici bir şey duymadım” ifadelerini kullandı.