Ekonomim’den Besti Karala’ın haberine göre; Fon soruşturması kapsamında bugüne kadar 84 kişi tutuklanırken, 282 kişi hakkında işlem yapıldı, 27 şüpheli hakkında ise arama kararı çıkarıldı. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen kanun teklifine ilişkin bilgi veren AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, SPK tarafından 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verildiğini açıkladı. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İlhan Hatipoğlu ise 29 farklı ülkeye 48 ayrı talep iletildiğini, 278 kişinin hesapları ve mal varlıklarına ilişkin bilgi istendiğini açıkladı.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifini görüşmek üzere toplandı.
Komisyonda, fon soruşturmasının son durumuna ve yatırımcıların haklarının korunmasına yönelik düzenlemelere ilişkin bilgiler paylaşıldı. Muhalefet partilerinin temsilcileri, teklifin alt komisyonda ele alınmasını önererek düzenlemeye yönelik eleştirilerini dile getirdi.
29 ülkeden 278 kişinin hesap ve mal varlıklarına ilişkin bilgi istendi
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İlhan Hatipoğlu, fon soruşturması kapsamında yürütülen uluslararası girişimlere ilişkin bilgi verdi.
Hatipoğlu, 29 farklı ülkeye 48 ayrı talepte bulunulduğunu, 278 kişinin hesapları ve mal varlıklarına ilişkin bilgi talep edildiğini açıkladı. Süreç kapsamında başsavcılıklarla iletişim sağlandığını da belirtti.
84 kişi tutuklandı, 282 kişi hakkında işlem yapıldı
Teklifin ilk imza sahiplerinden AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, Türkiye’de halihazırda 2 bini aşkın yatırım fonu bulunduğunu, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından tasfiyesine karar verilen fon sayısının ise 131 olduğunu söyledi.
Fon soruşturmaları kapsamında bugüne kadar 84 kişinin tutuklandığını, 282 kişi hakkında işlem yapıldığını ve 27 şüpheli hakkında arama kararı çıkarıldığını açıklayan Aksu, soruşturmalarda herhangi bir ayrım yapılmayacağını vurguladı.
Aksu, “Parti ayrımı olmaksızın, kimliğine, kişiliğine ve kariyerine bakılmaksızın piyasayı bozan, sahtekârlık, dolandırıcılık yapan herkes hukuk önünde yaptıklarının hesabını verecektir” dedi.
Tasfiye sürecinde Hazine kaynağı kullanılmayacak
Kanun teklifinin kamu bütçesine mali yük getirmeyeceğini belirten Aksu, tasfiye sürecinde Hazine kaynaklarının veya bütçe imkânlarının kesinlikle kullanılmayacağını söyledi.
Aksu, yatırımcılara yapılacak ödemelerin yalnızca fonların kendi mal varlıklarından ve hukuka aykırı fiilleri gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişilerden tahsil edilecek tutarlardan karşılanacağını ifade etti.
455 bin 578 bireysel fon pay sahibinin korunması hedefleniyor
Teklifin birinci ve ikinci maddeleriyle kanunun uygulanmasına ilişkin tanımlar düzenlenirken, üçüncü maddeyle fon tasfiyelerinin SPK’nin gözetim ve denetimi altında, görevlendirilen kuruluşlar aracılığıyla yürütülmesi öngörülüyor.
Düzenlemeyle 455 bin 578 bireysel fon pay sahibinin haklarının korunması amaçlanıyor.
Bu kapsamda, borsa fiyatının gerçek ekonomik değeri yansıtmadığı veya satış işlemlerinin tasfiyeyi gereksiz biçimde geciktirerek fiyatları daha da düşürebileceği ve yatırımcı zararını artırabileceği durumlarda SPK’ye farklı satış yöntemleri belirleme yetkisi verilmesi planlanıyor.
Kurul, bu durumlarda geri alım, hâkim ortağa satış hakkı ve toptan satış gibi esnek ve kontrollü yöntemlere karar verebilecek.
Tasfiye sürecinin yalnızca fon varlıklarının hızlı biçimde satılmasına dayanmayacağı; yatırımcılar açısından mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesinin ve borsa işlemlerinin sağlıklı işleyişinin korunmasının hedefleneceği belirtildi.
350 bin yatırımcıya ödeme yapılması öngörülüyor
Teklifle yatırımcıların net yatırım tutarlarının, fonlara kâğıt üzerinde biçilen değerler üzerinden değil, fiilen gerçekleştirdikleri nakit giriş ve çıkışları esas alınarak hesaplanması düzenleniyor.
Fonların tasfiyesinde para çıkışlarının da “İlk Giren İlk Çıkar” yöntemiyle hesaplanması öngörülüyor.
Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara tutarın tamamı ödenebilecek. Mevcut nakdin yeterli olmaması durumunda ise ödemelere net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcılardan başlanacak.
Yapılan değerlendirme ve analizlere göre yaklaşık 350 bin fon pay sahibinin nihai pay sahipliği hakları korunarak net yatırım tutarlarının ödenmesi bekleniyor.
Piyasa dolandırıcılığı yapanlar düzenlemeden yararlanamayacak
Teklif kapsamında, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 104’üncü maddesinde düzenlenen piyasa bozucu eylemleri, 106’ncı maddesinde yer alan bilgi suistimali ve 107’nci maddesinde düzenlenen piyasa dolandırıcılığı suçlarına ilişkin fiilleri işlediği belirlenen kişi ve kurumların özel tasfiye ve geri kazanım mekanizmalarından yararlanamaması öngörülüyor.
Böylece hukuka aykırı işlemleri gerçekleştiren kişilerin yatırımcıları korumaya yönelik düzenlemeden faydalanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Fahiş kazanç elde edenlere isteğe bağlı iade imkânı
Teklifin dördüncü maddesiyle haksız ve fahiş kazanç elde edenler için isteğe bağlı iade mekanizması oluşturuluyor.
Gerçeğe aykırı değerlemeler üzerinden olağan dışı kazanç sağlayarak fondan çıkan kişiler, emsal getiriyi aşan kazançlarını isteğe bağlı iade hesabına aktarabilecek.
Ancak bu iadeler af, ibra veya cezasızlık anlamına gelmeyecek. İsteğe bağlı iade yapan kişilerin cezai ve hukuki sorumlulukları devam edecek.
Usulsüz işlemlerle aktarılan varlıklar takip edilecek
Teklifin beşinci maddesiyle mevzuata aykırı işlemler yoluyla aktarılan varlıkların geri kazanılmasına yönelik düzenleme getiriliyor.
Bu kapsamda, şeklen mevzuata uygun görünse bile gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan repo, ters repo, karşılıksız kredi ve muvazaalı işlemler yoluyla ilişkili taraflara veya üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası araçları, mallar, haklar ve alacakların şahsi sorumluluk kapsamında takip edilmesi öngörülüyor.
El konulan mal varlıkları yatırımcılar için kullanılacak
Teklifin altıncı maddesiyle ceza soruşturmaları kapsamında adli makamlarca el konulan veya müsadere edilen gayrimenkuller, araçlar ve likit mal varlığı değerlerinin Hazine’ye gelir kaydedilmeden yatırımcıların haklarının karşılanması amacıyla kullanılması düzenleniyor.
Bu varlıkların doğrudan ilgili fona veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) nezdinde açılacak özel geri kazanım hesabına aktarılması öngörülüyor.
Düzenlemeye göre TMSF, söz konusu mal varlıklarına kayyım olarak atanabilecek ve dava sonucunu beklemeden satış işlemlerini gerçekleştirebilecek.
Satışlardan elde edilen nakit, geri kazanım hesaplarında izlenecek ve dava sonunda fon pay sahiplerine dağıtılacak.
SPK ve Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne dışarıdan hizmet alma yetkisi
Teklifin yedinci maddesiyle tasfiye, takip ve hukuki süreçlerde ortaya çıkabilecek yoğun iş yükünün karşılanması amaçlanıyor.
Bu kapsamda SPK ile Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne, finansal işlemlerin ve dava süreçlerinin hızlı ve eksiksiz yürütülebilmesi amacıyla dışarıdan avukatlık, muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri temin edebilme yetkisi verilmesi öngörülüyor.