ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’ya “geniş çaplı bir saldırı” düzenlendiğini ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ele geçirilerek ülke dışına çıkarıldığını açıkladı. Operasyon iddiası Latin Amerika’dan Avrupa’ya sert tepkilere yol açtı.
ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’ya yönelik “geniş çaplı bir askeri saldırı” düzenlendiğini ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ele geçirilerek ülke dışına çıkarıldığını açıkladı. Trump’ın iddiası, Latin Amerika’dan Avrupa’ya çok sayıda ülkenin sert tepkisine yol açarken, Caracas’ta patlamalar ve hava saldırıları bildirildi.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, ABD’nin Venezuela içinde “büyük ölçekli bir operasyon” yürüttüğünü ve bu operasyon sonucunda Maduro ile eşinin “yakalanarak ülkeden çıkarıldığını” öne sürdü. ABD Başkanı, operasyonun ABD kolluk kuvvetleriyle koordinasyon içinde gerçekleştirildiğini savundu. ABD medyasında yer alan haberlerde de Cumartesi günü erken saatlerde Venezuela’da ABD’ye ait hava saldırıları düzenlendiği bildirildi.
Al Jazeera’nin aktardığına göre Venezuela hükümeti ise saldırıyı doğrulayarak ABD’yi “son derece ciddi bir askeri saldırı” gerçekleştirmekle suçladı. Yapılan resmi açıklamada, “Venezuela, ABD hükümetinin ülke topraklarına ve halkına yönelik bu ağır askeri saldırıyı reddediyor ve uluslararası toplum nezdinde kınıyor” denildi. Başkent Caracas’ta patlamalar duyulduğu, alçaktan uçan askeri uçakların görüldüğü ve sivillerin panik içinde sokaklardan kaçtığı aktarıldı.
ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Landau ise X hesabından yaptığı açıklamada, “Venezuela için yeni bir şafak. Tiran gitti ve suçlarının hesabını verecek” ifadelerini kullandı. Cumhuriyetçi Senatör Mike Lee de ABD yönetiminin Maduro’nun ABD’de yargılanacağını kendilerine bildirdiğini, Maduro’nun gözaltına alınmasının ardından Venezuela’ya yönelik yeni bir askeri adım planlanmadığını söyledi.
Kolombiya sınıra asker konuşlandırdı
Saldırıya bölge ülkelerinden sert tepkiler geldi. Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, sosyal medya paylaşımlarında Venezuela’nın egemenliğine yönelik saldırıyı reddettiklerini belirterek, barış ve uluslararası hukukun esas alınması çağrısı yaptı. Petro, gelişmelerin ardından Kolombiya ordusunun Venezuela sınırına asker konuşlandırdığını da duyurdu:
“Dünyanın tamamını, Venezuela’ya saldırdıkları konusunda uyarıyorum. Kolombiya Cumhuriyeti; barışın, uluslararası hukuka saygının ve yaşam ile insan onurunun korunmasının, her türlü silahlı çatışmanın üzerinde gelmesi gerektiğine olan inancını yineler.”
Ayrı bir paylaşımda ise Kolombiya’nın, “Venezuela’nın ve Latin Amerika’nın egemenliğine yönelik saldırıyı reddettiğini” belirtti.
İran’dan BM’ye çağrı
İran Dışişleri Bakanlığı da ABD’nin, Venezuela’nın “toprak bütünlüğü ve egemenliğine” yönelik askeri saldırısını kınadı. ABD, İran’da süren protestolarda silahlı müdahale ve ölümlerin sürmesi durumunda müdahale edeceğini açıklamıştı.
İranlı Öğrenciler Haber Ajansı’na (ISNA) göre, İran Dışişleri Bakanlığı yaptığı yazılı açıklamayla, ABD’nin Venezuela’nın “toprak bütünlüğü ve egemenliğine” yönelik askeri saldırısını kınadığını bildirdi.
Açıklamada, ABD’nin Venezuela’ya yönelik silahlı saldırısının Birleşmiş Milletler (BM) Şartındaki amaç ve ilkelere aykırı olduğu vurgusu yapılırken, BM’den saldırıyı kınaması istendi.
Bakanlık, ABD’nin BM üyesi bağımsız bir devlete askeri müdahale bulunduğunu ve bunun istikrarsızlığa neden olacağını vurgulayarak, “Bu girişim bölgesel ve uluslararası barış ve güvenliğin ihlalidir” dedi.
Venezuela’ya yönelik askeri saldırı sırasında işlenen suçların planlayıcıları ile faillerinin hesap vermesi gerektiğini belirten Bakanlık, BM ve Güvenlik Konseyi’ne ABD’nin “yasa dışı saldırısını” durdurma çağrısı yaptı.
Küba: “Suç niteliğinde bir saldırı”
Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez, ABD’nin eylemini “suç niteliğinde bir saldırı” ve “devlet terörü” olarak nitelendirdi. Küba yönetimi, saldırının yalnızca Venezuela’ya değil tüm Latin Amerika’ya yönelik olduğunu savunarak uluslararası toplumu acil tepki vermeye çağırdı. İran Dışişleri Bakanlığı da ABD’nin Venezuela’nın ulusal egemenliğini ve toprak bütünlüğünü açık biçimde ihlal ettiğini belirtti.
Rusya: Silahlı saldırganlık
Rusya Dışişleri Bakanlığı ise Washington’un adımını “silahlı saldırganlık” olarak kınadı. Açıklamada, daha fazla tırmanmanın önlenmesi gerektiği vurgulanarak çözümün diyalogdan geçtiği ifade edildi. Moskova, Venezuela halkının kendi geleceğini dış müdahale olmaksızın belirleme hakkına sahip olduğunu yineledi.
Avrupa temkinli açıklamalar yaptı
Avrupa ülkelerinden gelen açıklamalar daha temkinli oldu. İspanya Dışişleri Bakanlığı, Venezuela’da tansiyonun düşürülmesi, itidal ve uluslararası hukuka saygı çağrısında bulundu;
Madrid’in gerekirse arabuluculuk yapmaya hazır olduğu belirtildi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise Venezuela’daki gelişmeleri yakından izlediklerini, ülkede yaşayan yaklaşık 160 bin İtalyan vatandaşın güvenliği konusunda diplomatik temasların sürdüğünü açıkladı.
Venezuela’daki saldırı, haftalardır tırmanan gerilimin ardından gelmesi nedeniyle bölgede yeni bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, ABD’nin doğrudan askeri müdahalesinin Latin Amerika’da siyasi dengeleri sarsabileceği ve uluslararası düzeyde uzun süreli sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.