Meksika’yı savaş alanına çevirdi
Meksika’nın en çok aranan uyuşturucu baronu “El Mencho” öldürüldü. ABD istihbarat desteğiyle düzenlenen askeri operasyon, baronu saf dışı bıraksa da ülke genelinde kanlı bir misilleme dalgasını tetikledi.
Gerçek adı Nemesio Oseguera Cervantes olan ve kamuoyunda “El Mencho” lakabıyla tanınan, Meksika merkezli Yeni Nesil Karteli’nin (CJNG) lideri, pazar günü Meksika ordusunun Jalisco eyaletinde düzenlediği operasyonun ardından hayatını kaybetti.
CNN International‘ın haberine göre Meksika Savunma Bakanlığı’na göre operasyon sırasında kartel üyeleri ile güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı. Dört kartel üyesi olay yerinde öldürüldü. Ağır yaralanan Oseguera, Mexico City’ye hava yoluyla sevk edilirken yaşamını yitirdi.
“El Mencho”, ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi’nin (DEA) en çok aranan isimleri arasındaydı ve kafasına 15 milyon dolarlık bir ödül konmuştu.
ABD Hazine Bakanlığı’nın Nisan 2015 tarihli basın açıklamasına göre, El Mencho 1990’lardan beri uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerine karıştı. 1994 yılında, Kaliforniya Kuzey Bölge Mahkemesi onu eroin kaçakçılığından üç yıl hapis cezasına çarptırdı.
Serbest bırakıldıktan sonra Meksika’ya döndü ve Jalisco eyaletindeki Cabo Corrientes ve Tomatlan’da polis memuru olarak görev yaptı. Ancak, Milenio Karteli’ne katılmak için polis teşkilatından ayrıldı.
İç savaşı andıran görüntüler
Operasyonun ardından başta Jalisco olmak üzere en az 20 eyalette şiddet olayları patlak verdi.
Şüpheli organize suç grupları otobüsleri ateşe verdi, ana yolları kapattı ve güvenlik güçleriyle çatıştı. Meksika Güvenlik Kabinesi, ülke genelinde 250’den fazla yol kapatma eylemi bildirildiğini açıkladı.
Yetkililer, yerel saatle 20.00 itibarıyla yol kapatmaların yaklaşık yüzde 90’ının temizlendiğini ve ana arterlerin yeniden trafiğe açıldığını duyurdu.
Turistik bölgelerde kaos
Pasifik kıyısındaki turizm merkezi Puerto Vallarta’da çok sayıda araç ve otobüs ateşe verildi. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde şehir genelinde yükselen dumanlar ve alçaktan uçan askeri helikopterler görüldü.
Guadalajara ve Puerto Vallarta havalimanlarında bazı iç ve dış hat uçuşları iptal edildi. Taksiler ve araç paylaşım hizmetleri geçici olarak durduruldu. Yetkililer, öğleden sonra havalimanlarının normal operasyonlara döndüğünü açıkladı.
Bölgede bulunan turistler, otellerine sığınmak zorunda kaldıklarını ve saatlerce dışarı çıkamadıklarını belirtti.
Ülkelerden vatandaşlarına uyarı
Şiddet olaylarının ardından Kanada, Birleşik Krallık, Avustralya, Çin, Hindistan ve Yeni Zelanda hükümetleri Meksika’daki vatandaşlarına uyarı yayımladı.
Uyarılarda, etkilenen bölgelerde “bulunduğunuz yerde kalın”, “zorunlu olmayan seyahatlerden kaçının” ve “yerel makamların talimatlarını izleyin” çağrısı yapıldı.
ABD Dışişleri Bakanlığı da Jalisco, Baja California ve Quintana Roo eyaletlerindeki vatandaşlarına sığınma tavsiyesinde bulundu.
Ve perde arkası: Washington
Beyaz Saray, ABD’nin operasyona istihbarat desteği sağladığını açıkladı. ABD yönetimi, Meksika ordusunun operasyonunu takdir ederken, bir ABD savunma yetkilisi “kurumlar arası bir ABD görev gücünün operasyonda rol oynadığını” doğruladı.
“El Mencho”, 2025 yılında ABD tarafından “Küresel Özel Olarak Belirlenmiş Terörist” listesine alınmıştı.
‘Egemenliğimizden taviz vermeyiz’
Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, operasyona katılan güvenlik güçlerini överek eyalet yönetimleriyle “tam koordinasyon” içinde çalıştıklarını söyledi.
Sheinbaum, daha önce kartel liderlerini hedef alan operasyonların örgütleri parçalayarak yeni şiddet dalgalarına yol açabileceği uyarısında bulunmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Meksika’ya yönelik baskıları artarken, Sheinbaum olası ABD askeri müdahalesini “egemenliğe aykırı” olarak nitelendirdi.
Meksika’da güvenlik güçlerinin ülke genelinde operasyonlarını sürdürdüğü, kalan yol kapatmaların kaldırılması ve kamu düzeninin tamamen sağlanması için çalışmaların devam ettiği bildirildi.
Hangi suç faaliyetlerine karıştı?
CJNG’nin (Yeni Nesil Kartel) başı olarak El Mencho’nun, grubun Jalisco, Colima, Michoacan, Guanajuato, Veracruz ve Chiapas eyaletlerindeki suç faaliyetlerini yönettiği iddia ediliyor. Bu eyaletlerde kartel, kokain, metamfetamin, eroin ve fentanil kaçakçılığının yanı sıra petrol hırsızlığı, insan kaçakçılığı, gasp ve göçmen kaçakçılığında önemli bir rol oynuyor.
El Mencho’nun ayrıca birçok Meksikalı politikacının suikast emrini verdiği de düşünülüyor. Mart 2013’te, Jalisco turizm sekreteri Jesus Gallegos Alvarez’in cinayetinde şüpheli olan bir kişi, suikast emrini El Mencho’nun verdiğini söyledi.
CJNG’nin ayrıca Eylül 2014’te Kongre Üyesi Gabriel Gomez Michel’in öldürülmesinin de arkasında olduğu düşünülüyor. Gómez Michel, El Mencho’nun serbestçe dolaştığı iddia edilen Jalisco eyaletindeki CJNG’nin kalesi El Grullo’nun belediye başkanıydı.
CJNG’nin Mexico City de dahil olmak üzere Meksika’nın en az 28 eyaletinde faaliyetlerde bulunduğu belirtiliyor.
Ancak operasyon üsleri Jalisco, Colima ve Michoacan’da yoğunlaşmış durumda. Bu suç örgütü, uyuşturucu kaçakçılığı için Pasifik rotalarını kullanıyor ve Kolombiya’dan kokain ile Çin’den uyuşturucu üretimi için gerekli kimyasalları Colima eyaletindeki Manzanillo limanı üzerinden ülkeye sokuyor. El Mencho’nun Kolombiya, Peru ve Bolivya’nın yanı sıra Orta Amerika ve Amerika Birleşik Devletleri genelinde bağlantıları bulunuyor.
El Mencho’nun ailesinin birçok üyesi tutuklu. Kasım 2024’te ABD ajanları, damadı Cristian Gutiérrez-Ochoa’yı Kaliforniya’da tutukladı. Yedi ay önce ise Meksika yetkilileri, kardeşi Abraham Oseguera’yı Jalisco’da tutuklamıştı.
Diğer bir kardeşi Antonio Oseguera da 2022’de Meksika’da yakalandı. Oğlu Ruben Oseguera, 2020’de iade edildikten sonra şu anda Amerika Birleşik Devletleri’nde cezaevinde bulunuyor. Son olarak, eşi Rosalinda González Valencia, Kasım 2021’de Meksika’da kara para aklama suçlamasıyla tutuklandı.