İspanya açıklarında batan Rus gemisi Ursa Major’un, Kuzey Kore’ye iki nükleer reaktör taşıdığı iddia edildi. Gelişmiş bir torpido ile vurulmuş olabileceği belirtilen geminin batışı sonrası bölgede ABD nükleer tespit uçakları görüldü. Gemiyi batıran torpidolar sadece ABD ve NATO ülkelerinde bulunuyor
İspanya’nın Cartagena kenti açıklarında yaklaşık 60 mil mesafede, muhtemelen denizaltılar için iki nükleer reaktör taşıyan bir Rus yük gemisinin patlamalar sonucu battığı ortaya çıktı.
“Ursa Major” adlı geminin 23 Aralık 2024’te batmasının ardından olay büyük ölçüde gizli tutuldu. Bu bağlamda elde edilen bulgular, Batılı bir askeri gücün Rusya’nın Kuzey Kore’ye nükleer teknoloji transferini engellemek için müdahale etmiş olabileceğini gösteriyor.
CNN International‘ın haberine göre gemi, Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un Ukrayna savaşında Rusya’ya destek için asker göndermesinden yalnızca iki ay sonra yola çıktı.
Batık çevresinde şüpheli askeri hareketlilik
Son dönemde geminin batığı çevresinde gözlenen askeri hareketlilik, olayın gizemini daha da artırdı.
Kamuya açık uçuş verilerine göre ABD’ye ait nükleer tespit uçakları, geçen yıl içerisinde iki kez batığın bulunduğu bölge üzerinde uçuş gerçekleştirdi.
Ayrıca gemi battıktan bir hafta sonra, casusluk faaliyetleriyle suçlanan bir Rus araştırma gemisinin enkazı ziyaret ettiği ve ardından dört yeni patlamanın meydana geldiği bildirildi.
İspanya hükümetinden sınırlı açıklama
İspanya hükümeti, muhalefetin baskısı sonrası 23 Şubat’ta sınırlı bir açıklama yaptı.
Açıklamada, Rus kaptanın İspanyol yetkililere geminin “denizaltılarda kullanılanlara benzer iki nükleer reaktör bileşeni” taşıdığını söylediği aktarıldı. Kaptan, reaktörlerin nükleer yakıt içerip içermediğinden emin olmadığını ifade etti.
Patlamaların nedeni belirsiz
Geminin batmasına yol açan olayların kesin nedeni hala netlik kazanmadı.
İspanyol soruşturmasına göre, geminin gövdesini delmek için nadir kullanılan bir torpido türü kullanılmış olabilir.
Söz konusu gelişme, ABD Başkanı Joe Biden’ın görev süresinin son haftalarında ve Ukrayna savaşının Rusya lehine ilerlediği bir dönemde gerçekleşti.
Geminin rotası ve yükü dikkat çekti
Ursa Major, 2 Aralık’ta Finlandiya Körfezi’ndeki Ust-Luga limanına yanaştıktan sonra St. Petersburg’a geçti. Gemi, 11 Aralık’ta Vladivostok’a gitmek üzere yola çıktı.
Resmi yük manifestosunda iki büyük “menhol kapağı”, 129 boş konteyner ve iki büyük vinç yer aldı.
Analiz edilen görüntüler, konteynerlerin gövde içine yerleştirildiğini ve kapaklarının altına boşluk bırakıldığını ortaya koydu.
Patlamalar ve tahliye süreci
22 Aralık sabahı Portekiz donanması gemiyi takip etmeyi bıraktı. Yaklaşık dört saat sonra İspanya sularında geminin hızı aniden düştü.
23 Aralık günü saat 11:53’te gemi acil yardım çağrısı yaptı. Geminin sancak tarafında, muhtemelen makine dairesi yakınında üç patlama meydana geldi. İki mürettebat hayatını kaybetti.
14 kişilik mürettebat cankurtaran botlarıyla tahliye edildi ve İspanyol kurtarma gemisi tarafından alındı.
Rus savaş gemisi müdahalesi ve ikinci patlamalar
Olay yerine gelen Rus savaş gemisi Ivan Gren, çevredeki gemilere uzaklaşma talimatı verdi.
Akşam saatlerinde gemi üzerinde kırmızı işaret fişekleri atıldı ve ardından dört yeni patlama meydana geldi. İspanyol Ulusal Sismik Ağı, bu patlamaların su altı mayınlarına benzer sinyaller oluşturduğunu açıkladı.
Saat 23:10’da geminin tamamen battığı bildirildi.
Kaptanın ifadesi: Hedef Kuzey Kore olabilir
İspanyol yetkililere ifade veren kaptan Igor Anisimov, yükte yer alan “menhol kapaklarının” aslında nükleer reaktör parçaları olduğunu kabul etti.
Kaptan, geminin Kuzey Kore’nin Rason limanına yönlendirilmesinin planlandığını düşündüğünü belirtti.
Soruşturmada, Rusya içinde demiryolu ağı bulunmasına rağmen yükün deniz yoluyla taşınmasının olağandışı olduğu vurgulandı. Gemideki vinçlerin hassas yükün boşaltılması için kullanılacağı değerlendirildi.
Batıkta kritik deliller bulunuyor
İspanya hükümeti, geminin yaklaşık 2.500 metre derinlikte bulunduğunu ve veri kaydedicisinin çıkarılmasının teknik olarak çok zor olduğunu açıkladı.
Bazı uzmanlar bu değerlendirmeye şüpheyle yaklaşıyor. Muhalif milletvekili Juan Antonio Rojas Manrique, kara kutunun bulunmuş olabileceğini ancak bunun kimde olduğunun bilinmediğini söyledi.
ABD’nin nükleer tespit uçakları bölgede
ABD ordusu, WC135-R tipi nükleer tespit uçaklarını olay bölgesine iki kez gönderdi.
Bu uçaklar genellikle nükleer faaliyetleri tespit etmek için kullanılıyor. Ancak uçuşların herhangi bir radyoaktif iz tespit edip etmediği açıklanmadı.
İspanya hükümeti, kıyılarında radyasyon riski olduğuna dair herhangi bir uyarı yapmadı.
Kuzey Kore bağlantısı ve nükleer transfer iddiası
Kuzey Kore’nin Aralık 2025’te ilk nükleer denizaltısına ait görüntüler yayımlaması, iddiaları güçlendirdi.
Savunma analisti Mike Plunkett, reaktörlerin yakıt içermeden taşınmasının muhtemel olduğunu belirtti. Ancak bu tür bir teknolojinin transferinin yalnızca çok yakın müttefikler arasında gerçekleşebileceğini vurguladı.
Bu tür bir transferin doğru olması halinde bunun Moskova açısından “büyük bir hamle” olacağı ifade edildi.
Torpido mu sabotaj mı?
İspanyol soruşturması, gemideki 50×50 santimetrelik deliğin Barracuda tipi süperkavitasyon torpidosu tarafından açılmış olabileceğini değerlendiriyor.
Bu torpidolar yalnızca ABD, bazı NATO ülkeleri, Rusya ve İran tarafından kullanılıyor.
Uzmanlar, deliğin daha çok gemiye yerleştirilen bir patlayıcıyla oluşmuş olabileceğini belirtiyor.