İsveç, geçmişte yaşanan dolandırıcılık vakaları nedeniyle emeklilik sisteminde (Premiepension) başlattığı reform sürecinde yeni bir aşamaya geçti. Yaklaşık 22 milyar dolar değerindeki emeklilik birikimi 14 farklı fona dağıtıldı
İsveç’in emeklilik sisteminde yer alan küresel hisse senedi fonlarının son tedarik sürecinde en büyük kazanç Swedbank Robur Fonder AB ile Waystone Fund Management Lux SA’nın oldu. Her iki şirket de büyük ve orta ölçekli şirket hisselerine aktif yatırım yapan fonlar için iki ayrı yetki aldı.
Bloomberg‘in haberine göre bu adım, İsveç’in emeklilik sisteminin önemli bir ayağı olan “Premiepension” platformunda yürütülen kapsamlı reform sürecinin yeni aşamasını oluşturuyor.
22 milyar dolar 14 fona…
İsveç Fon Seçim Ajansı’nın salı günü yaptığı açıklamaya göre yaklaşık 200 milyar İsveç kronu (22 milyar dolar) değerindeki emeklilik birikimi, seçilen 14 fona dağıtılacak. Ajans, son yaklaşık 16 ayda küresel hisse fonu sayısını 45’ten 14’e düşürdü.
Sisteme dahil edilen fonlar ve yöneticileri şöyle:
AMF Aktiefond Global – AMF Fonder
D&G Global All Cap – Carnegie Fonder
Fidelity Funds Global Equity Income ESG Fund – FIL Investment Management
JPMorgan Funds – Global Sustainable Equity Fund – J.P. Morgan Asset Management
Jupiter Merian World Equity Fund – Jupiter Asset Management
Robeco Global Stars Equities – Robeco Institutional Asset Management
Schroder International Selection Fund Global Sustainable Value – Schroder Investment Management
SEB Global Aktiefond – SEB Funds
Folksam LO Världen – Swedbank Robur Fonder
Swedbank Robur Aktiefond Pension – Swedbank Robur Fonder
Columbia Threadneedle (Lux) Global Focus – Threadneedle Management
LUX MULTIMANAGER SICAV – BankInvest Global Equities – Waystone Fund Management
LUX MULTIMANAGER SICAV – BankInvest Global Equity Income – Waystone Fund Management
Ålandsbanken Global Aktie Placeringsfond – Ålandsbanken Fondbolag
Premiepension sisteminde dönüşüm
Son ihale, Premiepension sisteminde şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük ve en uzun kapsamlı tedarik süreci oldu. İsveç’te çalışan herkes maaşının yüzde 2,5’ini bu sisteme aktarıyor ve zorunlu katkı payının hangi fonlarda değerlendirileceğini seçebiliyor.
Premiepension sistemi kısaca İsveç’te çalışan herkesin maaşının %2,5’ini zorunlu olarak “primli emeklilik” hesabına yatırmasıdır
İsveç Emeklilik Ajansı’na göre sistemdeki toplam birikimlerin 2040 yılına kadar 3 trilyon kron seviyesinden yaklaşık 5 trilyon krona yükselmesi bekleniyor.
Toplam 12 fon yöneticisi sözleşme almaya hak kazandı. Bunlar arasında AMF Fonder AB ve Carnegie Fonder AB gibi yerel şirketlerin yanı sıra JPMorgan Asset Management Europe Sarl ve Schroder Investment Management Europe SA gibi büyük uluslararası kuruluşlar da bulunuyor.
Ajans Başkanı Mats Dillen, ihaleye katılımın “olağanüstü yüksek” olduğunu belirtti.
Dolandırıcılık sonrası sıkı denetim
Yeni tedarik sistemi, geçmişte yaşanan dolandırıcılık vakalarının ardından 2022 yılında kuruldu. Önceki sistemde platforma katılım için herhangi bir fon başvuru yapabiliyordu. İki yüksek profilli dolandırıcılık davasında bazı fon yöneticileri hapis cezası almış, birçok emekli tasarruf sahibi birikimlerinin bir kısmını kaybetmişti.
Reform süreciyle birlikte platforma erişim şartları sıkılaştırıldı ve fon sayısı önemli ölçüde azaltıldı.