Dünya genelinde petrol taşımacılığında navlun maliyetlerinin rekor seviyelere yükselmesi, uzun mesafeli ham petrol ticaretini giderek daha pahalı hale getiriyor. Kullanılabilir süper tanker sayısındaki azalma, petrol akışlarında aksamaya yol açabilecek yeni bir risk oluştururken, rafineriler de daha yakın kaynaklara yönelmek zorunda kalıyor. Trafigura Group’un başekonomisti Saad Rahim, “Petrolü taşımak hiçbir zaman bu kadar pahalı olmamıştı” dedi.
Süper tankerlerde arz sıkıntısı maliyetleri artırıyor
Deniz yoluyla petrol taşımacılığında maliyetler hızla yükselirken, bu artışın temel nedenlerinden biri kullanılabilir süper tankerlerde yaşanan sıkıntı olarak öne çıkıyor.
Bloomberg’in haberine göre, dünyanın bazı bölgelerinde her biri yaklaşık üç futbol sahası uzunluğundaki süper tankerlerden kiralanabilecek gemi sayısı oldukça azalmış durumda.
Tanker piyasasındaki sıkışıklık, uzak mesafelerden petrol tedarikini daha maliyetli hale getirirken, rafinerileri de ihtiyaç duydukları ham petrolü mümkün olduğunca yakın kaynaklardan temin etmeye yöneltiyor.
Houston-Asya hattında maliyet 26 dolar arttı
Taşımacılık maliyetlerindeki artışın boyutu, Houston’dan Asya’ya yapılan sevkiyatlarda daha net görülüyor.
Houston’dan Asya’ya bir petrol kargosunun taşınması, maliyete varil başına yaklaşık 26 dolar ekliyor. Bu da tek bir kargo için yaklaşık 52 milyon dolarlık ek maliyet anlamına geliyor.
Söz konusu tutar, West Texas Intermediate (WTI) vadeli işlemlerinin fiyatının yaklaşık dörtte birine denk geliyor. Savaş öncesi dönemde ise deniz taşımacılığı maliyetleri petrolün toplam değerinin çok daha küçük bir bölümünü oluşturuyordu.
Tanker şirketlerinin değeri rekor kırdı
Navlun fiyatlarındaki sert yükseliş, tanker piyasasında faaliyet gösteren armatörlere önemli kazanç sağlıyor.
Sektördeki bazı yöneticiler ve brokerlar, yaşanan yükselişin daha önce öngörülmesi oldukça zor seviyelere ulaştığını belirtiyor.
Dünyanın en büyük petrol tankeri şirketlerinin toplam piyasa değeri bu hafta yaklaşık 70 milyar dolara çıkarak rekor seviyeye yükseldi.
Yüksek navlun rafinerileri zorluyor
Ancak petrol piyasasındaki yükselen taşımacılık maliyetleri, tüccarlar ve rafineriler açısından önemli bir risk oluşturuyor.
Navlun giderlerinin aşırı yükselmesi, bazı rafineriler açısından ham petrolü satın alıp işleyerek akaryakıta dönüştürmeyi ekonomik olmaktan çıkarabilir. Bu durum, benzin ve motorine yönelik talep güçlü kalsa bile uzun mesafelerden taşınması gereken petrol kargolarına olan talebi azaltabilir.
Böyle bir gelişmenin, küresel petrol akışlarının yeniden şekillenmesine ve bazı bölgelerde arz sıkıntılarının derinleşmesine yol açabileceği değerlendiriliyor.
Basra Körfezi-Çin hattında günlük kazanç 1,2 milyon doları aştı
Tanker piyasasındaki sıkışıklık, sektörün temel göstergelerinden biri olan Basra Körfezi-Çin rotasında da belirgin şekilde hissediliyor.
Bu hatta yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan çok büyük ham petrol taşıyıcıları (VLCC) günlük 1,2 milyon doların üzerinde navlun geliri elde ediyor.
Benzer maliyet baskısının artık küresel tanker piyasasının geneline yayıldığı belirtiliyor.
“Petrolü taşımak hiç bu kadar pahalı olmamıştı”
Trafigura Group’un başekonomisti Saad Rahim, Bloomberg Emtia Yatırımcı Forumu’nda yaptığı değerlendirmede tanker piyasasındaki sıkışıklığa dikkat çekti.
Rahim, “Petrolü taşımak hiçbir zaman bu kadar pahalı olmamıştı” ifadelerini kullanırken, navlun maliyetinin taşınan petrolün toplam değerindeki payının artmasının lojistik açıdan çok daha büyük bir sorun haline geldiğini belirtti.
Petrol taşımacılığındaki maliyet artışının devam etmesi halinde, uzak mesafeli ticaret rotalarının ekonomik cazibesini kaybetmesi ve küresel petrol akışlarının daha kısa mesafeli tedarik noktalarına yönelmesi bekleniyor.