İtalya’nın sunduğu vergi avantajları ve “la dolce vita” yaşam tarzı, küresel servetin yeni adresi olup olmadığı tartışmasını alevlendiriyor.
İtalya, daha önce Fransa tarafından vergi teşvikleri kullanarak varlıklı Fransızların da aralarında olduğu uluslararası sakinleri ülkesine çekmekle eleştirilmişti. Ancak Orta Doğu’daki savaşın Körfez ülkelerini olumsuz etkilemesiyle birlikte İtalya zenginler için daha da cazip bir yer haline geldi.
BBC‘den John Laurenson’ın haberine göre Fransa’dan ayrılan Robert için esas sebep vergi değil, İtalya’nın sunduğu güzel hayat (bella vita) sanat ve müzikti.
Robert, Roma’da bir ev satın almanın bu güzelliklerin yanında ek bir fırsat olduğu kanısında sadece. İtalya’da yüksek servete sahip bireyler, yabancı gelirlerinin tamamı üzerinden – miktarı ne olursa olsun – sabit bir yıllık vergi ödeyebiliyor ve çeşitli vergi muafiyetlerinden de yararlanabiliyor.
Kendisini “orta derecede varlıklı” olarak tanımlayan Robert, bilgisayar alanındaki kariyerinin ardından şirketini satarak sekiz yıl önce İtalya’ya taşındı. Gerçek adı Robert olmayan bu kişi, Fransa’dan vergi nedeniyle kaçan milyarderler arasında yer almasa da kendisi için İtalya’nın sunduğu avantajların net olduğunu söylüyor.
Eğer Fransa’da bir ev satın almış olsaydı, Fransızların “frais de notaire” (noter/avukat masrafları) dediği ücretleri ödemek zorunda kalacaktı; ki bu ücretin büyük bölümü devlete gidiyor. İtalya’da ise “prima casa” yani satın alınan ilk konut için bir muafiyet bulunuyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkenin “impôt sur la fortune” (servet vergisi) uygulamasını “impôt sur la fortune immobilière” (gayrimenkul servet vergisi) haline getirdi; böylece borsa yatırımları artık bu vergiye dahil değil ancak Robert’a göre “10 milyon dolarlık gayrimenkulünüz varsa bu vergi gerçekten çok ağır”. İtalya’da ise buna benzer bir uygulama bulunmuyor.
Fransa’da ayrıca bir emlak vergisi de var (taxe foncière ya da arazi vergisi). Robert, İtalya’da yaşamanın en önemli avantajının İtalya’da sahip olunan mülkler için 1 milyon euroya kadar miras vergisinin olmaması ve bunun üzerindeki tutarda sadece yüzde 4 uygulanması.
Fransa’da ise vergiden muaf sınır çok daha düşük – 100 bin euro – ve bunun üzerindeki miraslarda oran kademeli olarak artarak yüzde 45’e kadar çıkıyor. Ama ciddi servete sahip olanlar için İtalya, adeta bir “mali cennet” gibi görünmeye başlıyor.
“Buraya vergi nedeniyle taşınan arkadaşlarım var, düşünenler de var” diyor Robert ve ekliyor: “Gerçekten çok yüksek vergi ödeyen insanlar için İtalya ‘düz vergi’ sistemi nedeniyle çok cazip”.
Avrupa vergi açısından netlik sağlıyor
İtalya’da vergi sistemi, vergi dairesinin gelir üzerinden uygulanabilecek üst bir sınır belirlemesine dayanıyor. Ne kadar kazanırsanız kazanın, bu tutarın üzerine çıkılmıyor. Bu üst sınır şu anda 300 bin euro. Kısa bir süre önce bu rakam önce 100 bin euro, ardından 200 bin euroya yükselmişti. Fransa’da yılda 1 milyon euro gelir vergisi ödeyen biri için İtalya oldukça cazip bir seçenek haline geliyor.
ABD vatandaşları içinse durum farklı; Amerikalılar dünya genelindeki gelirleri üzerinden her zaman vergiye tabi oldukları için İtalya’ya taşınmak vergi yüklerini azaltmıyor.
Vergi hizmetleri uzmanı Peter Ferrigno’nun da bu konuda bir görüşü var:
“İtalya’da 300 bin euroya kadar olan sabit vergi, yılda 1 milyon eurodan fazla kazanan biri için Avrupa’daki çoğu ülkeye kıyasla hala düşük. Ayrıca Avrupa vergi açısından kesinlik ve netlik sağlıyor”.
Paris merkezli vergi avukatı Jérôme Barre ise her hafta Fransa’dan ayrılmak isteyen insanlarla görüştüklerini söylüyor: “Vergi sisteminden memnun değiller ve gelecekte daha da sertleşmesinden endişe ediyorlar. Siyasi iklime güven duymuyorlar. Vergiler çok sık değişiyor, neredeyse her yıl.
2027’de yapılacak yeni cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra durumun daha da zorlaşabileceğinden korkuyorlar” diyor. Bu aşamada durum daha çok “gerçekten taşınan insanlar”dan ziyade “girişimcilerin ve varlıklı kişilerin taşınsam mı taşınmasam mı diye düşündüğü sorular” seviyesinde.
Peki ya Dubai rüyası?
Öte yandan taşınma kaygısı Birleşik Arap Emirlikleri’nde çok daha keskin şekilde hissediliyor. Ancak Dubai’nin sıfır vergi rejiminden vazgeçmek birçok kişi için oldukça zor. “Hiç vergi ödemediğiniz bir ülkedeyseniz, çok vergi ödemek zorunda kalacağınız bir ülkeye geri dönmek çok zordur. Özellikle çok harcama yapmaya alışmış kişiler için. Cebinizde kalan net gelir çok farklı olur” şeklinde açıklıyor bu durumu Barre.
Ferrigno da “Birçok kişinin Birleşik Arap Emirlikleri’ni yeniden değerlendirmesi kaçınılmaz. Buradaki insanların büyük çoğunluğu hala sıradan işler yapan sıradan insanlar; hatta milyonerlerin çoğu da servet sahibi oldukları için değil, iyi maaşlı işlerde çalıştıkları için milyoner” diye açıklıyor. Eğer savaş kısa sürerse, insanların ülkede kalacağını; uzarsa başka seçeneklere yöneleceklerini ya da ailelerini daha güvenli yerlere taşıyıp uzaktan çalışacaklarını söylüyor Ferrigno.