BBC ‘içeriden bilgi şüphesini’ inceledi: Trump’ın açıklamaları öncesinde piyasalarda milyonlarca dolarlık işlem

IMG_1832

BBC‘nin analizi yatırımcıların şüpheli işlem hareketlerinden milyonlarca dolar kazanç elde etmiş olabileceğine işaret ederken, içeriden bilgi alındığı ispatlamak ise oldukça zor

ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci görev döneminde, bazı yatırımcıların önemli açıklamalar öncesinde milyonlarca dolarlık işlemler yaptığına dair bulgular tartışma yarattı.

BBC tarafından incelenen finansal piyasa verileri, Trump’ın piyasaları etkileyen açıklamalarıyla işlem hacimleri arasında dikkat çekici bir zamanlama ilişkisi olduğunu ortaya koydu. Analize göre, başkanın sosyal medya paylaşımları veya medya röportajlarından saatler, hatta dakikalar önce işlem hacimlerinde belirgin artışlar görülüyor.

Bazı analistler bu durumu, kamuya açık olmayan bilgilere dayanarak işlem yapıldığı şüphesini güçlendiren bir işaret olarak değerlendiriyor. Diğer uzmanlar ise bazı yatırımcıların başkanın olası açıklamalarını öngörme konusunda daha deneyimli hale geldiğini savunuyor.

9 Mart 2026: Çatışma büyük ölçüde tamamlandı

İncelenen örneklerden biri 9 Mart 2026’da yaşandı. ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın dokuzuncu gününde Trump, bir televizyon röportajında çatışmanın “büyük ölçüde tamamlandığını” söyledi.

Bu açıklama kamuoyuna yansımadan önce petrol piyasasında dikkat çekici hareketlilik görüldü. Verilere göre, Brent petrol vadeli işlemlerinde saat 18.29’da işlem hacmi hızla yükseldi. Bu artış, röportajın kamuoyuna duyurulmasından yaklaşık 47 dakika önce gerçekleşti.

Röportajın yayınlanmasının ardından, çatışmanın beklenenden daha erken sona erebileceği beklentisiyle petrol fiyatları hızla düştü. Kısa sürede yaklaşık yüzde 25 gerileyen fiyatlar, daha sonra kısmen toparlandı.

Veriler, fiyat düşüşü yönünde pozisyon alan yatırımcıların bu hareketten milyonlarca dolar kazanç elde etmiş olabileceğine işaret ediyor.

23 Mart 2026: Verimli görüşmeler yapıldı

23 Mart 2026’da benzer bir piyasa hareketi daha kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump, iki gün önce İran’ın enerji altyapısını hedef almakla tehdit etmesinin ardından, Truth Social platformunda Washington ile Tahran arasında “çatışmaların tamamen sona ermesine yönelik” “çok iyi ve verimli görüşmeler” yapıldığını duyurdu.

Bu açıklama, hem diplomatik çevreler hem de piyasa aktörleri için sürpriz olarak değerlendirildi.

Verilere göre, Brent petrol vadeli işlemlerinde saat 10.48 ile 10.50 arasında işlem hacminde belirgin bir artış yaşandı. Trump’ın açıklaması ise saat 11.04’te paylaşıldı. Açıklamanın hemen ardından petrol fiyatları yaklaşık yüzde 11 oranında düşerken, hisse senedi piyasalarında yükseliş görüldü.

BBC’nin analizine göre, başkanın paylaşımından yaklaşık 14 dakika önce ABD petrol fiyatlarının düşeceği yönünde olağandışı sayıda işlem yapıldı. Benzer hareketler Brent petrol kontratlarında da gözlendi.

Bir petrol analisti, söz konusu işlemleri “kesinlikle olağandışı” olarak nitelendirdi.

9 Nisan 2025: Gümrük vergileri

9 Nisan 2025’te, Orta Doğu’daki gelişmelerin dışında da benzer tartışmalara yol açan bir örnek yaşandı.

ABD Başkanı Donald Trump, 2 Nisan’da “Kurtuluş Günü” olarak adlandırdığı kapsamlı bir gümrük vergisi paketini açıklamış, bu adım küresel piyasalarda sert düşüşlere neden olmuştu.

Ancak bir hafta sonra Trump’ın, Çin hariç tüm ülkeler için tarifelere 90 günlük ara verileceğini duyurması piyasalarda güçlü bir yükselişi tetikledi. ABD’nin gösterge endeksi S&P 500, yüzde 9,5 artarak İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük günlük yükselişlerinden birini kaydetti.

Piyasa verileri, açıklama öncesinde dikkat çekici işlem hareketlerine işaret etti.

Saat 18.00 civarında yatırımcılar borsanın yükseleceği yönünde yoğun pozisyon almaya başlarken, Trump’ın açıklaması 18.18’de geldi ve hemen ardından piyasalar hızlı bir yükselişe geçti.

Açıklama öncesinde, S&P 500 endeksini takip eden bir fonda işlem hacmi dakikada 10 bin kontratın üzerine çıktı. Günün erken saatlerinde bu sayı yüzlerle sınırlıydı. Bazı yatırımcıların, piyasanın artacağı yönünde 2 milyon doların üzerinde pozisyon aldığı ve bu işlemlerden yaklaşık 20 milyon dolar kazanç elde etmiş olabileceği belirtiliyor.

Gelişmelerin ardından ABD Senatosu’ndaki bazı Demokrat üyeler, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na başvurarak başkanın açıklamalarının “yönetim çevresindeki kişiler ve yakınlarına kamu zararına kazanç sağlatmış olabileceği” iddialarının araştırılmasını talep etti.

SEC konuyla ilgili sorulara yanıt vermezken, Beyaz Saray da analizde yer alan olağandışı işlem hareketlerine ilişkin yorum talebine karşılık vermedi.

3 Ocak 2026: Venezuela operasyonu

3 Ocak 2026’da Venezuela’da yaşanan gelişmeler de tahmin piyasalarındaki olağandışı işlemlerle ilgili tartışmaları artırdı. ABD güçlerinin düzenlediği operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro gözaltına alındı.

Son dönemde hızla büyüyen çevrimiçi tahmin piyasaları, kullanıcıların hava durumundan spora, ABD dış politikasına kadar birçok konuda bahis yapmasına olanak tanıyor.

Blockchain tabanlı Polymarket ve Kalshi gibi platformlar bu alanda öne çıkıyor.

ABD Başkanı’nın oğlu Donald Trump Jr.’ın Polymarket’te yatırımcı ve danışma kurulu üyesi olduğu, ayrıca Kalshi’de stratejik danışmanlık yaptığı belirtiliyor.

Aralık 2025’te Polymarket’te “Burdensome-Mix” adlı bir hesap oluşturuldu. Bu hesap, 30 Aralık’ta Maduro’nun Ocak 2026 sonuna kadar görevden ayrılacağı yönünde ilk bahsini yaptı. 2 Ocak’a kadar toplamda yaklaşık 32 bin 500 dolarlık pozisyon alındı.

Maduro’nun 3 Ocak’ta düzenlenen operasyonla görevden uzaklaştırılmasının ardından söz konusu hesap yaklaşık 436 bin dolar kazanç elde etti. Hesabın kısa süre sonra kullanıcı adını değiştirdiği ve yeni işlem yapmadığı görüldü.

Bu örnek, siyasi gelişmeler öncesinde yapılan yüksek kazançlı işlemlerin, tahmin piyasalarının işleyişi ve olası bilgi avantajları konusunda yeni soru işaretleri doğurduğunu ortaya koyuyor.

28 Şubat 2026: İran saldırısı

28 Şubat 2026’da İran’a yönelik ABD saldırıları öncesinde yapılan işlemler de tahmin piyasalarına yönelik şüpheleri artırdı.

Blockchain analiz platformu Bubblemaps’e göre, Şubat ayında Polymarket üzerinde altı ayrı hesap oluşturuldu. Bu hesapların tamamı, ABD’nin 28 Şubat’a kadar İran’a saldırı düzenleyeceği yönünde bahis yaptı.

Saldırıların Donald Trump tarafından aynı günün erken saatlerinde doğrulanmasının ardından söz konusu hesaplar toplamda yaklaşık 1,2 milyon dolar kazanç elde etti.

Altı hesaptan beşinin daha sonra yeni bir işlem yapmadığı görülürken, bir hesabın ABD ile İran arasında 7 Nisan’da ilan edilen ateşkesi doğru tahmin ederek ek olarak 163 bin dolar kazandığı belirtildi.

Polymarket, BBC’ye yaptığı açıklamada platformun “piyasa bütünlüğü açısından en yüksek standartları uyguladığını” ve düzenleyici kurumlarla iş birliği içinde çalıştığını ifade etti.

Artan tartışmalar üzerine Polymarket ve Kalshi, Mart ayında içeriden bilgiye dayalı işlemleri engellemeye yönelik yeni kurallar açıkladı.

Tahmin piyasaları, ABD’de Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu denetimi altında bulunuyor. Kurum, konuyla ilgili yorum yapmazken, başkanının kısa süre önce Kongre’de yaptığı açıklamada dolandırıcılık ve içeriden öğrenenlerin ticaretine “sıfır tolerans” gösterileceğini söylediği aktarıldı.

Öte yandan Beyaz Saray’ın geçen ay çalışanlarına gönderdiği bir iç yazışmada, kamuya açık olmayan bilgilerin bu tür piyasalarda kullanılmaması yönünde uyarıda bulunduğu da ortaya çıktı. Beyaz Saray Sözcüsü Davis Ingle ise, yönetim yetkililerinin bu tür faaliyetlerde bulunduğu yönündeki iddiaların “kanıtsız ve sorumsuz” olduğunu belirtti.

Kanıtlaması oldukça zor

ABD’de içeriden bilgi alınmasına yönelik, 1933 tarihli Securities Act ile yasaklandı. Bu düzenleme 2012 yılında kamu görevlilerini de kapsayacak şekilde genişletildi, ancak bugüne kadar bu kapsamda açılmış bir dava bulunmuyor.

Paul Oudin, finansal düzenlemeler alanında uzman bir akademisyen olarak kuralların uygulanmasının zor olduğuna dikkat çekiyor. Oudin’e göre, finansal otoriteler bilgi kaynağını tespit edemedikleri sürece soruşturma başlatmakta isteksiz davranıyor.

BBC’nin görüştüğü ABD’deki finansal düzenleyici kurumlar da söz konusu içeriden işlem iddialarına ilişkin herhangi bir değerlendirmede bulunmadı.

Oudin, bazı işlemlerin zamanlamasının dikkat çekici olduğunu belirterek, “Birinin başkanın ne açıklayacağını önceden bildiğini düşündürecek kadar büyük işlemler görülebilir” dedi. Ancak bu tür durumlarda dahi yargı sürecine gidilmesinin zor olduğunu vurgulayan Oudin, “Buna rağmen kimsenin yargılanmama ihtimali oldukça yüksek” değerlendirmesinde bulundu.

Exit mobile version