Orta Doğu’da tansiyonu yükselten İran saldırıları, bu kez ABD ile İsrail arasında dikkat çeken bir görüş ayrılığına yol açtı. ABD merkezli haber platformu Axios’a göre, İsrail’in İran’daki petrol depolama tesislerine düzenlediği geniş kapsamlı hava saldırıları Washington yönetiminde beklenmedik bir şaşkınlık yarattı.
ABD’li yetkililer, İsrail’in operasyon hakkında önceden bilgilendirme yaptığını ancak saldırının kapsamının beklenenden çok daha geniş olduğunu belirtiyor.
Bölgedeki gelişmeler, savaşın başından bu yana ABD ile İsrail arasında ilk ciddi stratejik görüş ayrılığı olarak değerlendiriliyor.
Tahran’da kilometrelerce uzaktan görülen dev yangın
İsrail Hava Kuvvetleri’nin 7 Mart’ta gerçekleştirdiği saldırılar sırasında İran’ın başkenti Tahran’da büyük patlamalar meydana geldi. Petrol depolarının vurulması sonrası gökyüzünü siyah duman kaplarken, kilometrelerce uzaktan görülebilen dev alevlerin yükseldiği bildirildi.
İsrail ordusu, hedef alınan depoların yalnızca enerji altyapısı olmadığını, aynı zamanda İran’ın askeri birimlerine yakıt sağlamak için kullanıldığını iddia etti.
İsrailli askeri kaynaklar saldırının İran’a “sivil altyapıyı hedef almanın sonuçları olabileceği” mesajını vermek amacıyla gerçekleştirildiğini öne sürüyor.
ABD yönetimi petrol piyasası etkisinden endişeli
Washington yönetiminde ise operasyonun zamanlaması ve büyüklüğü konusunda ciddi soru işaretleri bulunuyor.
ABD’li yetkililere göre petrol depolarının hedef alınması doğrudan üretimi durdurmasa bile, küresel enerji piyasalarında paniğe yol açabilecek görüntüler oluşturabilir.
Enerji piyasalarında zaten yüksek olan risk algısının bu tür saldırılarla daha da artabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, Orta Doğu’daki gerilimin küresel petrol fiyatlarını hızla yukarı çekebileceği uyarısında bulunuyor.
Diplomatik temaslar hız kazanabilir
ABD ve İsrail arasında ortaya çıkan görüş ayrılığının önümüzdeki günlerde üst düzey diplomatik görüşmelerde ele alınması bekleniyor.
Washington yönetimi, İran’daki sivil altyapıya yönelik saldırıların İran toplumunda rejime yönelik desteği artırabileceği ve savaşın bölgesel boyuta taşınabileceği riskine dikkat çekiyor.
Bölge uzmanlarına göre petrol tesislerinin hedef alınması, sadece askeri değil aynı zamanda küresel ekonomi açısından da kritik sonuçlar doğurabilecek bir gelişme.
Sürpriz detay: Küresel enerji piyasasında domino etkisi
Enerji analistleri, İran’daki petrol depolarının hedef alınmasının doğrudan üretimi durdurmasa bile psikolojik bir “enerji şoku” yaratabileceğini söylüyor.
Piyasalarda konuşulan en dikkat çekici senaryolardan biri ise İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol geçişini sınırlaması ihtimali. Böyle bir adımın dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birini etkileyebileceği belirtiliyor.
Bu nedenle uzmanlar, petrol depolarına yönelik saldırının askeri etkisinden çok küresel ekonomi üzerindeki zincirleme etkileri ile gündeme gelebileceğini vurguluyor.