ABD merkezli haber platformu Axios’un haberine göre Genelkurmay Başkanı Caine, İran’a yönelik geniş çaplı bir operasyonun yüksek risk taşıdığını düşünüyor. Trump’ın çevresindeki birçok ismin ihtiyatlı davranılmasını savunduğu ancak ABD Başkanı’nın ‘saldırıdan yana’ olduğu belirtiliyor.
ABD merkezli haber platformu Axios, konuyla ilgili beş farklı kaynağa dayandırdığı haberinde, İran’a yönelik olası operasyonla ilgili Başkan Donald Trump ve ekibinin son değerlendirmelerine yer verdi. Beyaz Saray’daki İran gündemli toplantılar hakkında bilgi sahibi iki kaynağa göre, Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, Başkan Trump ve üst düzey yetkililere İran’a karşı bir askeri harekatın önemli riskler taşıyabileceği, özellikle de uzun süreli çatışma olasılığı konusunda uyarılarda bulunuyor. Trump tarafından saygı gören bir isim olan Caine’in bu tutumunun başkan üzerinde etkili olabileceği belirtiliyor. Bununla birlikte kaynaklar, söz konusu toplantılarda kimsenin işgal veya ‘kara harekatı’nı savunmadığını vurguluyor.
ABD’li bir yetkilinin belirttiğine göre, tıpkı Nicolas Maduro’yu operasyonunun planlanmasında olduğu gibi, Trump İran’daki sorunları ele almak ve kendisine, istediği zaman kullanabileceği, riski en aza indiren bir dizi seçenek sunmak üzere küçük bir uzman ekibini görevlendirdi. İki kaynağın verdiği bilgiye göre, Genelkurmay Başkanı Caine Venezuela operasyonunun aksine, İran konusundaki görüşmelerde daha temkinli davrandı.
“Şüpheci değil, gerçekçi ve açık görüşlü”
Bu zıtlığı gerekçe gösteren bir kaynak, Caine’i İran konusunda “isteksiz bir savaşçı” olarak tanımladı. İki kaynağa göre Caine, İran’da büyük bir operasyonun risklerini daha yüksek, çatışmaya girme ve Amerikan kayıpları açısından daha büyük bir tehlike olarak görüyor. Bir kaynak, Caine’in Trump’ın alacağı her kararı destekleyeceğini ve uygulayacağını söyledi. Caine’in düşünce tarzını doğrudan bilen bir başka kaynak, Genelkurmay Başkanı’nın askeri bir harekat konusunda şüpheci olmadığını, ancak başarı şansı ve savaş başladıktan sonra neler olabileceği konusunda “gerçekçi ve açık görüşlü” olduğunu söyledi.
Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Joe Holstead, Axios’a yaptığı açıklamada, “Başkan, Savaş Bakanı ve Ulusal Güvenlik Konseyi’ne askeri danışman olarak görev yapan Genelkurmay Başkanı, Amerika’nın güvenlik kararlarını veren sivil liderlere bir dizi askeri seçeneğin yanı sıra ikincil hususları ve bunlarla ilişkili etkileri ve riskleri de sunmaktadır.
Genelkurmay Başkanı bu seçenekleri gizlilik esasına uygun olarak sunmaktadır” dedi. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly de yaptığı açıklamada, “General Caine, Başkan Trump’ın ulusal güvenlik ekibinin yetenekli ve son derece değerli bir üyesidir. Başkan, herhangi bir konuda çok sayıda görüşü dinler ve ABD ulusal güvenliği için en iyisi neyse ona göre karar verir” ifadelerini kullandı.
Caine, son haftalarda Trump’a İran konusunda bilgi veren tek askeri lider oldu. CENTCOM komutanı Amiral Brad Cooper, Trump’ın İran konusunda düzenlediği toplantılara davet edilmedi ve krizin başladığı Ocak ayı başlarından bu yana başkanla görüşmedi. Cooper’ın selefi General Erik Kurilla, hem Trump’ı hem de eski Başkan Biden’ı İran konusunda bilgilendirmişti. Üst düzey bir yönetim yetkilisi, Trump’ın Amiral Cooper ile görüşmediğini doğruladı.
Vance endişeli, Rubio ‘tarafsız’
Başkan Yardımcısı Vance de son günlerdeki toplantılara olası operasyonla ilgili endişelerini dile getirdi. Bir kaynak, başkan yardımcısının operasyonun riskleri ve karmaşıklığı konusunda askeri ve ulusal güvenlik yetkilileriyle görüşmeler yaptığını doğruladı, ancak İran’a saldırmaya açıkça karşı olduğunu reddetti. Vance, Perşembe günü Cenevre’de yapılacak görüşmelerin diplomatik bir atılım sağlayacağını umuyor, ancak bir anlaşmaya varılma olasılığı konusunda iyimser değil; bu görüşü birçok üst düzey yetkili de paylaşıyor.
İki kaynağa göre, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise “tarafsız kalmayı” tercih ediyor. Rubio, geçmişte İran konusunda şahin bir tutum sergilemişti, ancak son haftalarda enerjisinin büyük bir kısmını Venezuela ve Küba’ya yoğunlaştırmış durumda.
Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner’in perşembe günü Cenevre’de İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile bir araya gelmesi planlanıyor. İkisi de Trump’a zamanın onun lehine olduğunu ve her geçen gün elinin daha da güçleneceğini söyledi. Konuya yakın bir kaynak, Trump’ın birkaç gündür saldırı başlatmaya meyilli olduğunu ancak Witkoff ve Kushner’e müzakereler için biraz daha zaman vermeyi kabul ettiğini söyledi. Başka bir kaynak ise Trump’ın Witkoff ve Kushner’in daha fazla müzakere etmesi konusunda ısrar ettiğini, çünkü tüm yolların “tüketildiğinden” emin olmak istediğini belirtti.
Graham: Trump’ın danışmanlarının çoğu İran’ı bombalamaması yönünde tavsiyede bulundu
Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Trump’ın geniş çevresinde askeri harekatı savunan başlıca isimlerden biri. Graham, cumartesi günü Axios’a verdiği bir röportajda, Trump’ın danışmanlarının çoğunun kendisine İran’ı bombalamaması yönünde tavsiyede bulunduğunu ‘üzüntüyle’ dile getirdi. Graham, pazar günü ikili arasında gerçekleşen telefon görüşmesi de dahil olmak üzere, başkanı onları görmezden gelmeye ve harekete geçmeye çağırdı. Graham ve Trump’ın çevresindeki İran’a saldırıyı savunan diğer isimler, zaman geçtikçe ivmenin kaybedileceğinden ve Trump’ın kötü bir anlaşmaya razı olmak zorunda kalacağından endişe duyuyor.
Trump’a harekete geçme çağrısında bulunan bir diğer isim ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu. On gün önce Trump ile görüşen Netanyahu, ABD’nin İran’a saldırmayacağından giderek daha fazla endişe duyuyor. Geçen hafta Netanyahu ile görüşen bir ABD kaynağı, İsrail Başbakanı’nın Trump ile yaptığı görüşmeden, onu kendi pozisyonuna çekemediği hissine kapılarak ayrıldığını söyledi.