Trump, İran’a yönelik geniş çaplı saldırıları yeniden başlatıp başlatmayacağına yakında karar vereceğini açıkladı
ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü ulusal güvenlik danışmanlarıyla yaptığı toplantının ardından, ara seçimlerin sona ermesiyle birlikte İran’da geniş çaplı savaşı yeniden başlatıp başlatmayacağına yakında karar vereceğini söyledi.
Axios‘un haberine göre ara seçimler, Trump’ın savaşı sona erdirmek amacıyla yeni bir bombardıman dalgası başlatıp başlatmayacağı konusunda bir dönüm noktası olarak görülüyordu.
Trump en azından şimdilik üç seçeneği değerlendiriyor: Yeni saldırılar düzenlemek, İran yönetimini ekonomik açıdan boğmaya devam etmek veya İran’a önemli tavizler içeren bir anlaşmaya varmak.
İki ABD’li yetkiliye göre Trump ve üst düzey ulusal güvenlik danışmanları, seçimlerden bu yana ilk kez perşembe günü haftalık istihbarat brifingi kapsamında İran konusunu ele aldı.
Trump: Şimdi karar vereceğiz
Trump, Oval Ofis’te gazetecilere yaptığı açıklamada, “Şimdi bir karar vereceğiz” dedi.
İran’ın nükleer programının tamamen ortadan kaldırıldığından ve “bunun bir daha asla yaşanmayacağından” emin olmak için saldırıları “daha ileriye taşıyıp taşımayacaklarını” değerlendirdiklerini belirten Trump, “Mümkünse ülkenin geri kalanını da yok etmeyi tercih etmem ama belki bunu yapmak zorunda kalacağım. Yakında öğrenirsiniz” ifadelerini kullandı.
İran ile diplomatik temaslar yoğunlaştı
Trump bir sonraki adımını değerlendirirken perşembe günü yoğun bir diplomatik trafik yaşandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Katar, Suudi Arabistan, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman ve Mısır’dan bölgesel arabulucularla çok sayıda telefon görüşmesi yaptı.
Katarlı arabulucular, daha kapsamlı bir anlaşmaya zemin hazırlamak amacıyla iki tarafın karşılıklı güven oluşturacak bir dizi adımı iki gün içinde atmasını öngören taslak teklif konusunda İranlı yetkililer ve Beyaz Saray ile görüşmelerini sürdürdü.
Bölgesel kaynaklara göre ilk gün ABD, deniz ablukasını kaldıracak ve İran’ın dondurulmuş fonlarının bir bölümünü serbest bırakacak. Buna karşılık İran, bir yıl önce Kahire’de varılan anlaşma temelinde, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansını (UAEA) bombalanan nükleer tesislere müfettiş göndermeye resmen davet edecek.
İkinci gün Hürmüz Boğazı yeniden açılacak. Ardından, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokuna odaklanan nükleer müzakereler yeniden başlayacak.
İranlı yetkili Putin ile görüştü
İran’ın ABD ile yürütülen dolaylı müzakerelerinde kilit rol oynayan isimlerden İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, perşembe günü Kremlin’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü.
Görüşme, Putin ile Rızai arasında yapılan telefon konuşmasının ve Rus liderin ABD ile İran arasında arabuluculuk yapma önerilerinin üzerinden birkaç gün geçmesinin ardından gerçekleşti.
Rızai, İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’den Putin’e bir mesaj ilettiğini söyledi. Rızai ayrıca Putin’in savaşı sona erdirmeye yardımcı olmak için çaba göstermeye hazır olduğunu vurguladığını belirtti.
Rızai, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Sayın Putin’e diplomasi konusunda Amerikalılara yedi şart sunduğumuzu ve Amerikalılar bu yedi şartımızı yerine getirene kadar ne Hürmüz Boğazı’nın açılacağını ne de herhangi bir müzakerenin yapılacağını söyledik” dedi.
ABD ordusu yeni saldırılara hazırlanıyor
ABD’li bir yetkiliye göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Washington’dan yeni bir talimat almamış olmasına rağmen İran’da büyük çaplı askeri operasyonları yeniden başlatma ihtimaline karşı hazırlıklarını tamamlıyor.
ABD’nin yeni saldırılar düzenlemeyi planladığına işaret edebilecek gelişmelerden biri, üçüncü bir ABD Donanması uçak gemisi taarruz grubunun Orta Doğu’ya ulaşması olabilir.
ABD’li bir yetkili, USS Theodore Roosevelt uçak gemisi ve ona eşlik eden taarruz grubunun cuma gününden itibaren liman ziyareti kapsamında Singapur’da birkaç gün geçireceğini söyledi. Taarruz grubu, kasım ayının ortasından önce CENTCOM’un sorumluluk alanına ulaşmayacak.