İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait onlarca savaş uçağı, pazartesi günü İsrail sınırından yüzlerce mil uzaktaki İran sınırına kadar uzanan güç gösterisi niteliğinde bir sorti gerçekleştirdi. Axios gelişmenin perde arkasını yazdı.
Axios’un İsrailli ve ABD’li yetkililerden edindiği bilgilere göre İsrail Hava Kuvvetleri pazartesi günü İsrail sınırından yaklaşık 1.300 kilometre (800 milden fazla) uzaklıkta geniş kapsamlı bir hava operasyonu düzenledi.
İsrail’deki seçimlere bir hafta kala düzenlenen operasyon, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in İsrail’deki Ovda Hava Üssü’nde Başbakan Binyamin Netanyahu ile bir araya geldiği gün gerçekleşti.
Yetkililer, sortinin Hegseth’in ziyaretiyle doğrudan bir bağlantısı olmadığını kaydetti.
İsrailli ve ABD’li bazı yetkililer bu tür uçuşların olağan dışı olmadığını ve İran’ı caydırma amacı taşıdığını belirtse de operasyonun, İran’ın misilleme yapmasına ve savaşı yeniden körüklemesine yol açabilecek kritik bir hesap hatasına neden olabileceği vurgulandı.
Suriye ve Irak hava sahası kullanıldı
Arka plandaki askeri ayrıntılara ilişkin bilgi veren kaynaklar, tatbikatın onlarca savaş uçağı ve tanker uçaklarını kapsadığını aktardı.
Savaş uçakları, İran’a yönelik olası bir hava harekatında izlenebilecek muhtemel senaryoya uygun şekilde Suriye ve Irak hava sahasından geçen bir rota izledi.
İsrail jetleri İran sınırına yaklaştıktan sonra yönünü değiştirerek İsrail’deki üslerine geri döndü.
‘Savaş gerekçesi mi arandı?’
ABD’li yetkililer, İsrail tarafının söz konusu sortinin İran hava savunma sistemleri tarafından tespit edileceğini bildiğini ifade etti.
Kaynaklara göre İsrail, ABD’yi operasyon öncesinde bilgilendirerek bunun “güç gösterisi” amacıyla yapılan bir eğitim tatbikatı olduğunu ve seçimler öncesinde İran’ın İsrail’e yönelik olası saldırılarını caydırmayı hedeflediğini belirtti.
Bazı ABD’li kaynaklar, İsrail’in İran’ın uçaklara ateş açmasını umduğu ve bu durumu İran’a yönelik doğrudan bir hava harekatı başlatmak için meşru bir gerekçe olarak kullanmayı hedeflediği izlenimine kapıldıklarını dile getirdi.
Trump ve Netanyahu’nun İran pazarlığı
Axios’un geçtiğimiz hafta aktardığı habere göre Netanyahu ve ABD Başkanı Donald Trump, ekim ayı başında İsrail ve ABD seçimlerinden önce İran’a yönelik kapsamlı yeni bir operasyon düzenleme olasılığını ele almıştı.
Netanyahu, İsrail istihbaratının İran’ın nükleer programını yeniden canlandırmak adına endişe verici adımlar attığına dair veriler sunduğunu Trump’a iletmişti.
İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir’in, ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’e bu zaman diliminde savaşı yeniden başlatmanın İran’ın misilleme yapması sebebiyle İsrail seçimlerinin ertelenmesine yol açabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı.
Trump’ın başlangıçta saldırıları yeniden başlatmaya meyilli olduğu, ancak daha sonra tereddüt ederek Netanyahu’nun teklifini reddettiği öğrenildi. İsrailli bir yetkili ise Genelkurmay Başkanı Zamir’in 27 Ekim seçimlerini tehlikeye atacak haklı gerekçeden yoksun hiçbir askeri faaliyete izin vermeyeceğini vurguladı.
Netanyahu: Rejimi devirmek dışında bir yol yok
Başbakan Binyamin Netanyahu çarşamba günü katıldığı bir askeri mezuniyet töreninde yaptığı konuşmada sert mesajlar verdi.
İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in “babasının izinden gitme kararı aldığını” iddia eden Netanyahu, İranlı bilim insanlarının nükleer silah yapımı sürecinde ilerlemesine izin verildiğini savundu.
Netanyahu konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Pimi çektiler, İran bir kez daha ölüm bombalarını geliştirmeye çalışıyor. Dolayısıyla bu tehdidi birden fazla ve sonsuza dek ortadan kaldırmanın tek bir yolu var: İran’daki rejimi devirmek.
İsrail ordusu, Mossad ve güvenlik teşkilatlarına verdiğim talimat tam olarak budur.”