ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimiyle kurulan Barış Kurulu, Gazze için 6 aylık ve 2,45 milyar dolarlık dev imar planını açıklayacak. 66 projeden oluşan taslak konteyner kentler, enkaz temizliği ve uluslararası güvenlik gücünü kapsıyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğünde kurulan Barış Kurulu (Board of Peace), Çarşamba günü düzenleyeceği üyeler toplantısında Gazze için hazırlanan 6 ay süreli ve 2,45 milyar dolar bütçeli devasa toparlanma planını kamuoyuna sunacak.
Axios’un haberine göre 28 üye ülkenin yer aldığı Barış Kurulu ile Filistinli teknokrat hükümetin bir yılı aşkın ortak çalışması sonucunda hazırlandı. 66 ayrı projeyi içeren çalışma, Gazze’nin savaş sonrası ilk aylarındaki imar, altyapı, ekonomi ve yönetim mimarisine dair en kapsamlı yol haritalarından birini sunuyor.
Barış Kurulu’ndan bir yetkili planın amacıyla ilgili yaptığı açıklamada “Bu çalışma sıfırdan bir hükümetin nasıl ayağa kaldırılacağını, enkaz halindeki bir ekonominin nasıl canlandırılacağını ve felakete uğramış bir bölgenin nasıl ihya edileceğini gösteriyor” açıklamasında bulundu.
En büyük pay altyapıya
Planda fiziksel hasarın 35,2 milyar doları bulduğu Gazze’de, tam toparlanma ve yeniden inşa için önümüzdeki 10 yıl içinde yaklaşık 71,4 milyar dolara ihtiyaç duyulacağı belirtiliyor.
6 ana başlığa (altyapı, insani gelişim, ekonomik ivmelenme, dijital dönüşüm, hukuki işler, barış ve güvenlik) ayrılan ilk 6 aylık pakette en büyük payı yaklaşık 1 milyar dolar ile altyapı projeleri alıyor:
Geçici Barınma: Çadırlarda yaşayan Filistinlilerin yalıtımlı konteyner/karavanlara taşınması için 400 milyon dolar,
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE projesi:BAE finansmanıyla Refah bölgesinde 50 bin kişiyi barındıracak ve bağımsız altyapıya sahip olacak pilot bir “BAE Mahallesi” kurulması,
Enkaz ve mühimmat temizliği:Temizleme çalışmaları için 275 milyon dolar,
Sağlık ve ulaşım: Hastanelerin rehabilitasyonu için 50 milyon dolar, tahrip olan yol ağının tamiri için 30 milyon dolar,
Enerji ve tüneller: Sınır kapılarının onarımı, elektrik-su altyapısının tesisi, 25 bin taşınabilir güneş enerjisi kitinin dağıtımı ve öncelikli imar alanlarının altındaki tünellerin kalıcı olarak doldurulması.
885 milyon dolar güvenliğe
Teklifin ikinci büyük ayağını 885 milyon dolarlık bütçesiyle güvenlik projeleri oluşturuyor:
Uluslararası İstikrar Gücü: Refah’ta 5 bin ISF personelini barındırabilecek korunaklı kalıcı bir merkez için 275 milyon dolar.
Çok uluslu birlik: Çok uluslu güvenlik gücünün temini, eğitimi, donatılması ve konuşlandırılması için 140 milyon dolar.
Filistin polisi: Yeni Filistin polis teşkilatının harekete geçirilmesi için 120 milyon dolar. Ancak güvenlik soruşturmasından geçen binlerce Filistinli adayın Mısır’da eğitilmesi hamlesi şu ana kadar İsrail engeline takılmış durumda.
Silah geri alım programı: Hamas ve diğer silahlı grup üyelerinin ellerindeki silah ve mühimmatı teslim etmelerini teşvik etmek amacıyla 20 milyon dolarlık teşvik fonu.
Ayrıca plan uyarınca, Filistinli teknokrat hükümetin zaman içinde Gazze’nin İsrail ve Mısır ile olan hem ticari hem de yolcu sınır kapılarının yönetimini tamamen devralması hedefleniyor.
Taslaktaki diğer detaylar
Taslak sadece acil insani yardımlarla sınırlı kalmayıp çalışan bir Filistin yönetiminin ve özel sektörün temelini atmayı da amaçlıyor.
Bu kapsamda; dijital kimlik sistemi, dijital ödeme altyapısı, 4G bağlantısı, elektronik sağlık ve eğitim sistemleri, küçük işletmeleri yeniden başlatmak için hibeler ve yeni bir Gazze Yatırım Fonu için yaklaşık 300 milyon dolar ayrıldı.
Barış Kurulu ve Filistinli teknokrat hükümet, sürecin “Filistin sahipliğinde” yürütülmesini şart koşuyor.
Planın önündeki en büyük engel
Devasa planın hayata geçebilmesi için İsrail ve Hamas’ın iş birliği yapması şart.
Netanyahu hükümeti prensipte bazı maddeleri kabul etse de, yaklaşan 27 Ekim seçimleri öncesindeki iç politik kaygılar nedeniyle uygulamayı reddediyor. Hamas tarafı ise silahsızlanmayı prensipte kabul etmesine rağmen, İsrail’in silahsızlanma öncesi 14 günlük ateşkese yanaşmaması sebebiyle bu taahhüt henüz sınanamadı.
İsrail seçimlerinin ardından kurulması muhtemel bir geçici hükümet veya siyasi kilitlenme, planın uygulanmasını daha da geciktirebilir.
Ayrıca 2,45 milyar dolarlık fonun henüz tamamının toplanamamış olması da bir diğer zorluk.