ABD ordusunun Avrupa’daki Patriot stokları İran savaşı ve Ukrayna sevkiyatlarıyla tükenirken, olası bir Rusya saldırısına karşı savunmasız kalma endişesi büyüyor
Associated Press’e (AP) konuşan bir ABD’li savunma yetkilisi ile bir NATO yetkilisi, ABD ordusunun Avrupa’daki gelişmiş füze önleme mühimmatı stoğunda “kritik seviyenin de ötesinde” bir eksiklik yaşandığını bildirdi.
Bu durumun arkasındaki ana neden olarak ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yürüttüğü savaş gösterilirken, söz konusu mühimmat açığı NATO ülkelerinin olası bir Rusya saldırısına karşı savunmasız kalabileceği endişelerini artırıyor.
Hassas askeri konuları görüşmek üzere isimlerinin açıklanmaması kaydıyla konuşan ABD’li yetkili, en endişe verici eksikliğin Rusya’nın yüksek hızlı balistik füzelerini vurabilen Patriot önleme füzelerinde yaşandığını belirtti.
NATO yetkilisi de Avrupa’daki Amerikan ve NATO kuvvetlerinin elindeki Patriot envanterinin düşük seviyelerde olduğunu doğruladı.
‘Üst üste darbeler almaya zorlanabiliriz’
ABD’li savunma yetkilisi, Rusya’nın örneğin bir askeri karargaha veya elektrik santraline düzenleyeceği olası bir balistik füze saldırısı karşısında NATO’nun, Patriot mühimmatı sıkıntısı çeken Ukrayna ile benzer bir duruma düşebileceğini ve “üst üste darbeler almaya zorlanabileceğini” dile getirdi.
Aynı yetkili, Amerikan ordusunun Avrupa’da sürdürülebilir bir balistik füze saldırısını durduracak miktarda Patriot’a kesinlikle sahip olmadığını; tek bir balistik füze saldırısına ya da rotasından sapan tek bir Rus füzesine karşı dahi savunma kapasitesinin “son derece sınırlı” olduğunu ifade etti.
Bu tablo, Cuma günü altı ayı geride bırakan Trump’ın İran’a savaş açma kararının kademeli yansımalarını gözler önüne seriyor.
ABD’nin Avrupa’daki füze stokları, ABD ve Körfez müttefiklerinin İran’ın insansız hava araçları ile füzelerini engellemek için Patriot’lar da dahil olmak üzere çok sayıda önleyici füze fırlattığı Orta Doğu’ya kaydırıldı. Bu saldırıların bazılarında Amerikan askerleri yaşamını yitirdi ve yaralandı.
CIA’in bir numarası Moskova’da
NATO ülkelerine yönelik kısa vadede bir Rus balistik füze saldırısı beklenmese de The Wall Street Journal, CIA Direktörü John Ratcliffe’in bu hafta Moskova’ya giderek Rusya’yı olası bir saldırıya karşı uyardığını haberleştirdi.
Perşembe günü gazetecilerin, Ratcliffe’in bu mesajı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e iletip iletmediği yönündeki sorusuna dolaylı bir yanıt veren Trump, “Bu konuda yorum yapmak istemiyorum ancak bir saldırıda bulunmayacaklar” dedi.
Avrupalı ve NATO yetkilileri, Rusya’nın 2030 yılına kadar ittifak ülkelerine saldırabilecek bir konuma gelebileceğini öngörüyor.
Patriot stoklarının da bu tarihe kadar eski seviyesine ulaşması bekleniyor. Bu süreçte Rusya’nın Ukrayna’daki savaşının, Moskova’nın iki cephede birden bir hava savaşı yürütmesini zorlaştıracağı için Avrupa’ya yönelik herhangi bir füze saldırısı düzenleme kabiliyetini engelleyebileceği değerlendiriliyor.
Pentagon ve NATO iddiaları reddetti
NATO’nun kıdemli askeri sözcülerinden ABD Albayı Martin O’Donnell, Avrupa’daki Patriot füzesi sayısının kritik seviyenin ötesinde azaldığı yönündeki iddiaların “kesinlikle doğru olmadığını” savundu.
O’Donnell, NATO’nun darbeleri savuşturabilecek güçte olduğunu, hem kendisini savunacak hem de Ukrayna’ya bağışlayacak kadar hava savunma mühimmatına sahip olduğunu iddia etti.
Pentagon Başsözcüsü Sean Parnell de Perşembe günü yaptığı yazılı açıklamada, ABD’nin mühimmat sıkıntısı çektiği yönündeki iddiaların “gerçek dışı” olduğunu öne sürdü.
Parnell, “Başkan’ın seçeceği zaman ve yerde vurmak için gereken her şeye sahibiz. Birden fazla muharip komutanlık genelinde, halkımızı ve çıkarlarımızı korumak adına derin ve göreve hazır bir cephaneliği korurken başarılı operasyonlar gerçekleştirdik” ifadelerini kullandı.
Ukrayna ve İran’daki kırılma noktaları
Buna karşın Ukraynalı yetkililer, Rus füze saldırılarına karşı korunmak için daha fazla Patriot talep etmeyi sürdürüyor. ABD’nin geçmişte Ukrayna’ya yaptığı sevkiyatlar da Amerikan stoklarının erimesinde rol oynamıştı.
Kiyev, Rusya’nın son olarak Perşembe gecesi düzenlenen hava bombardımanlarında olduğu gibi savunma hatlarını giderek daha fazla aşan gelişmiş balistik füzelerini yalnızca ABD yapımı Patriot’ların durdurabileceğini vurguluyor.
Londra merkezli askeri düşünce kuruluşu Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü (RUSI) kıdemli araştırmacısı Ed Arnold, ABD’nin 4,5 yıldır süren çatışmalar boyunca Ukrayna’ya yüzlerce Patriot füzesi sağladığını, ancak azalan envanterler açısından asıl kırılma noktasının İran savaşı olduğunu ifade etti.
Arnold, Ukrayna’ya yapılan tedarikin planlı ve ölçülü olduğunu, buna karşın Orta Doğu’daki stokların beklenmedik ve hızlı bir şekilde tükenerek tedarik zincirindeki kısıtlamaları açığa çıkardığını belirtti.
İki yetkili, ABD ordusunun Avrupa’da düşman hatlarının arkasını vurmak üzere tasarlanan orta menzilli balistik füze sistemi ATACMS konusunda da kritik eksikliklerle mücadele ettiğini kaydetti.
Avrupa’daki genel mühimmat tablosunun yalnızca hava savunmasına kıyasla daha az vahim olduğu, çünkü bazı Avrupa ordularının Taurus ve Storm Shadow gibi kendi taarruz füzelerine sahip olduğu aktarıldı.
Rusya’nın da bir sınırı var
Yetkililer ayrıca, Moskova’nın Ukrayna’ya neredeyse her gece düzenlediği saldırıları sürdürürken bir NATO hedefine yönelik uzun süreli bir hava saldırısı gerçekleştiremeyeceğini belirtti.
Ukrayna’nın son dönemde Rusya topraklarına düzenlediği saldırılar da Rus hava savunmasındaki zayıflıkları ortaya çıkardı. Bu durumun, Putin’in misilleme saldırısını kışkırtma konusunda iki kez düşünmesine neden olabileceği değerlendiriliyor.