Al Jazeera’nın haberine göre Ukrayna, temmuzdan bu yana Rusya’nın en büyük çevrim içi alışveriş platformu Wildberries’ın lojistik merkezlerini yoğun biçimde hedef alıyor. Kiev, depolarda askerî ve çift kullanımlı ürünler bulunduğunu savunurken şirket ile Kremlin tesislerin sivil olduğunu belirtiyor
Ukrayna’nın Rusya içlerine düzenlediği uzun menzilli insansız hava aracı saldırılarında yeni bir hedef öne çıkıyor: Ülkenin ‘Amazon’u’ olarak anılan çevrim içi alışveriş platformu Wildberries.
Al Jazeera’nın haberine göre Ukrayna, temmuz ortasından bu yana şirketin Rusya’nın farklı bölgelerindeki depo ve lojistik merkezlerine peş peşe saldırılar düzenliyor. Haberde, en az 12 tesisin tamamen veya kısmen tahrip olduğu, 13 çalışanın yaşamını yitirdiği ve onlarca kişinin yaralandığı belirtildi.
Associated Press ise 18 Temmuz’daki saldırılarda Wildberries’ın Kotovsk ve Elektrostal’daki iki deposunun vurulduğunu; Rus yetkililere göre Kotovsk’taki gece vardiyasında çalışan yedi kişinin öldüğünü ve 25 kişinin yaralandığını aktardı.
Ukrayna sınırından 2 bin kilometre uzakta vuruldu
Al Jazeera’nın aktardığına göre son saldırılardan biri, Ukrayna sınırına 2 bin kilometreden daha uzak olan Yekaterinburg kentindeki Wildberries deposunu hedef aldı.
Görüntülerde tesisin çatısından dumanların yükseldiği ve güvenlik görevlilerinin insansız hava araçlarına ateş açtığı görüldü. Şirket, saldırının ardından kentteki siparişlerin geçici olarak sınırlandırıldığını açıkladı. Associated Press’in haberine göre tesisteki yaklaşık 800 kişi tahliye edildi ve saldırıda yaralanan olmadı.
Wildberries, Voronej bölgesindeki lojistik tesislerinin de hafta başında saldırıya uğradığını duyurdu.
Rusya’nın tüketim ağının merkezinde
Al Jazeera’ya konuşan Bremen Üniversitesi araştırmacısı Nikolay Mitrohin, saldırıların cephedeki askerî durumdan çok, Kiev’in Rus ekonomisinin işleyişine ve saldırıların yaratacağı sosyal sonuçlara ilişkin yaklaşımıyla bağlantılı olduğunu söyledi.
Al Jazeera’nın verdiği bilgilere göre Wildberries, 40 büyük depo ile yaklaşık 200 küçük tesisten oluşan bir lojistik ağ işletiyor. On binlerce küçük satıcı, ürünlerini bu tesislerde depoluyor ve şirketin teslimat hizmetinden yararlanıyor. Şirketin teslimat noktaları, özellikle mağaza seçeneğinin sınırlı olduğu kırsal bölgelerde günlük yaşamın önemli bir parçası hâline gelmiş durumda.
Al Jazeera’ya konuşan Yekaterinburg sakini Aleksandra, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya karşı başlattığı geniş çaplı savaşın ardından birçok kişinin fiziksel mağazalara gitmek yerine Wildberries üzerinden alışveriş yapmaya başladığını anlattı.
Kiev: Depolarda çift kullanımlı ürünler bulunuyor
Ukraynalı yetkililer, Wildberries tesislerini “meşru hedef” olarak nitelendiriyor. Kiev yönetimi, şirketin depolarında insansız hava aracı parçaları, navigasyon sistemleri, ilk yardım malzemeleri ve balistik yelek gibi askerî veya çift kullanımlı ürünlerin saklandığını savunuyor.
Washington Post’un aktardığına göre Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Wildberries depolarının insansız hava aracı üretiminde kullanılan yaptırım kapsamındaki parçaların sevkiyatında kullanıldığını ileri sürdü.
Al Jazeera’ya konuşan Ukrayna Devlet Başkanlığı Danışmanı Mihail Podolyak da şirketin lojistik ağında çok sayıda askerî malzemenin bulunduğunu iddia etti. Wildberries ve Kremlin ise şirketin Rus ordusuna malzeme sağladığı yönündeki suçlamaları reddediyor.
Kremlin’den ‘terör saldırısı’ suçlaması
Al Jazeera’nın haberinde Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un 21 Temmuz’da yaptığı açıklamaya da yer verildi. Peskov, Wildberries depolarının sivil tesisler olduğunu savunarak Ukrayna’nın saldırılarını “terörizm” olarak nitelendirdi. Wildberries yönetimi de saldırıların sivil çalışanları ve küçük işletmeleri hedef aldığını belirtiyor.
Ukraynalı yetkililer ise operasyonların Rusya’nın yıllardır Ukrayna’daki enerji tesisleri, posta merkezleri, hastaneler ve konutlara düzenlediği saldırılara karşılık olduğunu savunuyor.
Amaç askerî sevkiyatı durdurmak mı?
Bremen Üniversitesi araştırmacısı Mitrohin, Al Jazeera’ya yaptığı değerlendirmede saldırıların Rus ordusunun savaşa devam etme kapasitesi üzerinde belirleyici bir etkisi olmayacağını söyledi.
Benzer ürünlerin başka alışveriş platformlarında da satıldığını belirten Mitrohin, teslimatların birkaç gün gecikebileceğini veya ürünlerin pahalanabileceğini ancak bunun cephede önemli bir değişiklik yaratmayacağını ifade etti.
Ukraynalı yetkililere göre saldırıların bir diğer amacı, savaşın kendilerini ilgilendirmediğini düşünen geniş Rus toplum kesimlerine çatışmanın sonuçlarını hissettirmek.
Kiev merkezli ekonomi analisti Aleksey Kuşç ise Al Jazeera’ya yaptığı açıklamada Wildberries’ın saldırılar karşısında lojistik ağını dağıtmak, büyük merkezleri daha küçük tesislere bölmek ve hizmet maliyetlerini artırmak zorunda kalabileceğini söyledi.
Küçük satıcılar da zarar görüyor
Al Jazeera’nın haberine göre Wildberries, insansız hava aracı veya füze saldırılarından kaynaklanan zararları sigorta kapsamına almıyor. Bu durum, mallarını şirketin depolarında tutan küçük işletmeleri büyük kayıplarla karşı karşıya bırakıyor.
Haberde görüşlerine yer verilen bazı satıcılar, saldırılarda bütün ürünlerini kaybettiklerini ve kendilerine yeterli tazminat sağlanmadığını söyledi.
Analistlere göre saldırılar Wildberries’ın askerî sevkiyat yaptığı yönündeki iddiaları kanıtlamasa da şirketin maliyetlerini yükseltebilir, lojistik ağını zayıflatabilir ve Kremlin kontrolündeki bankalardan aldığı yüksek miktardaki kredilerin geri ödenmesini zorlaştırabilir.