Katar ve Pakistan, İsviçre’nin Bürgenstock kasabasında ABD ile İran arasında yapılan dörtlü görüşmelerin birinci turunun olumlu geçtiğini duyurdu.
ABD ve İran, savaşı sonlandırmak için 15 Haziran’da anlaştı. ABD Başkanı Donald Trump 18 Haziran’da Fransa’daki Versay Sarayı’nda, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Tahran’daki ofisinde ‘İslamabad Mutabakatı’nı imzaladı.
Katar ve Pakistan Dışişleri Bakanlıkları’nın yayınladığı ortak açıklamada, taraflar ve arabulucu ülkelerin yaptığı birinci görüşmenin olumlu geçtiği belirtildi.
Açıklamaya göre ABD ve İran imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kuracak. Baş müzakerecilerinin de nükleer konusunun yanı sıra yaptırımlarla ilgili komiteye düzenli raporlar sunacağı bildirildi.
Tarafların nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşması hedefleniyor.
Ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişini sağlamak için de herhangi bir olay ve yanlış anlaşılmanın önüne geçmek amacıyla mutabakat zaptının 5’inci paragrafında belirtilen süre boyunca taraflar arasında bir iletişim kanalı oluşturuldu. Ayrıca Lübnan’daki askeri operasyonların durdurulmasını sağlamak için bir çalışma grubu kurulacak, bu grup ABD ve İran dışında Lübnan’ı da kapsayacak.
Bürgenstock’taki görüşmeler hafta boyunca devam edecek. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de görüşme sonrası X’ten “Pakistan-Katar arabuluculuğunda Lübnan savaşını sonlandırmak için ilerleme kaydedildi” dedi.
Erakçi ayrıca ülkesine uygulanan petrol ihracatına ilişkin kısıtlamaların kaldırıldığını ve ablukanın sona erdiğini ve İran’ın dondurulmuş varlıklarının bir kısmının da serbest bırakıldığını söyledi.
ABD-İran anlaşması
Arabulucu Pakistan’ın başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran’da, 28 Şubat’tan bu yana savaşan ABD ve İran’ın barış anlaşmasına vardığını duyurmuştu.
İslamabad Mutabakatı adlı anlaşmayı hem İran hem ABD tarafı doğrulamıştı.
İki tarafın ‘Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sona erdirdiğini ilan ettiğini’ aktaran Şerif, imzaların 19 Haziran’da İsviçre’de atılacağını açıklamıştı.
Peşinden Trump, Truth Social hesabından İran’la anlaşmanın tamamlandığını “Herkese tebrikler” diyerek duyurmuş ve şöyle yazmıştı:“Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz açılmasını, aynı zamanda ABD donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın.“
Diğer yandan İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, “Trump’ın anlaşması bizi bağlamaz, İsrail, ABD’nin bir sömürgesi (tebaası) değil” demişti
İsrailli Yedioth Ahronot gazetesi de Netanyahu’nun telefonda Trump’a “Lübnan’a ilişkin maddeler bizi bağlamaz, saldırılara devam edeceğiz” dediğini yazmıştı. Gazete, haberi adı açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırıyordu.
18 Haziran’da Trump Fransa’daki Versay Sarayı’nda ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Tahran’daki ofisinde ‘İslamabad Mutabakat Zaptını’ imzaladı.
ABD ve İran, anlaşma öncesi 10-11 Haziran’da karşılıklı saldırılar düzenlemişti.