Trump ile BBC arasındaki tartışma, ABD ile İngiltere arasında Körfez politikası üzerinden derinleşen görüş ayrılıklarını da açığa çıkardı
ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşıyla ilgili haberleri nedeniyle BBC’yi “yolsuz ve sahtekâr” olmakla suçladı. İngiltere’nin kamu yayıncısına yönelik yeni bir çıkış yapan Trump, BBC’nin haberlerini “inanılmaz” olarak nitelendirdi.
Trump ile BBC arasındaki gerilim, The Telegraph’ın, Panorama belgeselinde 6 Ocak 2021’de destekçilerine yaptığı konuşmanın montajlanarak Capitol baskınını teşvik etmiş gibi gösterildiğini ortaya koymasının ardından hukuki sürece taşınmıştı.
ABD’de BBC’nin İran savaşı kapsamındaki yayınlarına yönelik eleştiriler artarken, kurumun dünya haberleri editörü John Simpson da İsrail tarafından öldürülen İranlı üst düzey yetkili Ali Laricani hakkında kullandığı ifadeler nedeniyle tepki çekti. Simpson, protestocuların öldürülmesinde rol almakla suçlanan Laricani’yi “makul” olarak tanımlamıştı.
Laricani’nin ölümü yeni gerilime yol açtı
Oval Ofis’te düzenlenen basın toplantısında konuşan Trump, “BBC’yi izlerseniz, sanki bizimle berabere kalmak için savaşıyorlar gibi” dedi. BBC’nin yayınlarını “yalan haber” olarak nitelendiren Trump, “Bu yolsuzluk, sahtekârlık. Gerçekten öyle. Bu sadece yalan değil, yalanın ötesinde. Yaptıkları şey gerçekten suç” ifadelerini kullandı.
İsrail, salı günü yaptığı açıklamada İran rejiminin günlük işleyişinde kilit rol oynayan ve dini liderin ardından ikinci isim olarak görülen Ali Laricani’nin öldürüldüğünü duyurdu. Tahran yönetimi de akşam saatlerinde ölümü doğruladı.
BBC’nin deneyimli gazetecilerinden Simpson ise X hesabından yaptığı paylaşımda Laricani’nin öldürülmesini eleştirerek, “Yıllar içinde Ali Laricani ile birkaç kez görüştüm. Evet, sert bir rejimin üst düzey ismiydi.
Ancak her zaman zeki ve makul görünürdü – barış anlaşması müzakere etmek isteyebileceğiniz türden biri. İsrail’in böyle kişileri hedef alması doğru mu?” ifadelerini kullandı. Simpson paylaşımını yaklaşık dört saat sonra “yanlış anlaşıldığı” gerekçesiyle sildi.
ABD-İngiltere gerilimi BBC tartışmasına yansıyor
Trump ile BBC arasındaki tartışma, Washington ile Londra arasında büyüyen görüş ayrılığına da işaret ediyor. Beyaz Saray’ın, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın Körfez’e askeri güç gönderme konusunda isteksizliğinden giderek daha fazla rahatsız olduğu belirtiliyor.
Aziz Patrick Günü dolayısıyla düzenlenen basın toplantısında Trump, “özel ilişki”nin zayıflamasından Starmer’ı sorumlu tuttu. Oval Ofis’teki Winston Churchill büstünü işaret ederek, Başbakan’ın liderliğini ve Hürmüz Boğazı’nı açmak için savaş gemisi göndermeyi reddetmesini eleştirdi.
Trump, “İngiltere ile harika bir ilişkimiz var. Bazıları bunun en iyisi olduğunu söyler. Keir gelmeden önce her zaman en iyisiydi” dedi.
Trump’ın açıklamalarına Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch’tan da tepki geldi. Badenoch, Starmer’a yönelik sözleri “çocuksu” olarak nitelendirerek, “Onun en büyük eleştirmeniyim ama Beyaz Saray’dan gelen bu sözler yanlıştı” dedi.
Trump, müttefiklerinden Hürmüz Boğazı’nı güvence altına almak için savaş gemileri ve mayın tarama gemileri göndermelerini isterken, İngiltere dahil NATO ülkeleri bu çağrılara şu ana kadar direndi.
The Telegraph’a göre İngiltere, Washington ile ilişkileri korumak amacıyla boğaza gemi gönderme seçeneğini değerlendiriyor ancak bunun İran ile ABD arasında bir barış anlaşması sağlanmasının ardından gerçekleşmesi planlanıyor.
Orta Doğu’daki savaş 18. gününe girerken Trump, Hürmüz Boğazı’nı açmak için bir ittifaka ihtiyaç duymadığını savundu. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham da Trump’ın müttefiklere karşı “hiç bu kadar öfkeli olmadığını” söyledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise salı günü yaptığı açıklamada, “durum sakinleşene kadar” ülkesinin operasyonlara katılmayacağını belirtti.
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper da parlamentoda yaptığı konuşmada, savaşın ardından İran kaynaklı tehditleri “sınırlayacak ve kontrol altına alacak” bir anlaşma hedeflediklerini söyledi. Cooper, İngiltere’nin dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin taşındığı deniz ticaretini balistik füzeler, insansız hava araçları ve İran destekli gruplara karşı korumaya katkı sağlayabileceğini ifade etti.
İngiltere’nin petrol tankerlerine eskortluk yapacak uluslararası bir misyona katılabileceği, ancak henüz nihai karar alınmadığı belirtiliyor.
Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Larijani’nin “nokta atışı” bir saldırıyla öldürüldüğünü açıkladı. İsrail ordusu da Tahran’da İran istihbaratına ve Besic milislerine ait güvenlik tesislerinin vurulduğunu bildirdi.
Trump, Aralık ayında BBC’ye karşı 10 milyar dolarlık dava açmıştı. The Telegraph’ın haberine göre BBC, Panorama belgeselinde Trump’ın 6 Ocak konuşmasını değiştirerek olayları teşvik etmiş gibi göstermişti.
Ayrıca BBC Persian’ın, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in İran savaşıyla ilgili sözlerini yanlış çevirerek Washington’un İran “halkını” hedef aldığını söylediğini aktardığı, oysa Hegseth’in “rejimi” kastettiği daha sonra düzeltilmişti.