Fransa’daki sağcı gruplar, aşırı sağ ile bağlantılı bir aktivistin ölümünü, ABD’de Charlie Kirk’ün öldürülmesine benzer bir an olarak çerçeveliyor
Fransa’da Ulusal Birlik Partisi, aşırı sağcı gruplarla bağlantısı bulunan 23 yaşındaki Quentin Deranque’in Lyon’da öldürülmesini, partinin giderek radikalleşen bir siyasi solun hedefi olduğu tezine dayanak olarak kullanıyor. Bu yaklaşım, ABD’de MAGA hareketinin geçen yıl Charlie Kirk suikastının ardından geliştirdiği söylemle paralellik gösteriyor.
Politico‘da yer alan habere göre, ülkede gelecek ay yapılacak belediye seçimleri, 2027 cumhurbaşkanlığı yarışı öncesinde Ulusal Birlik’in seçilebilirliği açısından önemli bir gösterge olarak görülüyor. Bu nedenle Quentin Deranque’in öldürülmesi, Fransa’daki zaten keskin olan siyasi kutuplaşmayı daha da artırırken, yeni şiddet dalgalarına ilişkin kaygıları da büyüttü.
Kasten öldürme suçlaması
Deranque, bir üniversite yakınında çıkan kavgada başına aldığı darbeler sonucu hayatını kaybetti. O sırada Avrupa Parlamentosu üyesi Rima Hassan kampüste bir etkinliğe katılıyordu. Olayın nasıl başladığı henüz net değil. Aşırı sağcı feminist grup Collectif Nemesis, Deranque’in Hassan ve partisi Boyun Eğmeyen Fransa’ya karşı düzenledikleri protestoda güvenliği sağladığını açıkladı.
Soruşturma kapsamında, artık dağılmış olan ve Boyun Eğmeyen Fransa milletvekili Raphaël Arnault’nun kurucuları arasında bulunduğu antifaşist Young Guard grubunun bazı üyelerinin kavgaya karışıp karışmadığı araştırılıyor. İki kişi kasten öldürme suçlamasıyla resmen soruşturma altına alındı; Arnault’nun bir danışmanı da suça yardım ve yataklık şüphesiyle soruşturuluyor. Şüpheliler öldürme niyetleri olmadığını savunuyor.
Bardella’dan ‘terör’ nitelemesi
Ulusal Birlik lideri Jordan Bardella, olayı “terör” olarak nitelendirerek ideolojik şiddete karşı sert önlemler çağrısı yaptı. Marine Le Pen’in yeğeni Marion Maréchal, Avrupa Parlamentosu’nda “aşırı sol şiddet” konulu bir tartışma açılmasını istedi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de “sol aşırılığı” suçlayan bir açıklama yaptı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Başbakan ise Boyun Eğmeyen Fransa’nın “kendi içini temizlemesi” gerektiğini söyledi.
Boyun Eğmeyen Fransa ise saldırıyı kınadı ve olayla ilgisi olmadığını vurguladı. Parti, savunduğu “yurttaş devrimi”nin şiddet içermediğini belirtti. Raphaël Arnault da Deranque’in ölümünden “dehşet duyduğunu” ifade ederek, adı geçen danışmanının sözleşmesini feshetme sürecini başlattığını açıkladı.
Tarihsel olarak politik şiddet aşırı sağ kaynaklı
Uzmanlara göre Fransa’da siyasi atmosfer son yıllarda daha sert bir hal alsa da tarihsel olarak ideolojik saikli şiddetin büyük kısmı aşırı sağ kaynaklı.
Deranque’in siyasi görüşleri nedeniyle aşırı sol tarafından öldürüldüğünün kanıtlanması halinde, bunun 1980’lerden bu yana bir ilk olacağı belirtiliyor.
Olayın Lyon’daki yerel seçim sonuçlarını kökten değiştirmesi beklenmiyor. Ancak aşırı sağın bu ölümü nasıl çerçeveleyeceği ve bunun ülke genelindeki siyasi dengelere etkisi, önümüzdeki dönemde daha net görülecek.
